Ukrayna özünün danışıqlarda birbaşa iştirakının vacibliyini vurğulayır POLİTOLOQ ŞƏRH ETDİ

"Mayın 16-da İstanbulda Rusiya və Ukrayna nümayəndələri arasında 2022-ci ildən sonra ilk dəfə birbaşa görüş baş tutdu. Bu görüşdə tərəflər arasında əsir mübadiləsi məsələsində razılıq əldə olundu və min nəfərin min nəfərə dəyişdirilməsi həyata keçirildi. Bu, müharibənin başlanmasından bəri ən böyük əsir mübadiləsi idi". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında politoloq Elşad Mirbəşiroğlu deyib.Onun sözlərinə görə, mayın 19-da ABŞ Prezidenti Donald Tramp həm Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski, həm də Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ilə telefon danışığı apardı. Tramp və Putin arasında iki saatdan artıq davam edən danışıqda sülh danışıqlarının dərhal başlanması barədə razılıq əldə olunduğu bildirildi: "Tramp, Putinlə danışıqdan sonra Zelenskiyə zəng edərək bu barədə məlumat verdi və tərəflərin nümayəndələrinin yaxın günlərdə Səudiyyə Ərəbistanında görüşəcəklərini qeyd etdi. Lakin, Ukrayna tərəfi bu danışıqlara skeptik yanaşır. Zelenski Rusiyanın sülh danışıqlarını uzatmaqla vaxt qazanmağa çalışdığını və real sülh niyyətinin olmadığını bildirib. Ukrayna, Rusiyanın irəli sürdüyü şərtləri Ukraynanın neytrallığı, silahsızlaşdırılması və işğal olunmuş ərazilərin tanınmasını qəbuledilməz hesab edir.Tramp isə Rusiya ilə münasibətlərin normallaşdırılmasında maraqlı olduğunu və Ukrayna məsələsində ABŞ-ın daha çox vasitəçi rolunu oynayacağını bildirib. O, həmçinin Rusiyanın böyük resurslara malik olduğunu və sülh əldə olunduqdan sonra ABŞ ilə Rusiya arasında iqtisadi əlaqələrin qurulacağını qeyd edib.Bütün bu hadisələr fonunda, Ukrayna özünün danışıqlarda birbaşa iştirakının vacibliyini vurğulayır və ABŞ ilə Rusiya arasında Ukraynanın iştirakı olmadan qərarların qəbul edilməsinə qarşı çıxır. Ukrayna hökuməti, ölkənin gələcəyi ilə bağlı qərarların yalnız Ukraynanın iştirakı ilə verilməli olduğunu bildirir. Hazırda tərəflər arasında sülh danışıqları davam edir, lakin bu danışıqların nəticəsi və sülhün hansı şərtlərlə əldə olunacağı hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır.Rusiya tərəfi, münaqişənin dayandırılması üçün bir sıra şərtlər irəli sürdü. Bu şərtlərə Ukraynanın neytral statusunun təmin olunması, NATO-ya üzvlükdən imtina etməsi və Rusiyanın nəzarətində olan ərazilərdən Ukrayna qoşunlarının çıxarılması daxildir. Zelenski isə bu şərtləri qəbuledilməz hesab edərək, ABŞ və Avropa liderlərini Moskvaya qarşı təzyiqləri artırmağa çağırdı. Bu hadisələr fonunda, ABŞ Prezidenti Tramp və Rusiya Prezidenti Putin arasında sülh danışıqları təşəbbüsləri davam edir. Ancaq tərəflər arasında qarşılıqlı etimadsızlıq və fərqli tələblər, sülh prosesinin mürəkkəbliyini artırır. Ukrayna tərəfi, öz iştirakları olmadan qərarların qəbul edilməsinə qarşı çıxır və münaqişənin həlli üçün daha geniş beynəlxalq dəstək axtarır.Nəticə etibarilə, 2025-ci ilin may ayında baş verən bu hadisələr, Rusiya-Ukrayna münaqişəsinin həlli istiqamətində yeni diplomatik cəhdlərin başlanğıcı olsa da, tərəflər arasındakı dərin fikir ayrılıqları və qarşılıqlı etimadsızlıq, sülh prosesinin mürəkkəb və çətin olacağını göstərir.

Müəllif: Ziya Hikmətoğlu