Icma.az
close
up
RU
Menu

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Uşaq və böyüklərdə əsəb tikləri Niyə yaranır?

Uşaq və böyüklərdə əsəb tikləri Niyə yaranır?

Medicina saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.



Sinir tikləri təzahürlərində fərqlənir; tətikləyici faktorlar psixoloji və nevroloji ola bilər.

“Medicina” xəbər verir ki, tik insanın idarə edə bilmədiyi ani, təkrarlanan, qeyri-iradi hərəkətlər və ya səslərdir.

Onlar sinir sisteminin müvəqqəti nasazlığı səbəbindən yaranır və ən çox uşaqlıqda (5-10 yaş) görünür, lakin böyüklərdə də qəfil görülə bilər.

Nevroloq Aleksandra Alekhina tiklərin növlərindən danışıb.

Tiklər iki əsas qrupa bölünür: motor (hərəkət) və vokal (səs). Bir neçə hərəkət və ya səs bir anda birləşdirildikdə onlar sadə (qısamüddətli) və mürəkkəb ola bilər.

Motor tiklərinin nümunələri

yanıb-sönən gözlər;

Ağız və ya burun küncünün səyriməsi;

Çiyin çəkmə;

Kəskin baş hərəkətləri.

Kompleks:

obyektlərə və ya özünüzə toxunmaq;

Atlama, titrəmə;

Jestlərin təkrarlanması.

Vokal tiklərin nümunələri

Öskürək, xoruldama;

tıslama, fit çalma;

qışqırma.

Kompleks:

Başqalarının sözlərini təkrarlamaq (ekolaliya);

ədəbsiz sözlər söyləmək (bu pozğunluq koprolaliya kimi tanınır və Tourette sindromunda baş verir);

Eyni sözün və ya ifadənin təkrarlanması.

Niyə sinir tikləri yaranır?

Sinir tikləri mürəkkəb nevroloji hadisədir və onların əmələ gəlməsində bir neçə mexanizm iştirak edir.

Nevroloji: motor idarəetmə sistemində nasazlıq

Tiklərin əksəriyyəti hamar və koordinasiyalı hərəkətlərdən məsul olan beynin dərin strukturları olan bazal qanqliyaların disfunksiyası nəticəsində yaranır. Bu sistemdə balanssızlıq olduqda, o zamanhərəkətlərin idarə edilməsində əsas rol oynayan dofamin reseptorlarının fəaliyyəti pozulur;

beyin qabığının spontan əzələ daralmalarına inhibitor təsiri azalır.

Genetik: irsi meyllilik

Araşdırmalar göstərir ki, tikləri olan xəstələrin 50-70%-nin qohumlarında eyni problemi var.

Tourette sindromu (müxtəlif motor və səs tikləri ilə xarakterizə olunan bir xəstəlik);

ailədə OKB halları (obsesif-kompulsif pozğunluq);

DEHB (diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozuqluğu, həmçinin tez-tez irsi).

Bu pozğunluqların baş verməsi müəyyən genlərin uşaqlara ötürülməsi ilə bağlıdır.

Psixogen: psixika bədənə təsir edir

Stressli hadisələr tiklər üçün tətikləyici ola bilər:

Kəskin stress: qorxu, psixoloji travma tiklərin ilk təzahürlərinə səbəb ola bilər;

Xroniki gərginlik: narahatlıq pozğunluqları, həddindən artıq iş, tiklər daha tez-tez və daha sıx görünə bilər.

Uşaqlarda, psixogen amillərə görə tiklər tez-tez məktəbə uyğunlaşma dövründə, valideynlərin boşanmasından sonra, artan akademik stress fonunda inkişaf edir.


Aygün Musayeva


Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:211
embedMənbə:https://www.medicina.az
archiveBu xəbər 26 Aprel 2025 18:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see291

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see247

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see245

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see241

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see238

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see234

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see226

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see222

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see217

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see213

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see203

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see194

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see190

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see190

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see186

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see183

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see182

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see170

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

15 Noyabr 2026 05:49see169

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see169
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri