SÜNİ İNTELLEKT BU PEŞƏLƏRİ ƏVƏZ ETMƏYƏCƏK... Bill Qeytsdən açıqlama

“Microsoft” şirkətinin həmtəsisçisi Bill Qeyts hesab edir ki, süni intellektin sürətli inkişafına baxmayaraq, bəzi peşələrə tələbat uzun müddət qorunub saxlanılacaq. Bu arada şirkətin süni intellekt infrastrukturuna yatırdığı investisiyalar fonunda 60 min əməkdaşına könüllü şəkildə işdən ayrılmaq təklif etdiyi bildirilir.

"AzPolitika" xəbər verir ki, bu barədə “LADbible” nəşri yazıb.

Süni intellekt texnologiyalarının inkişafı əmək bazarına ciddi təsir göstərir. Şirkətlər işə qəbul və iş proseslərinin təşkili ilə bağlı yanaşmalarını dəyişməyə məcbur olurlar. Bu şəraitdə Bill Qeytsin texnologiyalar tərəfindən əvəzlənməsi daha çətin olan peşələrlə bağlı proqnozu yenidən gündəmə gəlib.

Sahibkarın fikrincə, gələcəkdə xüsusilə dörd sahədə mütəxəssislərə ehtiyac qalacaq. Bunlar proqramlaşdırma, biologiya, energetika və peşəkar idmandır.

Süni intellektin əvəz edə bilməyəcəyi peşələr hansılardır?

Proqramlaşdırma sahəsində süni intellekt alətləri sürətlə inkişaf etsə də, mürəkkəb sistemlərin hazırlanması, təkmilləşdirilməsi və idarə olunması üçün insan mütəxəssislərə ehtiyac qalacaq. Bioloqlar elmi tədqiqatları davam etdirəcək, energetika mütəxəssisləri isə enerji infrastrukturunun inkişafını və fasiləsiz fəaliyyətini təmin edəcəklər.

Peşəkar idman isə digər sahələrdən fərqlənir. Burada fiziki imkanlar, ustalıq və yarışların tamaşaçılar üçün cəlbediciliyi əsas rol oynayır. Bill Qeyts teleaparıcı Cimmi Fellonla söhbətində insanların kompüterlərin beysbol oynamasını izləməyə maraq göstərməsinin çətin olduğunu bildirib.

Bununla yanaşı, sahibkar gələcəkdə bir çox işin görülməsi üçün insan əməyinə ehtiyacın əhəmiyyətli dərəcədə azalacağını ehtimal edir. Onun fikrincə, məhsulların istehsalı, daşınması və ərzaq məhsullarının yetişdirilməsi getdikcə daha çox avtomatlaşdırılacaq.

“SpaceX” şirkətinin qurucusu İlon Mask da robot texnologiyalarının sürətlə yayılacağını proqnozlaşdırır. O hesab edir ki, qarşıdakı onillikdə robotların sayı ən azı bir milyarda çatacaq və onların məhsuldarlığı bəşəriyyətin ümumi məhsuldarlığını üstələyəcək.

“Əvvəlcə bu proses çox yavaş gedəcək, lakin zaman keçdikcə artım partlayış xarakteri alacaq”, – deyə İlon Mask G20 sammitində bildirib.

Süni intellektin təsirinə ən çox məruz qala biləcək 40 peşə

“Microsoft” ötən il süni intellekt tərəfindən əvəzlənmə riski yüksək olan 40 peşənin siyahısını açıqlayıb.

Siyahıda aşağıdakı peşələr yer alıb:

Tərcüməçilər və şifahi tərcüməçilərTarixçilərTəyyarə bələdçiləri və turist qruplarını müşayiət edən şəxslərXidmət sahəsində çalışan satış nümayəndələriMüəlliflər və yazıçılarMüştəri dəstəyi xidməti əməkdaşlarıRəqəmsal proqramla idarə olunan dəzgahların proqramçılarıTelefon operatorlarıKassirlər, dəmir yolu və aviasiya işçiləriRadio aparıcıları və diktorlarBroker şirkətlərinin kargüzarlarıEv təsərrüfatı və fermerlik üzrə kursların əməkdaşlarıTeleviziya ticarəti üzrə satıcılarKonsyerjlərPolitoloqlar və siyasi analitiklərXəbər analitikləri, jurnalistlər və müxbirlərRiyaziyyatçılarTexniki mətn müəllifləriKorrektorlar və mətn tərtibatçılarıXidmət sahəsində çalışan köməkçi personalRedaktorlarAli təhsil müəssisələrində biznes fənlərini tədris edən müəllimlərİctimaiyyətlə əlaqələr üzrə mütəxəssislərMəhsul nümayişçiləri və təşviqatçılarReklam agentləriYeni hesabların açılması üzrə menecerlərStatistika üzrə assistentlərİcarə və kirayə xidmətləri üzrə menecerlərMəlumat elmi üzrə mütəxəssislərŞəxsi maliyyə məsləhətçiləriArxiv işçiləriAli təhsil müəssisələrində iqtisadiyyat müəllimləriVeb-tərtibatçılarİdarəetmə üzrə analitiklərCoğrafiyaçılarModelləşdirmə mütəxəssisləriBazar analitikləriTəcili xidmətlərin çağrı mərkəzi operatorlarıKommutator operatorlarıAli təhsil müəssisələrində kitabxana işi üzrə müəllimlər

“Microsoft”un qiymətləndirməsinə əsasən, ağır texnika operatorları, ev təmizliyi ilə məşğul olan işçilər, dam ustaları, masajçılar, qabyuyanlar və tibb bacıları kimi peşələr avtomatlaşdırma baxımından daha az riskli hesab olunur.

Bu qiymətləndirmə göstərir ki, fiziki bacarıq, insanlarla birbaşa ünsiyyət və real şəraitdə qərarvermə tələb edən işlər bəzi intellektual və rutin peşələrlə müqayisədə avtomatlaşdırmaya daha davamlı ola bilər. Bununla belə, heç bir peşənin gələcəkdə dəyişikliklərdən tamamilə kənarda qalacağına zəmanət yoxdur.

Süni intellektə yatırılan investisiyalar özünü doğruldurmu?

Süni intellektin əmək bazarına təsiri ilə yanaşı, bu texnologiyaya yatırılan vəsaitlərin iqtisadi səmərəliliyi də müzakirə mövzusudur.

Bir araşdırmanın nəticələrinə görə, süni intellektə investisiya yatıran şirkətlərin 95 faizi bu sərmayələrdən gözlənilən iqtisadi faydanı əldə edə bilməyib. Əsas çətinliklərdən biri mövcud süni intellekt alətlərinin biznes proseslərinə uyğunlaşdırılmasıdır.

Gözlənilən nəticələri əldə edə bilməyən bəzi şirkətlərin əvvəllər işdən çıxardıqları əməkdaşları yenidən işə götürməyə başladıqları bildirilir. Bu isə avtomatlaşdırmanın hələlik insan əməyini bütün sahələrdə və gözlənilən miqyasda əvəz edə bilmədiyini göstərir.

Bundan başqa, süni intellektin tətbiqi infrastrukturun qurulması, kibertəhlükəsizliyin təmin edilməsi və məlumatların emalı üçün böyük həcmdə investisiya tələb edir. Bu xərclər bəzi hallarda ilkin proqnozları üstələyir.

Beləliklə, süni intellekt əmək bazarında ciddi dəyişikliklər yaratsa da, onun insan əməyini hansı sürətlə və hansı miqyasda əvəz edəcəyi hələ də açıq sual olaraq qalır.