Tarixi, təbiəti və sənəti ilə şöhrət qazanan Lahıc

İsmayıllı, 14 avqust, Rəşad Türkoğlu, AZƏRTAC

AZƏRTAC-ın “Mən turist olsaydım” rubrikası: İsmayıllı rayonunun Lahıc qəsəbəsi.

Lahıca getmək üçün Muğanlı–İsmayıllı yolundan ayrılıb bir qədər ensiz, amma asfalt dağ yoluna daxil olursunuz. Hiss edirsən ki, bu yol səni təkcə bir kəndə deyil, həm də başqa bir tarixə aparır. Hələ Lahıca çatmamış sizi dağları birləşdirən asma piyada körpüsü qarşılayır. Burada dayanıb şəkil çəkdirmək, çayın şırıltısına qulaq asmaq, təbiətin nəfəsini hiss etmək hər bir turist üçün unudulmaz məqama çevrilir.

Sonra maşınla hərəkət edərək, qayaların arasından keçən enişli-yoxuşlu, döngəli dağ yolu ilə irəliləyirsiniz. Ətraf sanki bir nağıl kimidir – iri qayalar, dağların əzəmətli görüntüsü, yaşıllıqlar, çayın şırıltısı...

Sonda sizi Lahıc qəsəbəsi qarşılayır… Lahıc elə ilk baxışdan qeyri-adi memarlığı ilə insanı özünə cəlb edir. Onun küçələri Girdiman çayının ağ daşlarından salınıb. İki və üç mərtəbəli evlər də bu daşlardan tikilib. Qəsəbənin kanalizasiya sistemi min ildən çoxdur mövcuddur və buranın ayrıca su təchizatı sistemi var.

Turistləri buraya cəlb edən yalnız onun tarixi, qeyri-adi memarlığı və gözəl təbiəti deyil, həmçinin bu qəsəbənin Orta əsrlərdən bəri Qafqazda sənət-ticarət mərkəzi olmasıdır. Burada misgərlər, papaqçılar, dabbaqçılar, xalçaçılar qədim sənətləri yaşadır, əl işlərini həm yerli, həm də xarici turistlərə təqdim edirlər. Əbəs yerə deyilmir ki, hər çəkic zərbəsində bir zamanın səsi var, hər ilmə toxunuşunda bir xalqın yaddaşı.

Yeri gəlmişkən, Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğu olan Lahıcın misgərlik sənəti 2015-ci ildə UNESCO-nun Qeyri-maddi Mədəni İrs üzrə Reprezentativ Siyahısına daxil edilib. Bu, təkcə Azərbaycanın deyil, bütün bəşəriyyətin mədəni dəyərləri sırasında Lahıc sənətinin tanınması deməkdir.

Bakıdan 180, rayon mərkəzindən isə 37 kilometr məsafədə olan Lahıc Böyük Qafqaz dağlarının ətəklərində, Girdiman çayının sol sahilində, dəniz səviyyəsindən 1375 metr yüksəklikdə, Hovdağ və Niyaldağ dağ silsilələri arasında yerləşir. Lahıc aşırımı möhtəşəm Niyaldağ silsiləsinin tərkib hissəsidir. Hündürlüyü 1700 metrə çatır. Dağın yolu əsasən dar cığırlardan ibarətdir. Bir qədər təhlükəli olsa da, ilboyu buraya maşınla qalxmaq mümkündür.

Əgər mən turist olsaydım, yolumu mütləq Lahıca salardım, çünki bu qəsəbə təkcə gözəlliyi ilə deyil, tarix və sənət dolu nəfəsi ilə də fərqlənir.