Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Uşaq və böyüklərdə əsəb tikləri Niyə yaranır?

Uşaq və böyüklərdə əsəb tikləri Niyə yaranır?

Medicina saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.



Sinir tikləri təzahürlərində fərqlənir; tətikləyici faktorlar psixoloji və nevroloji ola bilər.

“Medicina” xəbər verir ki, tik insanın idarə edə bilmədiyi ani, təkrarlanan, qeyri-iradi hərəkətlər və ya səslərdir.

Onlar sinir sisteminin müvəqqəti nasazlığı səbəbindən yaranır və ən çox uşaqlıqda (5-10 yaş) görünür, lakin böyüklərdə də qəfil görülə bilər.

Nevroloq Aleksandra Alekhina tiklərin növlərindən danışıb.

Tiklər iki əsas qrupa bölünür: motor (hərəkət) və vokal (səs). Bir neçə hərəkət və ya səs bir anda birləşdirildikdə onlar sadə (qısamüddətli) və mürəkkəb ola bilər.

Motor tiklərinin nümunələri

yanıb-sönən gözlər;

Ağız və ya burun küncünün səyriməsi;

Çiyin çəkmə;

Kəskin baş hərəkətləri.

Kompleks:

obyektlərə və ya özünüzə toxunmaq;

Atlama, titrəmə;

Jestlərin təkrarlanması.

Vokal tiklərin nümunələri

Öskürək, xoruldama;

tıslama, fit çalma;

qışqırma.

Kompleks:

Başqalarının sözlərini təkrarlamaq (ekolaliya);

ədəbsiz sözlər söyləmək (bu pozğunluq koprolaliya kimi tanınır və Tourette sindromunda baş verir);

Eyni sözün və ya ifadənin təkrarlanması.

Niyə sinir tikləri yaranır?

Sinir tikləri mürəkkəb nevroloji hadisədir və onların əmələ gəlməsində bir neçə mexanizm iştirak edir.

Nevroloji: motor idarəetmə sistemində nasazlıq

Tiklərin əksəriyyəti hamar və koordinasiyalı hərəkətlərdən məsul olan beynin dərin strukturları olan bazal qanqliyaların disfunksiyası nəticəsində yaranır. Bu sistemdə balanssızlıq olduqda, o zamanhərəkətlərin idarə edilməsində əsas rol oynayan dofamin reseptorlarının fəaliyyəti pozulur;

beyin qabığının spontan əzələ daralmalarına inhibitor təsiri azalır.

Genetik: irsi meyllilik

Araşdırmalar göstərir ki, tikləri olan xəstələrin 50-70%-nin qohumlarında eyni problemi var.

Tourette sindromu (müxtəlif motor və səs tikləri ilə xarakterizə olunan bir xəstəlik);

ailədə OKB halları (obsesif-kompulsif pozğunluq);

DEHB (diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozuqluğu, həmçinin tez-tez irsi).

Bu pozğunluqların baş verməsi müəyyən genlərin uşaqlara ötürülməsi ilə bağlıdır.

Psixogen: psixika bədənə təsir edir

Stressli hadisələr tiklər üçün tətikləyici ola bilər:

Kəskin stress: qorxu, psixoloji travma tiklərin ilk təzahürlərinə səbəb ola bilər;

Xroniki gərginlik: narahatlıq pozğunluqları, həddindən artıq iş, tiklər daha tez-tez və daha sıx görünə bilər.

Uşaqlarda, psixogen amillərə görə tiklər tez-tez məktəbə uyğunlaşma dövründə, valideynlərin boşanmasından sonra, artan akademik stress fonunda inkişaf edir.


Aygün Musayeva


Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:220
embedMənbə:https://www.medicina.az
archiveBu xəbər 26 Aprel 2025 18:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see325

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see303

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see289

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see282

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see268

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see263

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see263

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see259

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see258

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see248

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see243

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see237

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see233

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see233

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see231

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see221

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see219

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see211

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see211

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri