Uzun danışıqların başlanğıcı və :Ukraynada müharibəyə son qoymağın açarı

Vadim Denisenko: “Biz Vaşinqton-Moskva danışıqlarından ABŞ-Avropa İttifaqı-Çin danışıqlarına keçidi görürük”

“Son bir həftə ərzində Rusiya-Ukrayna müharibəsinin əsas aktorlarının strategiyalarında, dəqiq taktikalarda deyil, strategiyalarda bir neçə mühüm dəyişiklik baş verib. Və biz Vaşinqton-Moskva danışıqlarından ABŞ-Avropa İttifaqı-Çin danışıqlarına keçidi görürük. ABŞ Prezidenti Donald Tramp deyəsən, bütün mümkün razılaşmaların pozulmasında Rusiya diktatoru Vladimir Putinin şəxsi rolunu dərk edib. Biz, ukraynalılar üçün bu, əhəmiyyətsiz görünə bilər. Lakin bu, tektonik sürüşmə kimidir. Tramp qurumlar üzərində düşünmür, ancaq şəxsiyyətlər üzərində düşünür”.

Bu fikirləri ukraynalı analitik Vadim Denisenko yazdığı analitik məqaləsində qeyd edib. Onun sözlərinə görə, böyük ehtimalla kollektiv Qərb Putinin danışıqlar apara bilməməsi konsepsiyasını dünyaya yaymağa başlayacaq: “Öz növbəsində, eyni tezis Rusiyaya və rus elitasına yenidən ötürüləcək. Bu o demək deyil ki, çevriliş olacaq. Bu o deməkdir ki, “Putin yoxdur – Rusiya yoxdur” anlayışı Rusiya elitaları üçün “Putin yoxdur – sənin gələcəyin var” anlayışına çevrilməyə başlayacaq. Eyni zamanda, başa düşmək lazımdır ki, bu gün ABŞ-ın Putinə real təzyiq üçün çox məhdud alətləri var. Qraham Aktı kifayət qədər məhdud imkanlara malikdir. Və bu, yalnız Rusiya neftinin əsas istehlakçıları olan Hindistan və Çinlə kompromis əldə olunarsa, real nəticə verə bilər”.

“Bütün bunların fonunda Ursula fon der Leyenin “Çinin Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müharibədə Rusiyaya dəstək verməsi Avropa İttifaqı üçün qəbuledilməzdir, bu məsələ Pekin və Aİ arasında münasibətlərdə həlledici olacaq” açıqlaması çox önəmlidir. Avropa Çinin əsas ticarət tərəfdaşıdır və Çin Avropaya aldığından 305 milyard çox satır. Təbii ki, 213 milyard avro dəyərində olduğu üçün Çin bazarı da çox önəmlidir. Avropa həqiqətən də Avropa iqtisadiyyatında tənəzzül fonunda Çinlə ticarət müharibəsini istəməzdi. Amma bu bəyanat Ukraynanın məsələlərdən biri olduğu uzun danışıqların başlanğıcıdır”, - deyə Denisenko əlavə edib.

Onun  sözlərinə görə, Kiyev ABŞ-Avropa İttifaqı danışıqlarının bir hissəsidir: “Deyəsən, de-fakto Avropa İttifaqı-Çin mürəkkəb danışıqlar prosesi başlayıb və Pekin-Vaşinqton danışıqları yeni mərhələyə qədəm qoyub. Bütün bu proseslərdə Ukrayna müəyyən, lakin əhəmiyyətli yer tutur. Başa düşmək lazımdır ki, bu danışıqlar - ilk növbədə Aİ-ABŞ danışıqları Ukraynada müharibəyə son qoymaq üçün açardır. Zamanla bağlı nəsə demək çətindir. Əvvəllər düşünürdüm ki, bu proseslər oktyabr-noyabr aylarında başlayacaq. İndi Putinin axmaqlığı sayəsində proseslər bir qədər də sürətləndi. Ancaq onlar mütləq sürətli olmayacaqlar. İnanıram ki, biz ilk nəticələri bu ilin sonundan tez görəcəyik. Daha real proqnoz isə 2026-cı ilin fevral-mart aylarını işarə edir. Amma mən həmişə belə proqnozlarda optimistdən çox pessimist olmağa çalışıram”.

“Və nəhayət, Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi nazirliyin yeni strukturunu təqdim edib və Çinlə bağlı ayrıca idarə yoxdur. Diplomatiyamız elə iddia etməkdə davam edir ki, “Səma İmperiyası” dünyanın qütbü deyil, sadəcə olaraq böyük bir mühüm dövlətdir. Məncə, bu, dərin səhvdir”, - Denisenko yazısını tamamlayıb.