Suriya və Ukraynadakı vəziyyət göstərdi ki, Türkiyəsiz Aİ nin bölgədə effektiv olması mümkün deyil

Türkiyə zəifləyən Avropa Birliyinin vazkeçilməz tərəfdaşına çevrilib. Bu barədə Fransanın “Le Monde” nəşri yazıb. Xüsusilə qeyd olunur ki, Türkiyə Rusiya ilə əməkdaşlıq edə və Moskvanın Suriyada təsirini məhdudlaşdıra bilən aktora çevrilib. "Bəşər Əsəd rejimi devrilməmişdən əvvəl Moskva Ankaranın Suriyadakı təsirini məhdudlaşdırmışdı. Bu gün hər şey tamamilə əksinədir". Eyni zamanda rəsmi Ankaranın Ukraynanın gələcəyini müəyyənləşdirməkdə əsas oyunçu kimi mövqe tutduğu vurğulanıb.

Türkiyənin Atatürk Universiteti İqtisadiyyat və İdarəetmə fakültəsinin müəllimi, professor Kərəm Qarabulud Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, Türkiyə 1959-cu ildə Avropa Birliyinə tam üzv olmaq üçün müraciət edib, amma 66 ildir bu üzvlük müraciəti nəticə vermir. Buna baxmayaraq, Türkiyə Aİ-dən, Aİ də Türkiyədən imtina edə bilmir. Çünki Türkiyədən milyonlarla insan Aİ ölkələrində yaşayır və ticarətinin təxminən 45%-i bu ölkələrlədir. Digər tərəfdən sənaye inqilabından bu yana bu bölgədə texnologiya və sosial-iqtisadi inkişaf inkişaf etdiyi üçün Türkiyənin marağı Osmanlı dövründən bu bölgəyə yönəlib.

Kərəm Qarabulud

Kərəm Qarabulud qeyd edib ki, Aİ coğrafi mövqeyinə və islam coğrafiyasına təsirinə, Qafqaz və Orta Asiyadakı nüfuzuna, Balkanlara təsirinə görə Türkiyədən vaz keçə bilməz.

“Bugünkü vəziyyətdə 86 milyon əhalisi və 785 min kvadrat kilometr coğrafiyası ilə Avropa üçün həm böyük bazar, həm də böyük hərbi gücdür. Suriya və Ukraynadakı vəziyyət də göstərdi ki, Türkiyəsiz Aİ-nin bölgədə effektiv olması mümkün deyil. Bu səbəbdən, AB-nin Türkiyəyə tarixdə heç vaxt görünməmiş səviyyədə ehtiyacı var. Bu, hərbi və geostrateji baxımdandır. Rusiyanın Aİ-yə münasibəti bunu daha da vacib edir. Bütün bunları bir yerə toplasanız, Aİ Türkiyəni yaxında saxlayacaq və öz təhlükəsizliyi üçün müəyyən güzəştlər edəcək. Lakin o, tamhüquqlu üzv kimi qəbul edilməyəcək. Osmanlı dövründən bəri belə edir. Buna baxmayaraq, Türkiyə Aİ-dən uzaqlaşmayacaq. Çünki əvvəllər deyildiyi kimi, ticarətin yarısı bu ölkələrlə aparılır”-deyən professor bildirib ki, Türkiyə Aİ-nin sərhəddində yerləşən bir ölkə olaraq, Şərq-Qərb münaqişəsində sülh ölkəsi və ya körpü ölkəsi kimi öz maraqlarını maksimum dərəcədə artıra bilər.

“Bu siyasət Atatürk dövründən bəri mənimsənilmiş bir üsuldur. Bütün bu inkişaf prosesləri Türkiyənin ən yaxın qardaşı və dostu olan Azərbaycanın olduğu kimi Türkiyənin də əhəmiyyətini artırır. Çünki Azərbaycanın enerji resursları Türkiyə üzərindən Qərbə təklif olunur. Nəticə etibarı ilə Türkiyə Aİ olmadan, Aİ də Türkiyəsiz təsirli ola bilməz”-deyə

İradə Cəlil, Bizimyol.info