“Ukrayna bu acı həbi udmalı olacaq, amma...” Donbass üçün Kosova variantı təklif olunur

Ukraynada sülhə nail olmaq üçün bir ildir davam edən xaotik cəhdlərdən sonra Tramp administrasiyası Ukrayna münaqişəsinə dərindən nüfuz etməyə başlayıb.

“AzPolitika” xəbər verir ki, nüfuzlu “Foreign Policy” nəşri bununla yanaşı, danışıqlarda ərazi güzəştlərinin ən həssas məsələ olaraq qaldığını qeyd edir.

Yazıda bildirilir ki, ilkin 28 bəndlik sülh planı faktiki olaraq Ukrayna qüvvələrinin təslim olması üçün ultimatum idi və Rusiyanı sonradan daha yaxşı şərtlər altında hərbi kampaniyasına davam etmək üçün ideal vəziyyətə gətirdi. Bu plan bütün Ukrayna qüvvələrinin Donetsk və Luqansk bölgələrindən geri çəkilməsini tələb edirdi. Lakin sonradan Ukrayna, Avropa və ABŞ tərəfindən birgə hazırlanmış yeni 20 bəndlik plan hərbi əməliyyatların mövcud cəbhə xəttində dayandırılmasını tələb edir.

Amerikalı beynəlxalq məsələlər üzrə analitik və Balkan danışıqları üzrə mütəxəssis Edvard P. Cozef bu iki plan arasında ortaq həll yolu tapmağı təklif edir. O, 1999-cu ilin iyun ayında qəbul edilmiş və Yuqoslaviya Federativ Respublikasının (Serbiya və Monteneqro) suverenliyini və ərazi bütövlüyünü təsdiqləyən, lakin "Kosova üçün əhəmiyyətli muxtariyyət və özünüidarəetmə" tələb edən BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1244 saylı qətnaməsinin şablonundan istifadə etməyi təklif edir.

Həmin vaxt həm Serbiya, həm də Albaniya qoşunları Kosovo bölgəsindən çıxmışdı. Daha sonra oradakı idarəetmə beynəlxalq təhlükəsizlik qüvvələri ilə müvəqqəti BMT administrasiyasına verildi. İyirmi yeddi il sonra Kosovo BMT-nin protektoratı olaraq qalır. Seçilmiş vəzifəli şəxslər ölkəni idarə edir və qanun-qaydanı müstəqil şəkildə qoruyurlar.

Mütəxəssis Kiyevin nəzarəti altında olan Donetsk bölgəsinin ərazilərinə BMT və ya Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının (ATƏT) rəhbərlik etdiyi beynəlxalq sülhməramlı qüvvələrin yerləşdirilməsini təklif edir. Onlar bölgədəki Ukrayna Silahlı Qüvvələrini əvəz edəcək, Rusiya qoşunları isə mövqelərində qalacaq. Nəşr yazır: "Əlbəttə ki, bu, Ukraynanın udmalı olacağı acı bir həb olacaq. Kiyev hətta Donbass və ətraf ərazilər üzərində simvolik suverenliyini də itirəcək. Lakin hadisələrin belə bir dönüşü Ukrayna Prezidentinə xalqı üçün bu qədər qəddar və dağıdıcı nəticələrə səbəb olan müharibəni dayandırmağa imkan verəcək".

Nəşr qeyd edir ki, bu, xüsusilə Ukraynaya Zelenskinin uzun müddətdir tələb etdiyi təhlükəsizlik zəmanətlərini - təmas xətti boyunca sülhməramlıların mövcudluğunu almağa imkan verəcək. Ukrayna faktiki olaraq Rusiya ilə özü arasında beynəlxalq qüvvələrdən ibarət bufer zonası əldə edəcək. Bu, həmçinin qərbi Donbasda yaşayan ukraynalıların öz evlərində qalmasına imkan verəcək.

Eyni zamanda, jurnalistlərin fikrincə, Rusiyanı bu ideyaya inandırmaq çətin olacaq. Bununla belə, Rusiya bundan bir sıra üstünlüklər də qazanacaq. Birincisi, bu, Moskvanı da üzən müharibəyə son qoyacaq. Bundan əlavə, Ukrayna qoşunları və simvolları Rusiyanın ələ keçirmək istədiyi bölgələrdən yığışdırılacaq: "Bu, bütün Ukraynanı ələ keçirməyə çalışan Rusiyanın istədiyindən daha azdır, lakin bu, Prezident Vladimir Putinin nüfuzunu qorumaq və Rusiya xalqını ölkənin böyük xərclərinin, itkilərinin əbəs olmadığına inandırmaq üçün bir yoldur..."

Qeyd edək ki, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Ukrayna, Rusiya və ABŞ arasında yeni üçtərəfli görüşün 1 fevralda keçirilə biləcəyini bildirib. Prezident vurğulayıb ki, Ukrayna həmişə sülhün tərəfində olub və olacaq. Bu müharibənin davam etməsinin yeganə səbəbi isə Rusiyadır.

Bu arada, NATO-nun Baş katibi Mark Rutte qeyd edib ki, Ukrayna ilə Rusiya arasındakı danışıqlarda "çox həssas" ərazi məsələsi həll olunmamış qalır.

“AzPolitika.info”