“Tramp dialoqdan öncə Putinə güzəştlərə gedib“ “Financial Times“

"Putinin məqsədi NATO-nu zəiflətmək, ABŞ və Avropanı parçalamaq və Şərqi Avropanı özünə tabe etdirməkdən ibarətdir..."

ABŞ və Rusiya nümayəndə heyətləri Ukraynadakı müharibə ilə bağlı danışıqlar aparmaq üçün fevralın 18-də, çərşənbə axşamı Ər-Riyada toplaşıb. Bu hadisə Kiyevdə və onun Avropadakı müttəfiqləri arasında narahatlığa səbəb olub.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Financial Times" nəşri yazıb.

Nəşr qeyd edir ki, onlar Donald Trampın münaqişəni Vladimir Putinin şərtləri ilə həll etməyə razılaşacağından ehtiyatlanır.

Danışıqlardan öncə güzəştlər

Səudiyyə Ərəbistanının paytaxtında keçiriləcək danışıqlar Rusiya işğalının başlanmasından bəri münaqişəyə son qoymaq üçün aparılan ilk yüksək səviyyəli cəhd olacaq. Əvvəlki danışıqlar Kremlin sərt tələbləri səbəbindən nəticəsiz qalıb.

Lakin bu dəfə ABŞ dialoq başlamazdan öncə ciddi güzəştlərə getmiş kimi görünür, xüsusilə də Ukraynanın NATO-ya üzv olmaq perspektivindən və işğal olunmuş əraziləri geri qaytarmaq niyyətindən geri çəkilib.

Belə şərtlər yalnız Putinin mövqeyinə olan inamını gücləndirə bilər. Rusiyanın keçmiş xarici işlər naziri Andrey Kozırev bildirib ki, Rusiya lideri öz geosiyasi ambisiyalarında heç bir güzəştə hazır deyil.

"Putin üçün "soyuq müharibə" və onun məqsədləri heç vaxt başa çatmayıb, bu da NATO-nu zəiflətmək, ABŞ və Avropanı parçalamaq və Şərqi Avropanı özünə tabe etdirməkdən ibarətdir", - Kozırev vurğulayıb.

"Əgər ona ərazilər və strateji üstünlüklər danışıqlardan öncə verilirsə, bu, onu daha çox fəth etməyə və Qərbin zəifliyi ilə bağlı Kremlin köhnə təbliğatını gücləndirməyə həvəsləndirir".

Rusiyanın cəbhədə aktivliyinin artması və Trampın müharibəni mümkün qədər tez başa çatdırmaq istəyi Qərb diplomatları arasında Kremlin sülhə həqiqətən maraq göstərib-göstərmədiyi ilə bağlı şübhələr oyadıb.

"Əgər razılaşma Ukraynaya silahlanmaq və Qərblə sıx əməkdaşlığı davam etdirmək üçün tam sərbəstlik versəydi, Putin bunu çətin ki, qəbul edərdi", - keçmiş yüksək rütbəli ABŞ rəsmisi bildirib. O, əlavə edib:

"O, qorxur ki, Ukrayna, sadəcə, daha da güclənəcək və Qərbə yaxınlaşacaq, bu da Moskvadan yeni işğala başlamaq imkanınından məhrum edəcək. Əgər Putin inansa ki, Ukrayna üzərində nəzarətini artıra bilər və ya Qərbdən dəstək almayacaq, o zaman daha böyük güzəştlər üçün geri dönə bilər".

"Sülhməramlı deyil, saziş yanaşması"

Moskvalı politoloq Andrey Kolesnikov bildirib: "Rusiyanın yanaşması sülhməramlılıq yox, sazişlərdir. Putin Tramp ilə dünyanı və təsir dairələrini bölüşdürməkdən çox məmnun olar. Yeni "dəmir pərdə" və "soyuq müharibə" ona Rusiya cəmiyyətini isti müharibəyə ehtiyac olmadan nəzarətdə saxlamağa kömək edəcək".

Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski artıq bəyan edib ki, Kiyevin iştirakı olmadan qəbul edilən heç bir qərarı tanımayacaq: "Biz haqqımızda bizsiz qəbul edilmiş heç bir razılaşmanı qəbul edə bilmərik".

Berlinin "Carnegie Russia Eurasia" Mərkəzinin elmi işçisi Yekaterina Şulman hesab edir ki, əgər beynəlxalq təhlükəsizlik sistemində dəyişikliklər baş verərsə, Putin bəzi tələblərindən imtina edə bilər.

Daha öncə Rusiya müharibənin əvvəlində keçirilən danışıqlarda Ukraynanın "denasifikasiyası" tələbindən geri çəkilib, lakin Putin bu tələbi keçən ilin iyununda atəşkəs şərtləri sırasında yenidən irəli sürüb. "O, dəfələrlə bildirib ki, bu müharibə Ukrayna uğrunda deyil, Qərbin gözündə Rusiyanın mövcudluğu və suverenliyi uğrundadır", - Şulman vurğulayıb.

O, əlavə edib: "Əgər Putin Qərbi Rusiyanın böyüklüyünü qəbul etməyə, onu yenidən böyük dövlətlər sırasına qaytarmağa və sanksiyaları ləğv etməyə məcbur edə bilsə, o zaman ikinci dərəcəli ərazi və hərbi məsələlər arxa plana keçəcək".

Keçən həftəsonu Münhen Təhlükəsizlik Konfransında Avropa diplomatları Tramp administrasiyasının Putinlə danışıqlara tələsməsindən və Kremlin əsas rıçaqlara sahib olmasından narahatlıqlarını ifadə edib. Avropalı diplomatlardan biri qeyd edib ki, əsas problem "Putinin planınım sülh danışıqları deyik, döyüşləri davam etdirmək olmasıdır".

O, əlavə edib: "Biz bilirik ki, Tramp qırğınları dayandırmaq istəyir, o, bunu daim vurğulayır. Amma Putin istədiyini əldə etməsə, müharibəyə qayıtmağa hazırdır və bu prosesi sonsuza qədər uzada bilər". Putin danışıqlar barədə açıq bəyanat verməsə də, ötən həftə Trampa bildirib ki, Rusiya "münaqişənin səbəblərini həll etmək" istəyir.

Avropa İttifaqının başqa bir diplomatı isə izah edib: "Bu o deməkdir ki, Putin bütün Şərqi Avropa bölgəsi, ABŞ bazaları və Amerika qoşunları barədə düşünür. Hətta türklər də amerikalıların NATO-nun gələcəyinə dair hansı razılığa gələcəyi ilə bağlı narahatdır".