Transxəzər Dəhlizi üzrə Regional İşçi Qrupu yaradılacaq

Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi üzrə Regional İşçi Qrupu yaradılacaq.

Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, bu barədə Trend-ə Almaniyanın Beynəlxalq Əməkdaşlıq Cəmiyyətində (GIZ) olan mənbə bildirib.

"GIZ davamlı inkişaf və beynəlxalq təhsil sahəsində beynəlxalq əməkdaşlıq üzrə xidmət təşkilatıdır. GIZ-in əsas sifarişçisi Almaniyanın Federal İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Nazirliyidir (BMZ).

Hazırda GIZ Mərkəzi Asiya ölkələrində və "Şərq Tərəfdaşlığı" proqramı çərçivəsində ticarət və nəqliyyat prosedurlarının sadələşdirilməsi üzrə iki uzunmüddətli layihə həyata keçirir:

EasTnT (Eastern Partnership for Trade and Transport) – "Şərq Tərəfdaşlığı" ölkələri ilə Aİ arasında dayanıqlı və rəqəmsal ticarət marşrutlarının və logistika konsepsiyalarının gücləndirilməsi.

TFCA (Trade Facilitation Central Asia) – Mərkəzi Asiyada ticarətin asanlaşdırılması", – deyə mənbə bildirib.

GIZ-in qeyd etdiyinə görə, bu layihələrin məqsədi ticarət, nəqliyyat və logistika sahələrində rəqəmsal və dayanıqlı təcrübələrin inkişaf etdirilməsi, onların Aİ standartlarına uyğunlaşdırılması və regional əməkdaşlığın gücləndirilməsidir.

"EasTnT və TFCA təşəbbüsləri sayəsində GIZ gömrük idarəçiliyi, dəmir yolu daşımaları, liman idarəçiliyi və dəniz əməliyyatları sahəsində Aİ-nin qabaqcıl rəqəmsal həllərinin tətbiqinə dəstək verir. Bu da Transxəzər marşrutu (Orta Dəhliz) üzrə yüklərin tranzit müddətinin qısaldılmasına imkan yaradır.

Nəqliyyat, ticarət və logistika sahələrinin rəqəmsallaşdırılması geniş anlayışdır və Mərkəzi Asiya və "Şərq Tərəfdaşlığı" ölkələrində fərqli inkişaf səviyyələrinə və prioritetlərə malikdir. Lakin logistikanın uğurlu rəqəmsallaşdırılması əsasən Transxəzər Dəhlizi ölkələri arasında siyasi və əməliyyat əməkdaşlığından asılıdır.

Məsələn, Aİ-nin Vahid Tranzit Konvensiyası (CTC) çərçivəsində Aİ iqtisadi zonasının ticarət və nəqliyyat prosedurlarını sadələşdirmək üçün bir sıra rəqəmsal platformalar hazırlanıb və uğurla tətbiq edilib. Bu həllər nəqliyyat məlumatlarının mübadiləsini yaxşılaşdırıb, yüklərin emalını sürətləndirib və Aİ ölkələri arasında tranziti asanlaşdırıb. Onların arasında aşağıdakıları qeyd etmək olar:

New Computerized Transit System (NCTS) – Yeni Kompüterləşdirilmiş Tranzit Sistemi,

Authorized Economic Operator (AEO) – Səlahiyyətli İqtisadi Operator Proqramı,

EU Trade Control and Expert System (TCAES) – Aİ-nin Ticarətə Nəzarət və Ekspert Sistemi,

EU Import Control System 2 (ICS2) – Aİ-nin İdxal Nəzarət Sistemi 2", – deyə mənbə bildirib.

GIZ Transxəzər Dəhlizi ölkələrinin nəqliyyat agentliklərinə bu rəqəmsal alətlərin tətbiqi sahəsində dəstək verir, qabaqcıl təcrübə təqdim edir, mütəxəssislərin ixtisasını artırır və regional dialoqu təşviq edir.

"Qeyd etmək lazımdır ki, Gürcüstan NCTS-i tətbiq edən ilk Transxəzər Dəhlizi ölkəsi olub. 2025-ci ilin aprel ayından etibarən yükdaşımalar bu platforma vasitəsilə həyata keçiriləcək. "Şərq Tərəfdaşlığı" ölkələrindən Ukrayna və Moldova da artıq NCTS sistemini tətbiq ediblər ki, bu da onların Aİ ilə ticarət və nəqliyyat əlaqələrini yaxşılaşdırıb.

Hazırda GIZ-in EasTnT və TFCA layihələri çərçivəsində Transxəzər Dəhlizi üzrə Regional İşçi Qrupunun (RWG:TCC) yaradılması üzərində iş aparılır. Bu işçi qrupunun məqsədi regional əməkdaşlığın gücləndirilməsi, rəqəmsallaşmanın təşviqi və Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi (TITR) üzrə normativ və prosedur maneələrin aradan qaldırılmasıdır.

RWG:TCC nəqliyyat və logistika assosiasiyaları, şirkətlər və əsas maraqlı tərəflər arasında kommunikasiya və koordinasiyanın gücləndirilməsinə yönəlib. Qrupun əsas məqsədi – TITR marşrutu üzrə nəqliyyat və ticarət sahələrində səylərin uzlaşdırılması, qabaqcıl təcrübələrin mübadiləsi və innovativ həllərin tətbiqi üçün vahid dialoq platformasının yaradılmasıdır.

Bundan əlavə, RWG:TCC davamlı və effektiv nəqliyyat sistemlərinin inkişafına dəstək verəcək, bu sahədə sektor maraqlarının qanunvericilik proseslərinə inteqrasiyasını təmin edəcək", – deyə GIZ-də bildirilib.

Qeyd edək ki, Orta Dəhliz regionun bir neçə ölkəsindən keçən, Asiya ilə Avropanı birləşdirən nəqliyyat və ticarət yoludur. Bu, ənənəvi Şimal və Cənub dəhlizlərinə alternativ yoldur.

Marşrut Çindən başlayır və Qazaxıstan, Özbəkistan və Türkmənistan kimi Mərkəzi Asiya ölkələrindən keçir. Daha sonra Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyəni keçərək Avropaya çatır. Orta Dəhliz Asiyanın şərq hissələrini, o cümlədən, Çini Avropa ilə birləşdirən, daha uzun dəniz yollarından yan keçən quru marşrutu təmin edir.