Ukrayna sənayesi bir sıra ciddi çətinliklərlə üzləşir..?

...Ukrayna müdafiə sənayesi müharibədən sonra ölkənin iqtisadi bərpasının əsas hərəkətverici qüvvələrindən birinə çevrilə bilər.

SİA xəbər verir ki, CEPA-nın məlumatına görə, sənayenin 2026-cı ildə istehsal gücü təxminən 55 milyard dollar olaraq qiymətləndirilir, bu da tammiqyaslı Rusiya işğalından əvvəlki 1 milyard dollarla müqayisədədir.

Dörd ildən çox davam edən müharibə ərzində Ukrayna şirkətləri çox sayda ucuz dron, raket və tutucu qurğu hazırlayıb və döyüş meydanında sınaqdan keçiriblər.

Kiyev indi inkişaf etmiş sistemləri Qərb ölkələrinə və Yaxın Şərqə tədarük etməklə toplanmış texnoloji təcrübəsini ixrac potensialına çevirməyə ümid edir.

Müəlliflər Ukraynanın potensial inkişaf modelini hərbi təcrübəsindən yüksək texnologiyalı iqtisadiyyat qurmaq və öz müdafiə məhsullarını qlobal bazarlarda tanıtmaq üçün istifadə edən İsraillə müqayisə edirlər.

Eyni zamanda, Ukrayna sənayesi bir sıra ciddi çətinliklərlə üzləşir.

Xüsusilə, sənaye bürokratiya, korrupsiya riskləri və mürəkkəb ixrac müqavilələrinin təsdiqlənməsi prosedurları ilə çətinləşir. Proqressiv Siyasət İnstitutunun eksperti Tamar Yakobinin sözlərinə görə, Ukrayna silah istehsalı və ixracını sürətləndirmək üçün qaydalarda islahatlar aparmalıdır. Müəlliflər hesab edirlər ki, “...uğur yalnız bazarla deyil, həm də silah ixracına əlverişli siyasətlə müəyyən ediləcək”.

İşçi qüvvəsinin çatışmazlığı problemə çevrilə bilər. Hökumət müharibədən sonrakı iqtisadiyyatın 4,5 milyon işçiyə ehtiyacı olduğunu təxmin edir. Bu arada, milyonlarla ukraynalı xaricdədir və onların əhəmiyyətli bir hissəsi müharibə bitənə qədər geri qayıtmağı planlaşdırmır.

Müdafiə sənayesinin inkişafı üçün xüsusilə vacib olanlar Avropada iş təcrübəsi və beynəlxalq biznes əlaqələri qazanmış gənc mütəxəssislərdir.

Lakin onların geri qayıtması sosial gərginlik yarada bilər. Ukrayna geri qayıdan vətəndaşlara dəstəyi cəbhədə döyüşən veteranlar üçün müavinətlərlə necə balanslaşdıracağına qərar verməlidir.

İnsan resursları siyasəti və islahatlar Ukrayna hərbi-sənaye kompleksinin müharibə təcrübəsini uzunmüddətli iqtisadi artımın təməlinə çevirə biləcəyini müəyyən edəcək.

Əli Babayev