Ukraynanın pulu qurtarır Bəs müharibə?

Avropa İttifaqı Kiyevə Rusiyanın dondurulmuş aktivlərinin müsadirəsi yolu ilə reparasiya kreditlərinin verilməsi ilə bağlı razılığa gələ bilməsə, Ukrayna öz büdcə ehtiyatlarını fevralda tükədə bilər. Bəs Ukrayna 2025-ci ilin sonuna doğru maliyyə böhranı ilə üzləşsə, bu, Rusiya ilə müharibəyə necə təsir edəcək?

Politoloq Yusif Bağırzadə Metbuat.az-a açıqlamasında bildirib ki, bir müddətdir Rusiyanın müxtəlif dövlətlərdə, xüsusilə də Avropa İttifaqına üzv ölkələrdə saxlanılan aktivlərinin – həm nəğd vəsaitlərin, həm qiymətli kağızların, həm də depozit hesablarında olan pulların Ukraynaya verilməsi ilə bağlı müzakirələr aparılır:

"Ötən dəfə bu aktivlərdən 5 milyard avro Ukraynaya yardım kimi təqdim edilib. Bu vəsaitlərin əsas hissəsi, təqribən 143 milyard avro Brüsseldə saxlanılır. Brüsselin təklifi ondan ibarətdir ki, əgər bu vəsaitlər, xüsusilə də Brüsseldə yerləşən aktivlər Ukraynaya verilsə və gələcəkdə Rusiya bu qərarı hüquqi müstəvidə mübahisələndirsə, yaranacaq 143 milyardlıq cərimə yükü tək Brüsselin üzərinə düşə bilər. Ona görə də bunun hüquqi mexanizmi təklif olunur və müzakirələr gedir ki, ümumi məbləğin gələcəkdə hər hansı bir vəziyyət yaranarsa, Avropa İttifaqına daxil olan bütün dövlətlər tərəfindən ödənilməsi təklif olunur. Digər tərəfdən Almaniya təklif edir ki, gələcəkdə Rusiya tərəfindən Ukraynanın bərpası üçün ödəniləcəyi proqnozlaşdırılan təqribən 500 milyard avro təşkil edən kompensasiyadan bu məbləğ çıxılsın. Hazırda görünən odur ki, Avropa İttifaqına üzv dövlətlər bu məsələdə hələ yekun razılığa gəlməyiblər".

Y.Bağırzadənin sözlərinə görə, ABŞ rəsmilərinə də bu məsələ ilə bağlı sual ünvanlanıb ki, Rusiyaya məxsus vəsaitlərin Ukraynaya verilməsinə necə yanaşırlar?
"Həm Tramp, həm də digər ABŞ rəsmiləri bildiriblər ki, bu, Avropa İttifaqının daxili qərarıdır və onlar buna müdaxilə etmir. Böyük ehtimalla Almaniyanın və Böyük Britaniyanın təkidi ilə bu vəsaitlər mərhələli şəkildə Ukraynaya təqdim olunacaq. Çünki Ukraynanın mövcud vəziyyəti ağırdır. Qeyd edim ki, Böyük Britaniyanın təşəbbüsü ilə yaradılan təxminən 30 dövlətlik koalisiya hazırda Ukraynaya yardım edir. Avropa İttifaqı da yardım ayırır, lakin ayrılan vəsaitlərin böyük hissəsi ABŞ-dan silah və sursat alınmasına yönəldiyindən Ukraynanın maliyyə durumu çətin olaraq qalır. Üstəlik, qış mövsümü başlayır. Bu səbəbdən Almaniya artıq 3 milyard avro, daha əvvəl isə 8,5 milyard avro ayırıb. Qış ayları üçün 40 milyon avro əlavə yardım da ayrılıb. Amma bütün bunlar kifayət etmir. Böyük ehtimalla yaxın zamanlarda Avropa İttifaqı ölkələri ümumi həcmi təqribən 300 milyard dollara yaxın olan bu aktivlərin, o cümlədən Brüsseldə saxlanılan 143 milyard avroluq hissənin mərhələli şəkildə Ukraynaya verilməsi qərarına gələcəklər".

Politoloq qeyd edib ki, hər bir halda Avropa İttifaqına daxil olan NATO ölkələri Ukraynanı Rusiya ilə özləri arasında bufer zona hesab etdiklərindən, müharibə dövründə Ukraynanı vəsaitsiz qoymayacaqlar:

"Almaniya artıq iki Patriot sistemi təhvil verib, əlavə yardımlar da yoldadır. Qış aylarında Ukraynaya zəruri dəstəyin göstərilməsi gözlənilir. ABŞ-la da danışıqlar davam edir və böyük ehtimalla ABŞ da müəyyən yardım edəcək. Tramp hakimiyyətə gələndən sonra Vaşinqtonun mövqeyi sərtləşsə də, ehtimal olunur ki, müəyyən dəstək yenə də göstəriləcək".

Sevinc İbrahimzadə / Metbuat.az