The Telegraph: “İran üçün altı ssenari var...”

Vaşinqton hansı tədbirləri görəcək? İran Trampın siyasətinin ya möhkəmlənəcəyi, ya da çökməyə başlayacağı nöqtə ola bilər...

...Venesuela lideri Maduronun qəfil ələ keçirilməsindən tutmuş İranın nüvə obyektlərinə ötən il endirilən zərbələrə qədər bir sıra sürətli əməliyyatlar Trampın "sürətlə tətbiq edilən güc tətbiqinin" istənilən nəticələri verə biləcəyinə inamını gücləndirib.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The Telegraph yazır.

...Mənbələrə görə, indi ABŞ prezidenti region üçün tarixi təhlükə hesab etdiyi İrana qarşı yeni addımlar atmağı düşünür.

Lakin bu dəfə risk daha yüksəkdir. İran rejimini zəiflətmək və ya hətta devirmək cəhdi ya böyük qələbəyə, ya da tammiqyaslı regional müharibəyə səbəb ola bilər. Mütəxəssislər bununla bağlı altı mümkün ssenarini müəyyən edirlər:

1. Zərbələrsiz təzyiq. İran rejiminin zəifliyi - proksilərdən və zəifləmiş raket arsenalından məhrum olması - Vaşinqtona Tehranı güzəştə getməyə məcbur etmək imkanı verir. Nəzəri olaraq, İran nüvə proqramından imtina edə və ya hətta ali liderini əvəz edə bilər. Lakin analitiklər belə bir nəticənin mümkün olmadığını düşünürlər.

2. Simvolik zərbə. "Qırmızı xətt" elan etdikdən sonra zəif görünməmək üçün Tramp özünü Tehrandakı Tarollah qərargahı kimi tək bir əsas hədəfə hədəflənmiş zərbə ilə məhdudlaşdıra bilər. Bu, minimal risklər və minimal təsirlər yaradacaq.

3. Kiçik bir hərbi kampaniya. Hava hücumundan müdafiə sistemlərinə, infrastruktura, İİKK və Bəsic bazalarına bir neçə günlük zərbələr etirazların yenidən başlaması üçün şərait yarada bilər. Lakin daha böyük risk mülki itkilər və İsrailə və ya Fars körfəzinə qarşı mümkün raket cavabıdır.

4. "Maduro seçimi". Əgər kəşfiyyat orqanları Ayətullah Xameneinin harada olduğu barədə dəqiq məlumat əldə etsələr, ABŞ onu məhv etməyə və ya ələ keçirməyə cəhd edə bilər. Lakin genişmiqyaslı təmizləmələrdən və təhlükəsizliyin artırılmasından sonra uğur şansları azalıb.

5. "Qəddafi seçimi". Rejimin tamamilə süqutuna qədər uzunmüddətli zərbələr seriyası. Lakin bu, xaosa, vətəndaş müharibəsinə və Trampla onun bəzi tərəfdarları arasında ciddi bir uçuruma səbəb ola bilər.

6. İşğal. İraq kimi quru əməliyyatından demək olar ki, söhbət gedə bilməz. İran mürəkkəb coğrafiyaya malik çox böyük bir ölkədir. Hər bir variantın öz riskləri var və diplomatlar inanırlar ki, İran Trampın siyasətinin ya möhkəmlənəcəyi, ya da çökməyə başlayacağı nöqtə ola bilər.

Əli Babayev