Tam iş günü prinsipi məktəbləri dəyişəcək EKSPERT

Müəllimlərin maaşı aylıq ümumi iş saatları nəzərə alınaraq hesablanmalıdır

Azərbaycan müəllimlərinin əməkhaqqı və statusu uzun müddətdir ictimai diqqət mərkəzindədir. Hazırda ölkədə tətbiq olunan saat hesabı əsasında əməkhaqqı sistemi müəyyən problemlər yaradır və müəllimlərin əməyi ilə bağlı yanlış təsəvvürlərə səbəb olur. Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev jurnalistlərə açıqlamasında bildirib ki, bu vəziyyəti təkmilləşdirmək məqsədilə tamştatlı müəllim konsepti üzərində iş aparılır. Yeni yanaşma müəllimlərin məktəbin tamhüquqlu üzvü olduğunu hiss etməsini təmin etməklə yanaşı, onların əməkhaqqısının ölkə üzrə orta göstəricidən xeyli yüksək olmasını nəzərdə tutur. Nazir həmçinin qeyd edib ki, bu təşəbbüs müəllimlərin yalnız dərs saatlarını artırmaqla əməkhaqqı qazanmasını əvəz edəcək, həmçinin daha şəffaf və ədalətli ödəniş mexanizmi yaratmağı hədəfləyir. Bu prosesin tətbiqi yaxın günlərdə geniş ictimaiyyətə təqdim olunacaq və mövzu ətrafında konstruktiv fikir mübadiləsinə şərait yaradılacaq: “Hazırda üzərində işlədiyimiz yanaşma ondan ibarətdir ki, tam ştatlı müəllimin əməkhaqqısı ölkə üzrə orta əməkhaqqından ən azı iki dəfə yüksək olmalıdır. Çünki hazırkı statistika müəllimlərin 4–6 saat dərs yükü ilə aldığı əməkhaqqını ümumi göstəriciyə daxil edir və bu, yanlış təsəvvür yaradır. Eyni zamanda müəllimin öz əməkhaqqısını artırması üçün yalnız daha çox dərs saatı götürməsi kimi məcburi bir mexanizm də doğru deyil və dəyişdirilməlidir. Bir daha qeyd edirəm ki, bu məsələlərlə bağlı Elm və Təhsil Nazirliyinin rəsmi açıqlamalarını gözləmək lazımdır. Bu, sabah baş verəcək proses deyil. Biz konsepti ictimaiyyətə məhz ona görə təqdim etmişik ki, geniş və konstruktiv fikir mübadiləsi aparılsın”.

Təhsilin idarə olunması üzrə mütəxəssis Qoşqar Məhərrəmov “Sherg.az”a açıqlamasında bildirib ki, müəllimlərin məktəbdə tam iş günü prinsipi ilə işləməsi üçün bir sıra vacib və strukturlaşdırılmış tədbirlər görülməlidir. Onun fikrincə, hər müəllimə ya şəxsi ofis, ya da sabit olaraq ona ayrılmış sinif verilməli, həmin sinifdə kompüter və internet bağlantısı, eləcə də kompüterin bağlı olduğu mərkəzi printer təmin olunmalıdır: “Bu, müəllimlərin dərs planlaması, qiymətləndirmə, hesabatların hazırlanması və digər inzibati işləri səmərəli şəkildə yerinə yetirməsinə imkan yaradır”.

Q.Məhərrəmov həmçinin qeyd edib ki, müəllimlərə gündəlik 30-60 dəqiqəlik günorta fasiləsi verilməli, bu fasilə onların enerji toplamasına, stressi azaltmasına və günün ikinci yarısında daha məhsuldar işləməsinə şərait yaratmalıdır: “Eyni zamanda, məktəbdə müəllimlər üçün ayrıca istirahət otağı olmalı, burada çay, kofe və digər içkilər üçün şərait, həmçinin oturmaq üçün kifayət qədər məkan və rahat mebel təmin edilməlidir. Yeməkxana və ya bufetdə müəllimlər üçün arakəsmə ilə ayrılmış xüsusi yer olmalıdır ki, müəllimlər evdən gətirdikləri naharı rahat yeyə bilsin, həmçinin həmkarları ilə ünsiyyət zamanı özlərinə məxsus komfortlu mühitdə olsunlar. Həftəlik dərs yükünün 18-25 saat arasında müəyyən edilməsi də vacibdir; qalan iş saatları isə dərs planlaması, qiymətləndirmə, müəllimlər arası koordinasiya və tələbələrlə fərdi işlərə sərf edilməlidir”.

Mütəxəssis həmçinin qeyd edib ki, müəllimlərin maaşı aylıq ümumi iş saatları nəzərə alınaraq hesablanmalıdır, yəni yalnız dərs saatları deyil, həm də əlavə pedaqoji fəaliyyətlər və məktəbdə sərf olunan digər işlər əməkhaqqında əks olunmalıdır: “Bu yanaşma müəllimlərin peşəkarlığını artırmaqla yanaşı, məktəblərdə pedaqoji prosesin səmərəliliyini yüksəldir, şagirdlərlə və valideynlərlə keyfiyyətli ünsiyyət imkanlarını genişləndirir və dərs xaricində fərdi inkişaf və layihələr üçün münbit şərait yaradır. Tamştatlı müəllim konsepti yalnız əməkhaqqı və iş saatlarının tənzimlənməsi deyil, həm də məktəbdə müasir iş mühitinin yaradılması, müəllimlərin motivasiyasının artırılması və təhsil keyfiyyətinin yüksəldilməsi baxımından strateji əhəmiyyətə malikdir”.