Tramp vasitəçilikdən geri çəkilir? ŞƏRH

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya-Ukrayna danışıqlarında iştirak etmək üçün Türkiyəyə gəlmədi.

ABŞ lideri bununla Rusiya-Ukrayna münaqişəsində aktiv vasitəçilikdən geri çəkilir?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a açıqlamasında politoloq Tural İsmayılov bildirdi ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın Rusiya-Ukrayna danışıqlarında iştirak üçün Türkiyəyə getməməsi bir neçə aspektdən dəyərləndirilə bilər:

"Birincisi, Trampın bu addımı onun münaqişədə birbaşa vasitəçi rolunu azaltması kimi görünür, lakin bu, onun tamamilə geriyə çəkilməsi anlamına gəlmir. Tramp əvvəllər Türkiyəyə səfər etməyi düşünürdü və danışıqların nəticə verə biləcəyini vurğulayırdı, amma Rusiya Prezidenti Vladimir Putin özünün iştirak etməyəcəyini açıqladıqdan sonra Tramp səfərdən imtina etdi. Bu, onun danışıqlara bağlılığını şərti və mövqeyini vəziyyətə uyğun dəyişən kimi göstərir.

Digər tərəfdən, Trampın münaqişəyə yanaşması əvvəlki administrasiyalardan fərqlənir; o, Ukraynanın müəyyən torpaqları güzəştə getməsini və Rusiyanın müəyyən əraziləri saxlamağını qəbul etməyə hazırdır. Bu, onun Ukrayna məsələsində daha kompromisli və realpolitik yanaşmasını əks etdirir. Tramp münaqişənin tezliklə bitməsini istəyir, amma bunun üçün Ukraynanın da güzəştə getməsini tələb edir ki, bu da Ukrayna və Qərb dairələrində narazılıq doğurur. O, Rusiyanı danışıqlara cəlb etmək üçün daha çox təşviqedici addımlar atmağı üstün tutur, sərt sanksiyalar və ya hərbi dəstək kimi təzyiqlərdən isə uzaq durur".

Politoloqun sözlərinə görə, Trampın Türkiyəyə getməməsi onun münaqişədən tam geriyə çəkilməsi deyil, daha çox danışıqların formatı və iştirakçılarına görə mövqeyini tənzimləməsidir.

"O, özünü münaqişənin həllində həlledici oyunçu kimi göstərməyə çalışır, amma bu, daha çox siyasi imic və gələcək seçki kampaniyası üçün bir addımdır. Trampın Ukrayna məsələsindəki mövqeyi həm də onun Rusiyaya qarşı yumşaq münasibətinin davamıdır, bu da ABŞ-nin ənənəvi mövqeyindən fərqlidir.

Eyni zamanda, Trampın danışıqlara birbaşa qatılmaması ABŞ-nin münaqişədəki rolunun dəyişdiyini göstərir; indi daha çox diplomatik vasitəçilik və təzyiq mexanizmləri ilə məhdudlaşır. Bu isə münaqişənin gərginliyinin azalmasına deyil, daha çox uzanmasına səbəb ola bilər. Trampın yanaşması Ukraynanın suverenliyinin tam bərpası üçün deyil, münaqişənin dayandırılması üçün kompromis axtarışına yönəlib. Bu da Ukrayna və Qərb ölkələri arasında narazılıq yaradır, çünki onlar Rusiyanın işğalını tamamilə rədd edir və torpaqların geri qaytarılmasını tələb edirlər.

Nəticə etibarilə, Trampın Türkiyəyə getməməsi onun Rusiya-Ukrayna münaqişəsində aktiv vasitəçilikdən uzaqlaşması kimi qiymətləndirilə bilər, amma bu, onun tamamilə geriyə çəkilməsi deyil. O, daha çox mövqeyini qoruyub saxlamaq və öz siyasi məqsədlərinə uyğun addımlar atmaq istəyir. Trampın bu mövqeyi ABŞ-nin münaqişədəki rolunun yenidən formalaşmasının göstəricisidir və gələcəkdə danışıqların gedişatına təsir göstərə bilər. Münaqişənin həlli üçün isə daha geniş beynəlxalq əməkdaşlıq və tərəflərin kompromisə hazır olması vacibdir. Trampın yanaşması isə bu prosesdə həm də əlavə çətinliklər yarada bilər",- deyə Tural İsmayılov bildirdi.

Aytəkin TOFİQQIZI