Üç şərt yerinə yetirilməsə Belçika Rusiya aktivlərinin müsadirəsinə qarşı çıxacaq

Belçika, dondurulmuş Rusiya aktivləri hesabına Ukraynaya "reparasiya krediti” ayrılması ilə bağlı qərarı bloklamaqla hədələyib və bunun üçün üç əsas şərtin yerinə yetirilməsini tələb edir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ölkənin baş naziri Bart de Vever 23 oktyabrda Avropa İttifaqı (Aİ) sammiti ərəfəsində jurnalistlərlə söhbətində bildirib.

"Biz ehtiyatlı olmalıyıq ki, Rusiya aktivlərinin dondurulması ilə bağlı istənilən qərar bizə qarşı çevrilməsin”, – deyə o vurğulayıb.

Belçikanın üç şərti bunlardır:

1. Hüquqi risklərin bölüşdürülməsi – Aİ ölkələri arasında bütün hüquqi və maliyyə riskləri bərabər şəkildə paylaşılmalıdır, çünki Rusiya aktivlərinin böyük hissəsi Belçikanın "Euroclear” maliyyə institutunda saxlanılır.

2. Zəmanətlər sistemi – Əgər gələcəkdə bu vəsaitləri qaytarmaq məcburiyyəti yaranarsa, Belçika üçün kompensasiya mexanizmi təmin edilməlidir.

3. Digər ölkələrin iştirakı – Rusiya aktivləri olan digər Aİ ölkələri də oxşar addımlar atmalıdırlar; əks halda, Rusiya yalnız Belçikanı hədəf alacaq, bu isə "ədalətsiz” olacaq.

De Vever xəbərdarlıq edib ki, əgər bu şərtlər yerinə yetirilməsə, o, "reparasiya krediti” layihəsini bloklamaq üçün əlindən gələn hər şeyi edəcək.

Onun sözlərinə görə, bu qərar ciddi nəticələrə gətirib çıxara bilər: Moskva Avropa şirkətlərinin əmlakını müsadirə edə bilər, həm də Aİ-nin addımı təhlükəli hüquqi presedent yaradacaq.

"Əgər tarixdə misli görünməmiş qərarlar qəbul etmək istəyirsinizsə, əvvəlcə möhkəm hüquqi baza olmalıdır”, – deyə baş nazir qeyd edib.

De Vever əlavə edib ki, yanlış addımlar nəticəsində Avropa "Putinə kömək etmiş” olacaq, çünki Rusiya öz itkilərini Avropa aktivləri hesabına kompensasiya etmək imkanı əldə edə bilər.

Qeyd edək ki, Avropa Komissiyasının planına görə, Aİ Ukraynaya "Euroclear”da saxlanılan dondurulmuş Rusiya aktivləri hesabına böyük həcmdə kredit vermək istəyir. Ukrayna bu krediti yalnız Rusiyadan reparasiya aldığı halda geri ödəyəcək.

Aİ bu sxemi qanuni hesab edir, çünki söhbət birbaşa müsadirədən deyil, zəmanətli kreditdən gedir — yəni Rusiya gələcəkdə vəsaitlərini qaytara bilər. Lakin Kreml bu ideyaya kəskin reaksiya verib və belə qərarlarda iştirak edən şəxsləri və ölkələri məsuliyyətə cəlb etməklə hədələyib.

Belçika xüsusilə narahatdır, çünki Rusiya hökumətinə məxsus aktivlərin əksəriyyəti məhz onun ərazisindəki "Euroclear” hesablarında saxlanılır. Buna görə də Brüssel hesab edir ki, risklər bütün Aİ üzrə bərabər bölüşdürülməlidir.

Ekspertlərin fikrincə, bu plan həmçinin Çin və Hindistan kimi ölkələri də Avropa banklarından çəkindirə bilər – çünki onlar da gələcəkdə öz aktivlərinin oxşar şəkildə dondurulacağından ehtiyat edə bilərlər.

Alpər