Süd dişləri niyə lazımdır?

...Süd dişlərinin görünüşü yeni valideynlər üçün kabus olsa da, onlar uşaqların inkişafında mühüm rol oynayır.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, Popsci.com süd dişlərinin məqsədini, əhəmiyyətini və elmi maraqlarını izah edir.

Süd dişləri uşaq doğulmazdan çox əvvəl əmələ gəlməyə başlayır - hamiləliyin altıncı həftəsində ilk dişlərin ibtidailəri görünür.

Üçüncü və ya dördüncü həftəyə qədər onlar sərt toxuma ilə əhatə olunur və bu da dişlərə öz quruluşunu verir. Bəzən körpələr doğuşdan əvvəl çıxan prenatal dişlərlə doğulur, lakin bu, bir az fərqli məsələdir.

Prenatal dişlər adətən həyatın ilk ayında tökülür və süd dişləri üçün yer açır. Əsasən, onlar embrionun hələ bətnində ikən inkişafının qalıqlarıdır.

Doğuşdan sonra süd dişləri adətən 6 ilə 9 ay arasında çıxır. Adətən, çıxan ilk iki diş ya aşağı, ya da yuxarı çənədəki mərkəzi dişlərdir, ardınca digər dişlər gəlir.

İki yaşına çatanda əksər uşaqların 20 süd dişinin hamısı olur. 6-9 aylıq standart müddət fərqli olsa da, dişlərin çıxmasını proqnozlaşdırmaq əslində olduqca çətindir.

Süd dişlərinin bir sıra səbəbləri var, bəziləri açıq-aydın, bəziləri isə o qədər də açıq deyil.

Onlar 6-7 yaşında çıxmağa başlayan daimi dişlər üçün yer saxlayır və çənənin düzgün inkişafını təmin etməyə kömək edir. Süd dişləri də uşağın qidalanma və danışma üçün ehtiyac duyduğu anda diş ətlərindən çıxır.

Üst ön dişlər xüsusilə vacibdir: onlar kiçik uşaqların sərt səsləri daha yaxşı tələffüz etməsinə kömək edir.

Süd dişləri hamiləliyin erkən mərhələlərində əmələ gəldiyindən, tədqiqatçılar onların hamiləlik dövründə ananın sağlamlığını qiymətləndirmək və ya hətta körpənin rifahını proqnozlaşdırmaq üçün istifadə edilə biləcəyini anlamağa çalışırlar.

Bəzi mütəxəssislər süd dişlərinin 90 faizində olan bir xüsusiyyətə - minadakı sözdə neonatal xətlərə diqqət yetirirlər.

2021-ci ildə aparılan bir araşdırma, bu xətlərin ananın rifahını göstərə biləcəyinə dair dəlillər tapıb.

Məsələn, depressiya, narahatlıq və psixiatrik problemləri olan analardan doğulan uşaqlarda daha geniş neonatal xətlər var idi.

Bu xətlərin özləri zərərsizdir, lakin ananın bədənində yüksək kortizol (stress hormonu) uşağın dişlərinin inkişaf edən minasında fiziki iz buraxa bilər.

Bu fikir hələ 100 faiz sübut olunmasa da, mütəxəssislərin itirilmiş süd dişlərinin təhlil edilərək uşağın gələcəkdə zehni sağlamlıq problemləri riski altında olub-olmadığını müəyyən etmək üçün istifadə edilə biləcəyinə dair bir nəzəriyyəsi var.

Nazlı Almuradova