Tramp Çinə çip ixracını son anda ləğv edib: ABŞ ın milli təhlükəsizlik narahatlığı

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, keçən həftə Çin Prezidenti Si Cinpinqlə apardığı görüş zamanı, "NVIDIA AI" çiplərinin Çinə ixracının müzakirə edilməməsi qərarını qəbul edib.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu qərar, əvvəlki planlarla ziddiyyət təşkil edir və ABŞ-ın Çinə olan ticarət münasibətlərinin gərginləşməsi ehtimalını artırır.

İlk olaraq, bu qərar, ABŞ və Çin arasında texnologiya və ticarət mübahisələrinin hələ də həll edilmədiyini göstərir. Görüşdən əvvəl, ABŞ administrasiyası və çip nəhəngi "NVIDIA" arasında bir razılaşma üçün müzakirələr aparılıb. Bu razılaşmaya görə, Çinlə ticarəti inkişaf etdirmək məqsədilə "NVIDIA" inkişaf etmiş çip texnologiyasının ixracını təklif etmişdi. Lakin bu təklif, ABŞ-ın milli təhlükəsizlik sahəsində narahatlıqları səbəbindən son anda təxirə salınıb.

Mənbələrin verdiyi məlumata görə, ABŞ-ın yüksək vəzifəli rəsmiləri, çiplərin ixracının Çin üçün strateji əhəmiyyət kəsb edə biləcəyini və bunun nəticəsində ABŞ-ın texnoloji üstünlüyünün itirilməsi ilə milli təhlükəsizliyə zərər verə biləcəyini vurğulayıblar. Əlavə olaraq, bu qərarın milli təhlükəsizlik və müharibə ssenariləri üzərində potensial təsir yaratma ehtimalı olduğu bildirilib.

ABŞ, Çinə texnologiya ixracını məhdudlaşdırmağa çalışsa da, Çin, öz texnoloji infrastrukturunu inkişaf etdirmək məqsədilə strateji şəkildə bu cür müasir çiplərə ehtiyac duyur. "NVIDIA" isə, Çindəki bazarda daha da genişlənmək və qlobal ticarət həcmini artırmaq istəyirdi.

"NVIDIA"nın təklif etdiyi ticarət razılaşmasının bir hissəsi də Çinə digər ticarət güzəştlərinin veriləcəyini ehtimal edirdi. Məsələn, ABŞ, Çin mallarına tətbiq olunan gömrük rüsumlarını azaltmaqla bağlı müzakirələr aparmağa hazır idi. Hətta, Çinin nadir maqnit metalları ixracını ABŞ-a icazə verməsi müqabilində bu ticarət güzəştlərinin həyata keçiriləcəyi gözlənilirdi.

Lakin bu ticarət məsələləri də çətinliklərlə üzləşib. Çinin nadir resurslarını ABŞ-a göndərmək ehtimalı, Pekinlə olan əlaqələrin inkişafı üçün bir fürsət olsa da, ABŞ-da milli təhlükəsizlik məsələlərinə dair narahatlıqların artmasına səbəb olub.

Bu son qərar, ABŞ və Çin arasındakı ticarət mübahisələrinin bir hissəsi olaraq diqqət çəkir. Son illərdə hər iki ölkə arasında "ticarət müharibələri" davam edir və texnologiya sahəsindəki mübahisələr bu gərginliyi daha da artırıb. Çinin texnoloji sahədə özünü müstəqil etmək cəhdləri, ABŞ-ın bu sahədəki liderliyini təhdid edir, buna görə də Vaşinqton hər zaman diqqətlə bu məsələləri izləyir.

Bundan əlavə, Çinin texnoloji inkişafı və ABŞ-ın öz texnoloji üstünlüyünü qorumağa çalışması, qarşıdakı illərdə daha da gərginləşə bilər. Çip sənayesi isə bu mübarizənin mərkəzində yer alır, çünki müasir texnologiyanın inkişafı və rəqabət üstünlüyü əsasən yüksək texnologiyalı çiplərin istehsalına bağlıdır.

Trampın çiplərin ixracını təxirə salma qərarı, ABŞ və Çin arasındakı texnoloji mübarizənin yeni mərhələsini işarə edir. Hər iki ölkə üçün də strateji əhəmiyyət kəsb edən bu məsələ, yaxın gələcəkdə daha da aktuallaşa bilər. ABŞ-ın milli təhlükəsizlik narahatlıqları və Çin ilə ticarət əlaqələrinin gərginliyi, texnologiya sahəsindəki siyasətlərin müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynayacaq.

Qadir, Bizimyol.info