Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Tünd dəri, saçlar və gözlər... Qədim avropalılar necə görünüb?

Tünd dəri, saçlar və gözlər... Qədim avropalılar necə görünüb?

Qaynarinfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Yeni araşdırmalar göstərir ki, tarixdən əvvəlki avropalıların əksəriyyəti təxminən 3000 il əvvəl Dəmir dövründə tünd dəri, saç və gözlərə sahib olub.

Qaynarinfo "Live Science" jurnalına istinadən xəbər verir ki, alimlər dəri, saç və gözlərin daha açıq olmasına səbəb olan genlərin ilk avropalılarda yalnız təxminən 14 min il əvvəl, Paleolit ​​dövrünün sonrakı mərhələlərində, yəni "Köhnə Daş Dövrü" olaraq da bilindiyini aşkar ediblər. Tədqiqatın baş müəllifi, İtaliyanın Ferrara Universitetinin genetikçisi Silvia Girotto bu açıq rəngli əlamətlər nisbətən yaxın vaxtlara qədər yalnız sporadik olduğunu bildirib.

Daha açıq dəri Avropanın zəif günəş işığında insanlara sağlam sümüklər, dişlər və əzələlər üçün vacib olan daha çox D vitamini sintez etməyə imkan verdiyindən avropalılar üçün təkamül baxımından üstünlüyü ola bilərdi. Lakin daha açıq göz rənginin - mavi və ya yaşıl kimi - böyük bir təkamül üstünlüyü olmadığı görünür və buna görə də onun görünüşü təsadüf və ya cinsi seçim nəticəsində ola bilərdi.

"BioRxiv" preprint serverində fevralın 12-də dərc edilən araşdırmaya görə, Silvia Girotto və həmkarları Qərbi Avropa və Asiyanın 34 ölkəsindəki arxeoloji ərazilərdən 348 qədim DNT nümunəsini təhlil ediblər. Ən qədimi, 45.000 yaşında, 2008-ci ildə Qərbi Sibirin İrtış çayı bölgəsində aşkar edilmiş Ust-İşimdən olan bir fərdin olub və başqa bir yüksək keyfiyyətli DNT nümunəsi İsveçdən olan təxminən 9000 yaşlı SF12 fərdindən əldə edilib.

Əhəmiyyətli olan odur ki, köhnə nümunələrin bir çoxu ciddi şəkildə deqradasiyaya uğrayıb, buna görə də tədqiqatçılar "ehtimallı fenotip nəticəsi" və natamam DNT nümunəsindən göz, saç və dəri rəngini proqnozlaşdıra bilən "HIrisPlex-S" sistemindən istifadə edərək bu şəxslərin piqmentasiyasını qiymətləndiriblər.

"Paleoantropoloqlar hesab edirlər ki, ilk Homo sapiens Avropaya 50-60 min il əvvəl gəlib çatıb, yəni onlar Afrikadakı müasir insan əcdadlarından o qədər də uzaq olmayıblar. Nəticədə, ilk avropalılarda əvvəlcə yalnız tünd dəri, saç və göz genetikası olub ki, bunlar bir-biri ilə əlaqəli yüzlərlə gendən asılıdır", deyə Girotto bildirib.

Bununla belə, Avropada təxminən 14 000 il əvvəl daha yüngül xüsusiyyətlər meydana çıxdıqdan sonra belə, insanlarda nisbətən yaxın vaxtlara qədər - təxminən 3 000 il əvvəl - geniş yayılana qədər nadir hallarda meydana çıxıb.

Yeni bir araşdırma, mis dövründən əvvəl Avropanın bəzi bölgələrində tünd dəri olan insanların tezliyinin hələ də yüksək olduğunu və bəzi bölgələrdə tünd dərilərin daha sonra tez-tez göründüyünü müəyyən edib.

Tədqiqatçılar açıq gözlərin Şimali və Qərbi Avropadakı insanlarda təxminən 14.000-4.000 il əvvəl ortaya çıxdığını, baxmayaraq ki, o dövrdə hələ də tünd saçlar və tünd dərilər üstünlük təşkil edib.

Girottoya görə, açıq dəri üçün genetik əsasın İsveçdə daha açıq gözlərlə eyni vaxtda ortaya çıxdığı görünür, lakin əvvəlcə nisbətən nadir olaraq qalıb.

Tədqiqatçılar bu zaman açıq göz rənginin tezliyində statistik bir "artım" olduğunu bildiriblər, bu, mavi və ya yaşıl gözlərin o dövrdə əvvəl və ya sonradan daha çox olduğunu göstərir.

Barselonadakı Təkamül Biologiya İnstitutunun paleogenetiki Karles Lalueza Foks bəzi avropalı fərdlərin genetik baxımdan nisbətən yeni olan Dəmir dövrünə qədər tünd piqmentasiya üçün genləri miras almasının onun üçün "sürpriz" olduğunu bildirib.

Onun sözlərinə görə, yeni araşdırma daha açıq dəri, saç və göz kimi xüsusiyyətlərin ortaya çıxmasını əks etdirsə də, bu xüsusiyyətlərin təkamül üstünlüyü ola biləcəyinin səbəbləri hələ də tam başa düşülməyib.

Samir

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:219
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 13 Mart 2025 23:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see352

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see333

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see313

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see307

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see305

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see297

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see288

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see272

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see272

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see257

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see251

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see242

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see233

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see229

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see228

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see226

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see222

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see217

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see214

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri