“Şokolad bahalaşır: reseptlər dəyişir, keyfiyyət aşağı düşür“ “Bloomberg“

"Real dad üçün daha çox ödəmək, yoxsa sadəcə şirinlik olsun deyə saxta şokoladla barışmaq?.."

Kakao böhranı qlobal bazarı silkələyir: şirkətlər sintetik kakao, palma yağı və trans-yağlara keçir, alıcı isə real şokoladı vitrində tanımaqda çətinlik çəkir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Bloomberg" nəşri yazıb.

Kakao böhranı və qiymətlərin yüksəlişi

Nəşr yazır ki, dünya bazarında kakao məhsulu üzrə ciddi çatışmazlıq yaranıb və bu, son 60 ilin ən böyük istehsal düşüşü kimi qeydə alınıb.
Ümumi məhsul həcminin 13 faiz azalması şokoladın qiymətini dörd dəfə artırıb. Bazarda baş verən bu dəyişikliklər istehsalçıları ucuz alternativlər axtarmağa məcbur edib. İstehsalın düşməsinə baxmayaraq, kakao-fyüçersləri son həftələr ucuzlaşıb. Lakin analitiklər qeyd edir ki, bu, mağaza qiymətlərinə təsir etməyəcək, çünki artıq şirkətlər istehsal modelini dəyişib və bahalaşma istehlakçıya ötürülüb.

"Şokoladabənzər" məhsulların yaranması

Bahalaşma fonunda bəzi şirkətlər real kakaonu laboratoriya və bitki mənşəli alternativlərlə əvəz etməyə başlayıb. Məsələn, Kaliforniyada kakaonun hüceyrələrindən sintetik kakao yetişdirilir, Londonda isə düyü və paxlalılardan fermentləşdirilmiş "şokolad" istehsal edilir. Bu məhsulların etiketində yeni "şokolad dadlı" terminlə rastlaşmaq mümkündür. Bu ifadə hüquqi boşluq sayəsində istehsalçıya kakaonun yerinə palma yağı və trans-yağlar istifadə etməyə imkan verir.
Pediatr-qastroenteroloq Olqa Sokolovanın sözlərinə görə, bu yağlar bağırsaq divarında iltihab yaradır, allergiyanı artırır və autoimmun reaksiyalara səbəb ola bilər.

İstehsalçıların iqtisadi fəndləri

Qida şirkətləri resept dəyişikliyi ilə yanaşı başqa strategiyalardan da istifadə edir: məhsulun çəkisini kiçildir, qablaşdırmanı "premium" göstərir, reklamla istehlakçını çaşdırır. Marketinq mütəxəssisləri bildirir ki, yeni model nəticəsində məhsulun maya dəyəri 60-70 faiz ucuzlaşır, amma satış qiyməti eyni qalır, hətta bəzi brendlərdə artır. "Nestle" kimi iri qlobal şirkətlər investorlarına resept dəyişikliyinin yüz milyonlarla dollar qənaət etdiyini açıq deyir, lakin konkret nəyin dəyişdiyini açıqlamır.

Əsl şokoladı necə tanıyaq? 

Mütəxəssislər istehlakçılara sadə qayda tövsiyə edir: etiketi oxuyun. Əsl şokoladın tərkibi belə olmalıdır: yüksək kakao faizi, kakao yağı, az şəkər, süd məhsulları. Əgər siyahıda birinci maddə şəkər və ya bitki yağıdırsa, o məhsul artıq şokolad deyil, sadəcə şirəlik imitasiya deməkdir. Konditer-texnoloq İrina Malyuşina bildirir: "Etiketdə bitki yağı, palma yağı, emulqator, aroma yazılıbsa, onu almağa dəyməz, bu həqiqi şokolad deyil".

Qarşıdakı illərin reallığı

Hazırda bazarda iki paralel tendensiya formalaşır: bahalı, lakin orijinal şokolad və ucuz, amma imitasiya edilmiş alternativlər. Ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, əsl şokolad yaxın illərdə dəbdəbəli məhsula çevrilə bilər. Bu isə alıcını bir seçimlə baş-başa qoyur: "Real dad üçün daha çox ödəmək, yoxsa sadəcə şirinlik olsun deyə saxta şokoladla barışmaq?"