Taliban bölgə üçün təhlükədir

Musavar Hameed Tanoli: “Pakistan ərazisinə edilən hücumlar güclü cavablara səbəb olacaq”

Hammad Kakar: “Hər iki tərəf dərhal hərbi əməliyyatları dayandırmalı, mübahisələri həll etməlidir”

Martın 14-də Əfqanıstan yenidən Pakistana hücum etdi. "Dawn" qəzetinin təhlükəsizlik mənbələrinə istinadən məlumatına görə, Pakistan Silahlı Qüvvələri paytaxtın peyk şəhəri olan Ravalpindi yaxınlığında iki pilotsuz təyyarəni zərərsizləşdirib. Məlumata görə, PUA-lar elektron hərbi sistemlər vasitəsilə ələ keçirilib. İtki və ya ziyan qeydə alınmayıb.

Əfqanıstan Müdafiə Nazirliyi daha əvvəl İslamabaddakı hərbi obyektə hava hücumları barədə məlumatı təsdiqləyib.

Qeyd edək ki, bundan öncə Pakistan ordusu Əfqanıstan ərazisinə hava zərbələri endirmişdi.

Bu barədə "TOLO Nyus" telekanalı Əfqanıstan hökumətinin rəsmisi Zəbiullah Mücahidə istinadən məlumat yayıb.

Onun sözlərinə görə, Kabil, həmçinin Qəndəhar, Pəktiya və Pəktika əyalətlərindəki obyektlər hücumlara məruz qalıb.

Pakistan Prezidenti Asif Əli Zərdari bildirib ki, Əfqanıstan hakimiyyəti pilotsuz uçuş aparatları ilə Pakistan ərazisinə zərbə endirməklə “qırmızı xətti" keçib.

Məlumata görə, Zərdari mülki yaşayış məntəqələrinə dron zərbələrini qətiyyətlə pisləyib və əfqan taliblərinin “qırmızı xətti” keçdiyini vurğulayıb.

Pakistan ordusunun mətbuat xidmətinin məlumatına görə, bütün pilotsuz uçuş aparatları vurulub və hədəflərə çatmayıb. Dron qalıqlarının düşməsi nəticəsində dörd mülki şəxs yaralanıb.

Martın 16-a olan məlumata görə, Pakistanın Əfqanıstanın paytaxtı Kabilə hava hücumları nəticəsində ölənlərin sayı 400-ə çatıb, azı 250 nəfər yaralanıb.

Bu barədə “TOLO News” Əfqanıstan hökumət sözçüsünün köməkçisi Həmdullah Fitrata istinadən məlumat yayıb.

Əfqanıstan hökuməti hücumun narkotik reabilitasiya mərkəzini hədəf aldığını açıqlayıb.

Gənc Diplomatiya Forumunun təsisçisi və prezidenti Malik Musavar Hameed Tanoli (Pakistan) qəzetimizə deyib ki, Pakistan 1947-ci ildə müstəqillik qazandıqda, Əfqanıstan Pakistanın BMT-yə qəbulunun əleyhinə səs verən yeganə ölkə oldu.

Bu müxalifətin arxasında Əfqanıstanın indiki Xayber Paxtunxvanın puştunların çoxluq təşkil etdiyi ərazilər üzərində iddiası dayanırdı ki, Kabil ya müstəqil olmalı, ya da Əfqanıstanla birləşməlidir: “Pakistan bununla belə, Şimal-Qərb Sərhəd vilayətində (indiki Xayber Paxtunxva) keçirilən referendumda əhalinin Pakistana qoşulmaq qərarını açıq şəkildə nümayiş etdirdiyini iddia etdi. Bu fikir ayrılığı iki ölkə arasında inamsızlığın əsasını qoydu. Əfqanıstan-Pakistan gərginliyində əsas məsələ 1893-cü ildə Britaniya Hindistanı ilə Əfqanıstan arasında qurulan 2640 km-lik sərhəd olan Durand xəttidir.

Pakistan Durand xəttini 1947-ci ildə Pakistanın Britaniya Hindistanının sərhədlərini miras aldıqdan sonra beynəlxalq hüquqla tanınan rəsmi beynəlxalq sərhədi hesab edir.

Bununla belə, Əfqanıstan hökumətləri ardıcıl olaraq həm respublika, həm də Taliban, puştun tayfalarını iki dövlət arasında böldüyünü iddia edərək, onu rəsmi olaraq tanımaqdan imtina etdilər.

Pakistanın nöqteyi-nəzərindən Durand xətti qanuni və beynəlxalq səviyyədə tanınan Pakistan-Əfqanıstan sərhədidir və bununla bağlı mübahisələr qeyri-sabitlik və təhlükəsizlik problemləri yaradır.

Pakistana düşmən olan terrorçu qrupların Əfqanıstan ərazisindən, xüsusən də sərhəd bölgələrində fəaliyyət göstərdiyini iddia edir. Əfqanıstanın təhlükəsiz sığınacaqlarından istifadə edən müxtəlif silahlı qruplaşmalar Pakistan daxilində mülki şəxsləri, hərbi personalı və infrastrukturu hədəf alan hücumlar həyata keçirib.

İslamabad iddia edir ki, Əfqanıstan hakimiyyəti dəfələrlə diplomatik və təhlükəsizlik tədbirləri həyata keçirməsinə baxmayaraq, bu qruplara nəzarət edə bilməyib.

Pakistan rəhbərliyinin, o cümlədən Asif Əli Zərdarinin son bəyanatlarında Əfqanıstanın pilotsuz təyyarələrinin hücumu ilə bağlı iddialar kəskin şəkildə pislənilib.

Pakistan rəsmilərinə görə, dronlar Hayber Paxtunxva və hətta İslamabad yaxınlığındakı əraziləri hədəfə alıb. Pakistan ordusunun pilotsuz təyyarələri hədəflərinə çatmamış ələ keçirib məhv etdiyi bildirilir. Pakistan ordusunun pilotsuz təyyarələri hədəflərinə çatmamış ələ keçirib məhv etdiyi bildirilir.

İslamabad aksiyanı “qırmızı xətti keçmək” kimi qiymətləndirərək, Pakistan ərazisinə hücumların qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb.

Əfqanıstan silahlı qrupların öz ərazisində fəaliyyət göstərməsinin qarşısını almalıdır. Pakistanın suverenliyinin pozulması ciddi təhlükəsizlik təhdidləri kimi qiymətləndiriləcək. İslamabad iddia edir ki, dinc yanaşı yaşamaq və sərhədlərin idarə edilməsi regional sabitlik üçün vacibdir, lakin Pakistan ərazisinə edilən hücumlar güclü cavablara səbəb olacaq”.

İslam Gənclər Təşkilatının prezidenti Hammad Kakar (Pakistan) isə deyib ki, Pakistan-Əfqanıstan sərhədində baş verən son gərginlik və silahlı toqquşmalar bütün regionun sabitliyini, sülhünü və rifahını dərindən narahat edir və təhdid edir: “İslam Gənclər Təşkilatının prezidenti kimi mən həm Pakistan, həm də Əfqanıstan hökumətlərini maksimum təmkin nümayiş etdirməyə və qarşıdurmadan daha çox dialoqa üstünlük verməyə çağırıram.

Pakistan və Əfqanıstan çoxəsrlik tarixi, mədəni və dini bağları bölüşür. Xalqımızı təkcə coğrafiya deyil, həm də inanc, adət-ənənə, ailə bağları bağlayır. İki qardaş xalq arasında münaqişənin genişlənməsi yalnız günahsız dinc sakinlərə ziyan vurur, həyat şəraitini pozur və regionun kollektiv gücünü zəiflədir.

Bu kritik anda hər iki tərəfin dərhal hərbi əməliyyatları dayandırması və anlaşılmazlıqları və mübahisələri həll etmək üçün konstruktiv diplomatik dialoqa girməsi vacibdir. Davamlı sülhə yalnız qarşılıqlı hörmət, əməkdaşlıq və münaqişələrin sülh yolu ilə həllinin beynəlxalq prinsiplərinə riayət etməklə nail olmaq olar.

İslam Gəncləri Təşkilatı sülh, regional əməkdaşlıq və insan həyatının qorunmasının tərəfdarıdır. Biz gənclər liderlərini, vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarını və beynəlxalq tərəfdaşları vasitəçilik səylərini təşviq etməyə və Pakistan və Əfqanıstan arasında sabitliyi təşviq edən təşəbbüsləri dəstəkləməyə çağırırıq.

Bölgəmizin gəncləri münaqişə deyil, inkişaf, təhsil və imkanlarla müəyyən edilən gələcəyə layiqdirlər. Qoy hikmət düşmənçiliyə qalib gəlsin və sülh hər iki xalqın irəliyə doğru yol göstərsin”.

Onu da qeyd edək ki, Çin də Pakistan-Əfqanıstan arasındakı münaqişədən narahatlığını ifadə edib. Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Cian bildirib: “Çin ümid edir ki, Əfqanıstan və Pakistan təmkinli olacaq, mümkün qədər tez birbaşa əlaqə quracaq və atəşkəsə razılaşacaq, fikir ayrılıqlarını dialoq yolu ilə həll edəcəklər”.

XİN sözçüsü vurğulayıb ki, Əfqanıstan və Pakistan həmişə qonşudur və qonşu olaraq da qalacaq. O, əlavə edib ki, hazırda prioritet eskalasiyanın qarşısını almaq və mümkün qədər tez danışıqlar masasına qayıtmaqdır.

Lin Cianın sözlərinə görə, Çin xarici işlər naziri Vanq Yi son bir neçə gün ərzində Pakistan Baş nazirinin müavini və xarici işlər naziri Məhəmməd İshaq Dar və Əfqanıstan xarici işlər naziri Əmir Xan Müttəqi ilə ayrıca telefon danışıqları aparıb.

O, həmçinin qeyd edib ki, Çin Xarici İşlər Nazirliyinin Əfqanıstan məsələləri üzrə xüsusi nümayəndəsi vasitəçilik məqsədilə Əfqanıstanla Pakistan arasında hərəkət edir, Çinin Pakistan və Əfqanıstandakı səfirlikləri hər iki tərəflə sıx əlaqə saxlayır.

Lin Cian bildirib ki, hər iki ölkə Çinin aktiv vasitəçilik səylərini yüksək qiymətləndirir.

“Çin barışığı təşviq etmək və tərəflər arasında gərginliyi azaltmaq üçün fəal səylər göstərməyə davam edəcək”, – diplomat qeyd edib.

Cavid