Trampın sülh planı… Prezidentlər razılaşmasa nə baş verəcək?

ABŞ-nın yeni seçilmiş prezidenti Donald Trampın Rusiya-Ukrayna müharibəsini bitirmək üçün müzakirə edilən “sülh planı” getdikcə daha konkret konturlar alır.
Reyting.az-ın “Reuters” agentliyinə istinadla verdiyi məlumata görə, Trampın keçmiş milli təhlükəsizlik rəsmilərindən biri deyib ki, sülh planında üç əsas təklif var. Bunlar Kelloq planı, vitse-prezident seçilmiş J.D.Vansın planı və Trampın keçmiş kəşfiyyat rəhbəri vəzifəsini icra edən R. Qrenellin planıdır.
Qeyd olunur ki, bu planlar bəzi nüanslara görə fərqlənsələr də, hamısı hazırkı cəbhə xəttində müharibənin dondurulmasını və Ukraynanın NATO-ya üzv olmaqdan imtinasını nəzərdə tutur.
İddiaya görə, Trampın müşavirləri Moskva və Kiyevi “kök və çubuq” vasitəsilə danışıqlara məcbur etməyə çalışacaqlar, o cümlədən Kiyev danışıqlara razı olmasa, ona hərbi yardımı kəsiləcək, Rusiya prezidenti Vladimir Putin isə planın icrasından imtina etdikdə, Vaşinqton Kiyevə yardımı artıracaq.
Nəşr yazır ki, Tramp hələlik sülh planı hazırlamaq üçün mərkəzi işçi qrupu çağırmasa da, bir neçə məsləhətçi ictimai forumlarda öz aralarında və bəzi hallarda Trampla fikirləri müzakirə ediblər.
Müşavirlərin fikrincə, nəhayət, sülh sazişi çox güman ki, Tramp, Putin və Zelenski arasında birbaşa şəxsi qarşılıqlı əlaqədən asılı olacaq. Eyni zamanda, analitiklər qeyd edirlər ki, Putin danışıqlar masasına oturmaqdan imtina edə bilər, çünki Ukrayna ərazilərinin ələ keçirilməsinin davamı ona daha çox fayda gətirər.
Karnegi Fondunun Beynəlxalq Sülh Mərkəzinin əməkdaşı Eugene Rumerin fikrincə, Putin çox güman ki, daha sərfəli mövqe tutacaq və Trampın onu danışıqlar masasına cəlb etmək üçün hansı güzəştləri təklif edəcəyini gözləyəcək.
Lakin analitiklərin və keçmiş milli təhlükəsizlik rəsmilərinin fikrincə, təkliflərin bəzi elementləri çox güman ki, NATO dəvətini özünün “Qələbə planı”nın bir hissəsinə çevirən Zelenskinin, eləcə də Avropalı müttəfiqlərin və bəzi ABŞ qanunvericilərinin təpkisi ilə üzləşəcək.
Bəzi Avropa müttəfiqləri Ukraynaya yardımı artırmağa hazır olduqlarını bildiriblər və ABŞ prezidenti Co Bayden də silah göndərməkdə davam edir. Bu, Trampa Kiyev üzərində müəyyən təsir rıçaqları bahasına başa gələ bilər.
Onu da qeyd edək ki, ABŞ Milli Kəşfiyyat Şurasının sabiq rusiyalı baş mütəxəssisi Eugene Rumer deyib ki, heç kimin münaqişəni bitirmək üçün real planı olduğunu düşünmür.
E. KAMAL

Ana səhifəyə dön