Şuşadan gələcəyə: Türk dünyasının ortaq baxışı

Yaxın 20 il üçün Türk Dövlətləri Təşkilatı özünəməxsus, çevik və mərhələli əməkdaşlıq modeli formalaşdırmalıdır

Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin 2026-cı il qrant müsabiqəsinin qaliblərindən biri olan “Orta Asiya və Güney Qafqaz Söz Azadlığı Şəbəkəsi” İctimai Birliyi (CASCFEN) “Şuşa Bəyannaməsindən Türk Dövlətləri Təşkilatına” adlı layihənin icrasını davam etdirir. Avqustun 1-dən oktyabrın 31-dək davam edəcək layihə çərçivəsində Türk dünyasının inteqrasiyası, ortaq dəyərləri və gələcək inkişaf perspektivlərinə həsr olunmuş on mövzu üzrə silsilə müsahibələr hazırlanacaq. Layihə ilə bağlı təqdim edəcəyimiz 10 müsahibə toplusunun sonuncu, Onuncu mövzusu “Şuşadan gələcəyə: Türk dünyasının ortaq baxışı” adlanır. Bu mövzu çərçivəsində Türk dünyası üçün növbəti 10–20 illik perspektiv, siyasi birlik imkanları, iqtisadi və humanitar inteqrasiya və s. kimi məqamlar müzakirə olunur. Mövzu ilə bağlı təqdim etdiyimiz müsahibələrdə sözügedən məqamlara toxunulub.

Qeyd edək ki, müsahiblərimiz mövzu ətrafında aşağıdakı sualları cavablandırıblar:

1.Əgər Türk dünyasının inkişafına 10–20 illik perspektivdən baxsaq, Sizcə, qarşıdakı dövrdə Türk Dövlətləri Təşkilatının və ümumilikdə Türk dünyasının qarşısında duran ən böyük strateji hədəflər nələr olmalıdır? Türk dövlətləri hansı sahələrdə daha dərin inteqrasiyaya nail ola bilərlər?

2.Qarşıdakı onilliklərdə Türk dövlətləri arasında siyasi koordinasiyanın, iqtisadi əməkdaşlığın, nəqliyyat və enerji əlaqələrinin, eləcə də ekoloji, elmi və humanitar inteqrasiyanın inkişafını necə görürsünüz? Bu proseslərin Türk dünyasını qlobal miqyasda daha təsirli güc mərkəzinə çevirməsi nə dərəcədə realdır?

3.Şuşa Bəyannaməsindən başlayan yeni mərhələni nəzərə alsaq, sizcə, 2040–2045-ci illərə doğru Türk dünyasının ortaq strateji baxışı hansı əsas prinsiplər üzərində formalaşmalıdır? Türk dövlətlərinin gələcəkdə daha sıx siyasi birlik, ortaq mövqe və ortaq maraqlar ətrafında hərəkət etməsi üçün bu gündən hansı addımlar atılmalıdır?

Mövzu ilə bağlı fikirlərini bölüşən müsahiblərimiz - Türkiyənin Egey Universitetinin Türk Dünyası Araşdırmaları İnstitutunun Türk Tarixi kafedrasının rəhbəri, Prof. Dr. Abdullah Temizkan və Özbəkistandan olan tədqiqatçı, metrologiya mütəxəssisi və Fərqanə Dövlət Texniki Universitetinin müəllimi Akmaljon Mamatovdur.

İndi isə onların bu suallara verdikləri cavabları təqdim edirik:

Abdullah Temizkan: İlk növbədə sərt “ortaq xarici siyasət” əvəzinə “ortaq mövqe” prinsipinə əsaslanan yanaşma tətbiq edilməlidir