Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Ukrayna müharibəsi Xəzərə keçir: İran Rusiya hərbi xəttinə zərbə

Ukrayna müharibəsi Xəzərə keçir: İran Rusiya hərbi xəttinə zərbə

Bakivaxti portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Son günlər İran, Ukrayna və Xəzər dənizi ətrafında yaşanan hadisələr regionda yeni təhlükəsizlik müzakirələrini gündəmə gətirib. 2026-cı il iyulun 25-də baş verdiyi bildirilən insidentdən sonra Tehran Ukraynanı Xəzər dənizində İranın kommersiya gəmisinə hücum etməkdə ittiham edib.

İranın açıqlamasına görə, hücum nəticəsində bir dənizçi həlak olub, digəri yaralanıb. Bundan sonra Ukraynanın Tehrandakı müvəqqəti işlər vəkili Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb, İran tərəfi hadisəni beynəlxalq hüququn pozulması kimi qiymətləndirib. Xarici işlər naziri Abbas Əraqçi isə bu hücumun cavabsız qalmayacağını bəyan edib.

Lakin hadisənin mahiyyəti ilə bağlı Tehran və Kiyevin təqdim etdiyi versiyalar bir-birindən fərqlənir. İran vurulan gəminin mülki ticarət gəmisi olduğunu bildirsə də, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Xəzərdə İranla əlaqəli hərbi yükləri daşıyan Rusiya gəmilərinin hədəfə alındığını açıqlayıb. Ukrayna tərəfinin iddiasına görə, həmin gəmilər İran və Rusiya arasında sanksiya tətbiq edilmiş hərbi məhsulların daşınmasında iştirak edirdi. Beləliklə, zərbənin təsadüfi gəmi hücumu deyil, İran-Rusiya hərbi-logistika xəttini pozmaq məqsədi daşıdığı ehtimal olunur. Bununla belə, daşınan yükün dəqiq tərkibi və vurulan gəminin həmin hərbi daşınmadakı rolu müstəqil şəkildə tam təsdiqlənməyib.

Xəzər dənizinin bu qarşıdurmada ön plana çıxması təsadüfi deyil. Rusiya Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müharibə başladıqdan sonra İran istehsalı olan “Şahid” tipli pilotsuz uçuş aparatlarından geniş istifadə edib və bu əməkdaşlıq Kiyev tərəfindən birbaşa təhlükə kimi qiymətləndirilib. İran isə müharibə dövründə Rusiyaya silah göndərdiyini inkar etsə də, Moskva ilə hərbi-texniki münasibətlərinin mövcudluğu və müharibədən əvvəl məhdud sayda dron tədarük etdiyini etiraf edib. Xəzər marşrutu İranla Rusiyanı Qərbin nəzarət etdiyi dəniz yollarından yan keçməklə birləşdirən əlverişli logistika dəhlizidir. Ukraynanın bu xətti hədəfə alması müharibənin yalnız Rusiya ərazisindəki zavodlara və anbarlara deyil, Moskvanın xarici təchizat şəbəkələrinə doğru genişləndiyini göstərir.

Hadisə eyni zamanda Xəzər dənizinin hüquqi və təhlükəsizlik statusu ilə bağlı həssas suallar yaradır. 2018-ci ildə Azərbaycan, Rusiya, İran, Qazaxıstan və Türkmənistan tərəfindən imzalanmış Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiya hövzədə sahilyanı olmayan dövlətlərin silahlı qüvvələrinin yerləşdirilməməsini nəzərdə tutur. Sənəddə həmçinin sahilyanı dövlətlərin öz ərazilərindən digər iştirakçılara qarşı hərbi fəaliyyət üçün istifadəyə imkan verməməsi prinsipi təsbit olunub. Ukraynanın uzaqmənzilli pilotsuz vasitələrlə Xəzərdə hədəfə zərbə endirməsi xarici hərbi qüvvələrin burada daimi yerləşdirilməsi demək deyil, lakin hüquqi baxımdan yeni və mübahisəli presedent yaradır. Əgər bu cür əməliyyatlar davam edərsə, Xəzərin qapalı və nisbətən sabit təhlükəsizlik məkanı statusu faktiki olaraq zəifləyə bilər.

Bu vəziyyət Azərbaycan üçün də mühüm nəticələr doğura bilər. Azərbaycan hücumun tərəfi deyil, lakin Xəzərin qərb sahilində yerləşən dövlət kimi hövzədə hərbi gərginliyin artmasından birbaşa təsirlənə bilər. Xəzər Azərbaycan üçün təkcə enerji hasilatı məkanı deyil, həm də beynəlxalq nəqliyyat, liman infrastrukturu, Şərq–Qərb və Şimal–Cənub dəhlizlərinin mühüm hissəsidir. Gəmilərə qarşı dron hücumlarının normallaşması mülki gəmiçilik, enerji platformaları, sualtı kommunikasiya xətləri və limanların təhlükəsizliyi ilə bağlı əlavə risklər yarada bilər. Buna görə Bakı üçün ən məqsədəuyğun mövqe Xəzərin hərbi qarşıdurma zonasına çevrilməməsini müdafiə etmək, hadisənin şəffaf araşdırılmasını və sahilyanı dövlətlər arasında təhlükəsizlik məsləhətləşmələrinin gücləndirilməsini tələb etməkdir.

Ümumilikdə, Xəzərdəki insident İran-Ukrayna münasibətlərində sadəcə yeni diplomatik böhran deyil, iki ayrı müharibə xəttinin bir-birinə yaxınlaşmasının göstəricisidir. Bir tərəfdə Rusiya-Ukrayna müharibəsi, digər tərəfdə isə İranın Qərb və İsraillə qarşıdurması dayanır; İran-Rusiya hərbi əməkdaşlığı bu iki münaqişəni birləşdirən əsas körpüyə çevrilir. Tehran Ukraynaya cavab verərsə, bu cavab birbaşa raket zərbəsindən daha çox Rusiyaya hərbi dəstəyin artırılması, Ukraynanın maraqlarına qarşı kiberəməliyyatlar və ya dolayı vasitələr şəklində ola bilər. Kiyev isə Xəzər logistikasını vurmaqla göstərir ki, Rusiyaya silah və texnologiya ötürən heç bir marşrutu təhlükəsiz hesab etmir. Əsas risk bundan ibarətdir ki, qarşılıqlı cavablar davam edərsə, indiyədək müharibədən kənarda qalan Xəzər dənizi yeni geosiyasi və hərbi qarşıdurma məkanına çevrilə bilər.

Züriyə Qarayeva

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:106
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 28 İyul 2026 13:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see336

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see311

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see296

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see276

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see273

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see271

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see270

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see267

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see259

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see249

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see245

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see244

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see240

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see239

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see232

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see230

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see221

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see217

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see210

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri