Tramp dövründə İranla nüvə sazişinin bərpası ehtimalı azdır Ekspert

ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyası dövründə İranla nüvə proqramı üzrə Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planının (BHFP) bərpası ehtimalı azdır.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu barədə mətbuata MGIMO Universitetinin Beynəlxalq Münasibətlər fakültəsinin dekanı və Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının Elmi Ekspert Şurasının üzvü Andrey Suşentsov bildirib.

"Tramp dövründə BHFP-nin bərpasının mümkün olduğuna inanmaq çətindir. İlkin saziş üzrə danışıqlar uzun çəkdi və mürəkkəb diplomatik qərarlar tələb etdi. Heç nə hazırkı ABŞ administrasiyasının bu sazişi bərpa etməyə hazır olduğunu göstərmir", - deyə agentliyin mənbəyi bildirib.

Suşentsov qeyd edib ki, "Tramp ilk prezidentlik müddətində BHFP-dən çıxıb, baxmayaraq ki, Rusiya diplomatiyası onu bağlamaq üçün əhəmiyyətli səylər göstərib".

"ABŞ birinci prezidentliyi zamanı İranla münasibətlərin normallaşdırılması ehtimalından danışsa da, bu istiqamətdə heç bir konkret addım atılmayıb", - deyə o bildirib.

Amerikalı analikikə görə, "əgər İran zəiflik göstərərsə, rəqibləri dərhal bundan istifadə edəcəklər". "Buna görə də, Tehran silahlı qüvvələrini və raketdən müdafiə sistemini fəal şəkildə gücləndirir, mümkün yeni təcavüzün qarşısını almaq üçün imkanlarını artırır", - deyə ekspert bildirib.

Suşentsov qeyd edib ki, "gərgin vəziyyət təkcə İran üçün deyil, həm də ABŞ-ın ərəb müttəfiqləri üçün narahatlıq doğurur". "Qətərin nümunəsində göstərildiyi kimi, Amerika hərbi bazalarının mövcudluğu İsrail təcavüzündən qorunmağa zəmanət vermir. Bu, Vaşinqtonun regiondakı təsirinin zəif nöqtələrini göstərir", - deyə ekspert qeyd edib.

13 iyun gecəsi İsrail İrana qarşı hərbi əməliyyata başlayıb. 24 saatdan az müddət sonra İslam Respublikası cavab hücumuna başlayıb.

ABŞ münaqişənin eskalasiyasından doqquz gün sonra İsfahan, Nətənz və Fordodakı İranın nüvə obyektlərinə zərbələr endirərək münaqişəyə qoşulub. 23 iyun axşamı İran Yaxın Şərqin ən böyük ABŞ hava bazası olan Qətərdəki Əl-Udeyd hava bazasına hücum edib.

Bunun ardınca Tramp İsrail və İranın atəşkəs barədə razılığa gəldiyini açıqlayıb. Atəşkəs 24 iyunda qüvvəyə minib.

2015-ci ildə İran, Birləşmiş Krallıq, Almaniya, Çin, Rusiya, ABŞ və Fransa Birgə Hərtərəfli Nüvə Silahları Sazişini (BHSR) imzalayaraq, 2002-ci ildə Qərbin Tehranın nüvə silahı hazırladığına dair ittihamları ilə başlayan böhrana son qoydu. Lakin, 2018-ci ildə Tramp sazişdən çıxdığını və İrana qarşı bütün ABŞ sanksiyalarını bərpa etdiyini elan edib.

Cavab olaraq, 2020-ci ildə Tehran BHSR çərçivəsində öhdəliklərini azaldacağını və BAEA müfəttişlərinin nüvə obyektlərinə girişini məhdudlaşdıracağını bildirib.

Lakin agentlik 2025-ci ilin iyun ayında İran-İsrail gərginliyinə qədər yoxlamaları davam etdirib.

Qadir, Bizimyol.info