Ukraynada müharibəni bitirməyin real ssenarisi təqdim olunub

Beynəlxalq siyasət tez-tez pis və daha pis arasında seçim edir. Ukrayna indi belə vəziyyətlə üzləşib.
Reyting.az “The Atlantic”ə istinadla bildirir ki, Ukrayna qüvvələrinin cəsarətinə və müttəfiqlərin dəstəyinə baxmayaraq, səhvlərin və kritik silahların tədarükündə gecikmələr olduqca yüksəkdir.
Müharibənin əvvəlində Rusiya tərəfindən işğal olunmuş ərazilərin zorla geri qaytarılma ehtimalı yüksək olsa da, Bayden administrasiyasının tərəddüd və qətiyyətsizliyi bu yolda böyük səhvə çevrilib. Əgər ABŞ və müttəfiqləri 2022-ci ildən Ukraynaya kütləvi şəkildə müasir tanklar, təyyarələr və raket sistemləri tədarük etsəydilər, indi hadisələrin gedişatı tamamilə fərqli ola bilərdi.
Bununla belə, Ukrayna indi elə bir vəziyyətdədir ki, perspektivlər təkcə Qərbin dəstəyindən deyil, həm də siyasi mənzərədəki qlobal dəyişikliklərdən, xüsusən də Donald Trampın ABŞ-da hakimiyyətə qayıdışından asılıdır. Trampın prezident seçilməsi qarışıq proqnozlara səbəb olur. Skeptiklər onun təcridçi baxışlarına, Putinə rəğbətinə və ABŞ-nın avropalı müttəfiqlərinə nifrətinə işarə edirlər. Bununla belə, ehtiyatlı optimizm üçün də səbəblər var.
Trampın çevrəsinin hazırladığı siyasət planlarına aşağıdakılar daxildir:
Münaqişəni dondurmaq üçün atəşkəs;
Ukrayna üçün təhlükəsizlik zəmanətləri;
Bərpa yardımı; Rusiyaya qarşı sanksiyaların qismən yumşaldılması.
Tramp tarixdə “böyük sülhməramlı” kimi iz buraxmaq arzusunu nümayiş etdirir. O, Putinə olan heyranlığını azaldıb. İndiki Putin artıq qalib kimi görünmür: müharibə üç il davam etdi, insanlar və texnikada böyük itkilərə, iqtisadi tənəzzülə və strateji təsirin itirilməsinə səbəb oldu.
“Atlantic” Ukrayna üçün real ssenarini də təqdim edib:
1. Ukraynanın NATO-ya üzvlüyünün təxirə salınması. Bu, Ukrayna alyansa inteqrasiyaya tam hazır olana qədər müvəqqəti kompromis ola bilər.
2. Müstəqilliyin təmin edilməsi. Rusiya Ukrayna siyasətinə və cəmiyyətinə hər hansı təsirdən məhrum edilməlidir.
3. Genişmiqyaslı yenidənqurma. Avropa donorları, xüsusən dondurulmuş Rusiya aktivləri vasitəsilə əsas maliyyə mənbəyinə çevrilə bilər.
4. Təhlükəsizlik zəmanətləri. Ukrayna ərazisində Avropa hərbi qüvvələrinin mövcudluğunu təmin etmək vacibdir. Buraya Polşa, Britaniya, Fransa və ümumilikdə 100.000 əsgərə qədər olan digər bölmələr daxil ola bilər.
Bu təhlükəsizlik təminatları Rusiyaya qarşı sanksiyaların genişləndirilməsi ilə birlikdə Kremlin zəifləməsinə, Ukraynanın mövqelərinin möhkəmlənməsinə şərait yaradacaq.
Ukraynadakı müharibə Rusiya rejiminin zəif tərəflərini üzə çıxarıb. İqtisadi təzyiqlər, rublun ucuzlaşması, inflyasiya və hərbi itkilər Kremlin sabitliyini pozur. Məsələn, “Qazprom”a qarşı sanksiyaların artırılması vəziyyəti daha da pisləşdirə, Rusiya iqtisadiyyatına əlavə təzyiq yarada bilər.
Nəşr yazır ki, Tramp, Avropa və ABŞ-nın Ukrayna ətrafında birləşdiyi ssenari mürəkkəb, lakin real olaraq qalır. Bu proses Avropadan qətiyyət, ABŞ-dan liderlik və Putin məğlubiyyəti qələbə kimi təqdim etməyə məcbur olsa belə, Rusiyadan məğlubiyyəti qəbul etmək istəyi tələb edəcək.
Y. QACAR

Ana səhifəyə dön