Tarixi qələbə və hüquqi dövlətin zəfəri ŞƏRH

Dünyada elə dövlətlər çox azdır ki, ədalətli müharibədə tam və mütləq qələbə qazanaraq həm öz ərazi bütövlüyünü bərpa etsin, həm də suverenliyini hər qarış torpaqda real şəkildə təmin edə bilsin. Belə nailiyyət yalnız hərbi gücün nəticəsi deyil; bu, milli həmrəyliyin, siyasi qətiyyətin, güclü diplomatiyanın və beynəlxalq hüquqa söykənən haqlı mövqenin məntiqi yekunudur.

Ədalətli müharibə anlayışı beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə əsaslanır. Dövlətin ərazi bütövlüyü və sərhədlərinin toxunulmazlığı beynəlxalq münasibətlərin əsas dayaqlarındandır. Torpaqları işğala məruz qalan hər bir ölkənin özünü müdafiə etmək hüququ var. Bu hüquqdan istifadə edərək qələbə qazanan dövlət, eyni zamanda, beynəlxalq hüququn aliliyini də təsdiqləmiş olur.

Azərbaycan üçün bu tarixi dönüş nöqtəsi 2020-ci ildə baş vermiş Vətən müharibəsi ilə bağlıdır. 44 gün davam edən müharibə nəticəsində ölkənin beynəlxalq səviyyədə tanınmış əraziləri işğaldan azad edildi. Bu qələbə uzun illər davam edən ədalətsizliyə son qoydu və regionda yeni reallıqlar formalaşdırdı. Dövlət öz gücü hesabına ərazi bütövlüyünü təmin edərək suverenliyini bərpa etdi.

Lakin tam qələbə yalnız torpaqların azad olunması ilə yekunlaşmır. Azad edilmiş ərazilərdə dövlət institutlarının fəaliyyətinin bərpası, infrastrukturun yenidən qurulması, iqtisadi həyatın canlandırılması və vətəndaşların təhlükəsiz şəkildə geri qayıdışı bu prosesin ayrılmaz hissəsidir. Böyük quruculuq və bərpa layihələri göstərir ki, məqsəd yalnız hərbi uğur deyil, davamlı inkişaf və sabitlikdir.

Bununla yanaşı, müharibə cinayətlərinə hüquqi qiymət verilməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Mülki əhaliyə qarşı törədilmiş cinayətlər, dağıdılmış şəhər və kəndlər, pozulmuş mədəni irs nümunələri beynəlxalq hüquq çərçivəsində araşdırılmalı və təqsirkar şəxslər məsuliyyətə cəlb edilməlidir. Müharibə cinayətkarlarının məhkəmə qarşısına çıxarılması ədalətin təntənəsi olmaqla yanaşı, gələcəkdə oxşar halların qarşısının alınmasına xidmət edir.

Beləliklə, ədalətli müharibədə qazanılmış tam və mütləq qələbə yalnız hərbi zəfər deyil, hüquqi dövlətin və milli iradənin zəfəridir. Ərazi bütövlüyünün və suverenliyin bərpası, qanunun aliliyinin təmin olunması və ədalətin bərqərar edilməsi dövlətçilik tarixində silinməz iz buraxır. Bu cür nümunələr sübut edir ki, haqlı mövqe, birlik və qətiyyət olduqda ən mürəkkəb problemlər belə öz ədalətli həllini tapa bilir.

Rauf Nəcəfov

YAP Sədərək rayon təşkilatının məsləhətçi