Ukrayna “Gripen” alır: müharibənin gedişi dəyişəcək?

Ukrayna gələn ildən hava qüvvələrini “Gripen” qırıcıları ilə gücləndirəcək. Prezident Volodimir Zelenskinin sözlərinə görə, İsveç istehsalı olan bu təyyarələrin tədarükü Ukrayna Hərbi Hava Qüvvələrinin döyüş qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq.

“Gripen” qırıcıları sayəsində regiondakı hərbi və siyasi balans dəyişə bilərmi? Bu razılaşma Ukraynanın NATO-ya inteqrasiya prosesinə hansı təsiri göstərəcək?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Oqtay Qasımov deyib ki, “Gripen” qırıcı təyyarələrinin tədarükü ilə bağlı əldə olunan razılaşma Ukrayna üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır:

“Bu təyyarələr yüksək döyüş qabiliyyətinə malik müasir aviasiya vasitələri hesab olunur və onların Ukrayna Hərbi Hava Qüvvələrinə verilməsi ölkənin hava müdafiə potensialını əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Hazırda Kiyev ABŞ-a məxsus F-16 təyyarələri ilə də təchiz olunur və keçmiş sovet istehsalı olan aviasiya vasitələri tədricən müasir texnika ilə əvəz edilir. Bu, Ukraynanın müdafiə qabiliyyətinin yüksəlməsinə, işğal qarşısında müqavimət gücünün artmasına, eyni zamanda Rusiyanın hərbi obyektlərinə zərbə endirmək imkanlarının genişlənməsinə səbəb olacaq. Bununla belə, bu razılaşma hazırkı mərhələdə tərəflər arasında güc balansını köklü şəkildə dəyişməyəcək, çünki ümumi hərbi potensial baxımından üstünlük hələ də Rusiya tərəfində qalır. Lakin bütün hallarda Moskva geniş hərbi imkanlarına baxmayaraq, artıq dörd ildir davam edən müharibədə Ukraynada öz strateji hədəflərinə tam nail ola bilməyib. Bu baxımdan “Gripen” təyyarələrinin tədarükü Ukraynanın müdafiə sistemini möhkəmləndirəcək mühüm addımdır.

Oqtay Qasımov

Bununla paralel şəkildə Ukrayna Qərb ölkələri, xüsusilə Böyük Britaniya ilə birgə hərbi istehsal sahəsində əməkdaşlıq edir. Son razılaşmalardan biri də dronların birgə istehsalı ilə bağlıdır ki, bu da Ukraynanın həm Rusiya ərazilərinə zərbə endirmək, həm də düşmənin pilotsuz aparat hücumlarının qarşısını almaq qabiliyyətini artıracaq”.

Politoloq qeyd edib ki, bu təyyarələrin verilməsi Ukraynanın NATO-ya inteqrasiya prosesinə də müsbət təsir göstərəcək:

“İsveç yalnız 2022-ci ildə NATO-ya üzv qəbul olunsa da, onun müdafiə sənayesi və hərbi sistemi uzun illərdir NATO standartlarına uyğun şəkildə inkişaf etdirilib. Ukrayna da Rusiya ilə müharibənin başlanmasından bəri Qərb silahları ilə təchiz olunaraq NATO standartları əsasında formalaşan orduya çevrilib. Hüquqi baxımdan NATO üzvü olmasa da, Ukrayna artıq faktiki olaraq bu standartlarda fəaliyyət göstərən orduya malikdir. “Gripen” təyyarələrinin alınması da Ukraynanın gələcəkdə NATO-ya daha sıx inteqrasiyasına töhfə verəcək. Doğrudur, Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü məsələsi hələ də müzakirə mövzusudur. Lakin rəsmi üzvlük olmasa belə, Ukrayna yaxın perspektivdə NATO-nun “yaxın tərəfdaşı” statusunu qazana bilər. Necə ki, Cənubi Koreya, Yaponiya və Avstraliya NATO üzvü olmasalar da, alyansın etibarlı tərəfdaşları hesab olunurlar. Ukraynanın “Gripen” təyyarələrini əldə etməsi də məhz bu istiqamətdə atılmış mühüm addımlardan biridir”.

Ləman İmran
Globalinfo.az