Televizora çox baxmaq beynimizi “əridirmiş”

Televizor qarşısında uzun saatlar keçirmək sağlamlıq üçün zərərli vərdişlərdən biri ola bilər. Yeni araşdırmaya görə, orta yaşda televizora daha çox baxan insanların beyninin bəzi hissələrində həcm azalması müşahidə olunur.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, “Alzheimer's & Dementia” jurnalında dərc edilən tədqiqatda 1 700-dən çox yetkin insan təxminən 24 il ərzində izlənilib.

Nəticələr xüsusilə kişilərdə televizora tez-tez baxma ilə Alzheimer xəstəliyinə həssas beyin bölgələrinin həcminin kiçilməsi arasında əlaqə olduğunu göstərib. Tez-tez televizora baxanlarda beyin damarlarında zədələnmənin göstəricilərindən biri olan ağ maddə hiperintensivliklərinin də daha çox olduğu müəyyənləşdirilib.

Araşdırmanın diqqətçəkən nəticələrindən biri də cinslər arasındakı fərqdir. Televizora baxma ilə beyin strukturundakı dəyişikliklər arasındakı əlaqə kişilərdə qadınlara nisbətən daha aydın müşahidə edilib. Alimlər bu fərqin səbəbinin hələ tam məlum olmadığını və bioloji xüsusiyyətlər, eləcə də, oturaq vaxtın necə keçirilməsi ilə bağlı ola biləcəyini bildirirlər.

Tədqiqatın maraqlı nəticələrindən biri də bütün oturaq fəaliyyətlərin beyin üçün eyni təsirə malik olmamasıdır.

Günün böyük hissəsini oturaraq keçirən, lakin bu zaman iş, yazı yazmaq, oxumaq, elektron məktublara cavab vermək və problem həll etmək kimi zehni fəaliyyətlərlə məşğul olan insanlarda beyin strukturları daha sağlam görünə bilər.

Tədqiqatçılar bunu passiv və aktiv oturaq fəaliyyətlər arasındakı fərqlə əlaqələndirirlər. Televizora baxmaq, əsasən, passiv fəaliyyət olduğu halda, zehni cəhətdən stimullaşdırıcı işlər beyində “idrak ehtiyatı”nın formalaşmasına kömək edə bilər.

Araşdırmada fiziki aktivlik də nəzərə alınıb. Nəticələr göstərib ki, müntəzəm məşq etmək televizora uzun müddət baxmaqla beyin strukturu arasındakı müşahidə olunan əlaqəni tam aradan qaldırmayıb. Bu səbəbdən alimlər gün ərzində yalnız idman etməyin deyil, uzun müddət fasiləsiz oturmağın da qarşısını almağın vacib olduğunu vurğulayırlar.

Bununla belə, araşdırma televizora baxmağın birbaşa beyin həcmini azaltdığını sübut etmir. Tədqiqat müşahidə xarakterlidir və nəticələr, əsasən, əlaqəni göstərir. Buna görə alimlərin fikrincə, televizora uzun müddət baxma ilə beyin dəyişiklikləri arasında dəqiq səbəb-nəticə əlaqəsini müəyyənləşdirmək üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.

Mütəxəssislər isə uzun müddət ekran qarşısında oturanlara mütəmadi fasilələr verməyi, gün ərzində daha çox hərəkət etməyi və boş vaxtı yalnız passiv ekran fəaliyyətləri ilə keçirməməyi tövsiyə edirlər.