“Şimali Kipr yenidən siyasi xaosa və parçalanmaya sürüklənə bilər”

“Şimali Kipr Türk Respublikasında (ŞKTR) keçirilən prezident seçkilərinin nəticəsi Kipr məsələsində yeni mərhələnin başlaya biləcəyi barədə mülahizələr yaratsa da, əslində, adadakı siyasi reallığın və regiondakı güc balansının dəyişməsi üçün ciddi əsaslar görünmür".

Bunu “Yeni Sabah”a siyasi şərhçi Elçin Mirzəbəyli deyib.

O, ŞKTR-də keçirilən prezident seçkilərinin nəticələrini təhlil edib. pizza

Cümhuriyyətçi Türk Partiyasının sədri Tufan Erhürman qələbə qazanıb. Tufan Erhürmanın seçki kampansiyası dövründə səsləndirdiyi vədlərin bir çoxu Türkiyədə birmənalı qarşılanmayıb.

"Erhürman ŞKTR-inn gələcəkdə Yunan Kipri ilə birləşməsi və Türkiyədən siyasi asılılığın azaldılmasına dair ideyalarla beynəlxalq dairələrdə “barışa açıq lider” imicini formalaşdırmağa çalışırdı. Lakin bu yanaşma Kipr məsələsinin mahiyyətinə və tarixi reallıqlara ziddir”, - deyə E. Mirzəbəyli vurğulayıb.

Deputat qeyd edib ki, yeni prezidentin Ankaradan siyasi asılılığı azaltmaq fikri reallıqdan uzaqdır:

“Türkiyənin Şimali Kiprə dəstəyi təkcə siyasi deyil, həm də mənəvi və təhlükəsizlik xarakteri daşıyır. Ankara bu günə qədər adada sülhün və sabitliyin təminatçısı olub. Türkiyə hər il Şimali Kiprin dövlət büdcəsinə milyardlarla lirə vəsait ayırır, infrastruktur layihələrini maliyyələşdirir və enerji təminatını həyata keçirir. Bu münasibətlər olmasa, Şimali Kiprin iqtisadi sabitliyinin və siyasi müstəqilliyinin qorunması mümkün deyil”.

E.Mirzəbəyli vurğulayıb ki, Şimali Kiprin Yunan Kipri ilə birləşməsi sadəcə romantikadır:

“Yunan Kiprinin birləşmə məsələsinə yanaşması isə illərdir dəyişməyib. 2004-cü ildə BMT-nin təşəbbüsü ilə keçirilmiş “Annan Planı” referendumunda türk icması birləşməni 65 faiz səslə dəstəkləsə də, yunan icması 76 faizlə rədd etmişdi. Bu hadisə göstərdi ki, Yunan Kipri real birləşmədən çox, siyasi üstünlük və beynəlxalq leqitimlik əldə etməyə çalışır. Tufan Erhürmanın birləşmə istiqamətində verdiyi vədlər romantik xarakter daşıyır. Əgər bu kurs davam etdirilərsə, Şimali Kipr yenidən siyasi xaosa və daxili parçalanmaya sürüklənə bilər.

Rəsmi Ankaranın bu məsələdə mövqeyi dəyişməzdir. Türkiyə hesab edir ki, Kipr məsələsində iki dövlətli həll yeganə ədalətli və davamlı çıxış yoludur. Ankara heç vaxt Şimali Kiprin suverenliyini və təhlükəsizliyini güzəştə getməyəcək. Çünki Kipr məsələsi həm də Türkiyənin milli təhlükəsizlik strategiyasının əsas komponentlərindən biridir. Şərqi Aralıq dənizində enerji ehtiyatlarına, dəniz nəqliyyat yollarına və hərbi balansa nəzarət baxımından Kipr adasının önəmi stratejidir. Erhürman hökuməti Türkiyə ilə münasibətləri sarsıdacaq addımlar atarsa, bu, ilk növbədə, Şimali Kiprin öz maraqlarına zərbə vuracaq. Türkiyə ilə əməkdaşlıqdan imtina faktiki olaraq Şimali Kiprin özünümüdafiə mexanizmlərindən imtina etməsi deməkdir.

O zaman olduğu kimi, bu dəfə də sülh və birləşmə şüarları arxasında türk icmasının maraqları ikinci plana keçə bilər. Belə şəraitdə Tufan Erhürman hökumətinin ən doğru qərarı Türkiyə ilə strateji münasibətləri qorumaq, daxili sabitliyi möhkəmləndirmək və beynəlxalq tanınma istiqamətində Ankara ilə uzlaşmış siyasət aparmaq olardı. Çünki Kipr türklərinin gələcəyi Türkiyə və Türk dünyası ilə bağlıdır”.

Nazim Hacıyev