Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

“Valideynlərin boşanması uşaqlar üçün bir qəzadır” Ülviyyə Hüseynli

“Valideynlərin boşanması uşaqlar üçün bir qəzadır” Ülviyyə Hüseynli

GlobalInfo saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

İnklüziv təhsil uşaqların fiziki, psixi, intellektual və digər xüsusiyyətlərindən asılı olmayaraq, onların öz həmyaşıdları ilə məktəbdə eyni sinifdə təhsilə cəlb edilməsidir. Əlilliyi olan uşaqların əlilliyi olmayan həmyaşıdları ilə birlikdə təhsili hər kəs üçün səmərəli tədris formasıdır. Belə ki, bütün uşaqların eyni sinifdə həyata keçirilən tədris prosesində iştirakı təhsilverənləri şagirdlərə fərdi yanaşmağa sövq edir.

Ölkəmizdə keyfiyyətli inklüziv təhsili təmin etmək məqsədilə inklüziv sinif təşkil edilən ümumi təhsil müəssisələrinin şəbəkəsi genişləndirilir, Azərbaycanda əlilliyi olan uşaqların təhsil hüququnun təminatına dəstək verilir, inklüziv təhsilin keyfiyyəti artırılır və məktəblərdə kadr potensialı gücləndirilir.

İnklüziv təhsillə bağlı təlimçi Ülviyyə Hüseynli Globalinfo.az-a müsahibə verib:

– Ülviyyə xanım, sizcə bir uşağı cəmiyyətə tam sağlam yetişdirmək üçün nə etmək lazımdır?

– Mən bu barədə dahi Paul Koelhoyadan misal gətirəcəm. Onun fikrincə, bir uşağın yetişginə öyrədəcəyi 3 əsas amil var: Birincisi, səbəbsiz yerə xoşbəxt olmaq, ikincisi, hər zaman məşğul olacağın nələrsə tapmaq, üçüncüsü, əldə etmək istədiyi bir şey üçün var gücü ilə çalışmaq. Bu üç fikirlə hər zaman razı olmuşam. Z nəsli dediyimiz uşaqlarla işləmək daim öz üzərində çalışmağı tələb edir. Çünki düşüncə və duyğuları tamam fərqlidir. Hər birinə individual yanaşma tələb olunur. Bu istiqamətdə dəstək göstərmək 3 prinsip üzərinə dayanır.

– Ölkəmizdə son zamanlar psixoloq, loqoped, inklüziv şəxslərə dəstək göstərən təlimçilər artır. Sizcə, buna səbəb nədir?

– Çünki uşaq və yeniyetmələrin inkişafı sosial-psixoloji məsələdir. Bu gün yaxşı təlim-tərbiyə olunmuş gənc sabah cəmiyyəti irəli aparan bir liderdir. Ancaq təəssüf hissi ilə qeyd edirəm ki, hər il sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların sayı artır. Onların psixoloji-pedaqoji baxımı, loqoped və defektoloq tərəfindən dəstəyi çox vacibdir. Belə uşaqları korreksiya edib cəmiyyətə qazandırmalıyıq.

– Ölkəmizdə uşaqların reablitasiyası üçün nə qədər ixtisaslaşmış peşəkar təlimçi var?

Ülviyyə Hüseynli

– Bu suala cavab vermək çətindir. İşini peşəkarcasına, vicdanla yerinə yetirən təlimçilər də var, bu işə biznes olaraq yanaşıb, bilik və bacarığı az olan qeyri-peşəkarlar da.

– İnklüziv təhsillə bağlı valideynlərin üzərinə düşən öhdəliklər və bu zaman qarşılaşdığınız problemlər (çətinliklər) nədir?

– Öncə onu qeyd edək ki, inklüziv təhsil cəmiyyətdə mövcud ola bilməyən, cəmiyyət tərəfindən kənarlaşdırılan, təhsildə imkan bərabərsizliyindən əziyyət çəkən, təhsil almaqda çətinlik çəkən uşaqlar üçün yaradılmış təhsil prosesi və proqramıdır. Uşaqların ədalətli və bərabər şərtdə təhsil alması ehtiyacını ehtiva edir. Ancaq təəssüf ki, valideynlər övladlarında baş verən və ya baş vermiş əlillik növlərini gözardı edib qəbullanmırlar. Bəzən də “nəsildə kimdəsə var idi, sonradan düzələdi” deyib uşaqların pedaqoji baxımını gecikdirirlər. Ya da utanıb, cəmiyyətdən kənar evdə, qapalı mühitdə saxlayırlar. Halbuki hər bir uşağın öyrənmə ehtiyacı və özünəməxsus xüsusi bir bacarığı var. Həmişə qeyd edirəm ki, müəllim və şagirdlərdən əvvəl valideynlər bu mövzularda maariflənmək üçün səfərbər olmalıdır.

– Nağıl terapiyası nədir?

– Nağıl terapiyası uşaqların öz qorxularını, arzularını və emosiyalarını paylaşması üçün xüsusi bir metoddur. Uşaq qorxularını, hisslərini ifadə etməyi öyrənib, problem həll etmə bacarıqlarını inkişaf etdirir. Onlar empatiya qurmağı və başqalarını anlamağı öyrənirlər.

– Daun sindromlu uşaqlardan tam sağalan olubmu? Yaxud praktikanızda rastlaşmısınız?

– Daun sindromu, xromosom cütlərində meydana gələn və əlavə xromosom nüsxəsi səbəbindən inkişaf edən genetik bir fərqdir. Başqa sözlə desək, istər ASP, istərsə də Daun sindromu bir xəstəlik növü olmadığından onlar üçün müalicə və ya tam sağalma yoxdur. Sadəcə, fərdin əzələ gücü və bacarıqları erkən dəstək müalicələri və xüsusi təlimlər vasitəsilə artırıla bilər. Bütün dəstəkləyici müalicə daun sindromlu şəxsin zəka səviyyəsini yaxşılaşdırmağa kömək edir.

– Erkən uşaqlıq dövrü nələrin üzərində dayanır?

– Erkən uşaqlıq dövrü bir-birindən ayrı üç mərhələni əhatə edir. Mayalanmadan doğuşa qədərki dövr, doğuşdan 3 yaşa qədərki və məktəbəqədərki dövr. 0-3 yaş sağlamlıq, inkişaf və rifah üçün məsuliyyətli qayğı dövrüdür. 3 yaşdan məktəbə qəbula-öyrənmə və hazırlıq mərhələsi. Həmçinin universal, keyfiyyətli və inklüziv məktəbəqədər təhsil. Məktəbəqədər alt-sektorların gücləndirilməsi.

– Boşanmaların uşaqlara təsiri nə qədər olur?

– Uşaqlar üçün boşanma bir qəzadır, təhlükəsizliyin və sevginin itməsidir. Kiçik yaşda olan uşaqlardan daha çox yeniyətmələri valideynlərin boşanması kəskin narahat edir. Təxminən valideynlərin boşanmasından bir il sonra bütün problemlər hamarlanır və uşağın emosional vəziyyəti bərpa olunmağa başlayır. Təbii ki, bu bir şərtlə mümkündür – əgər uşaq valideynlərin sevgisini, öz əhəmiyyətini, təhlükəsizliyini hiss edərsə və bu halın yalnız onun başına gəlmədiyini, tək olmadığını anlayarsa.

– Sağlam ailə nələrin üzərində dayanmalıdır?

– Ailə məfhumu geniş məna daşısa da, hər bir millətin öz ailə dəyərləri və kodları var. Ümumiləşdirsək, sədaqət, şəfqət, fədakarlıq, məsuliyyət, sevgi, güvən, qarşılıqlı hörmət, mərhəmət, bir-birinə dəstək olub yol göstərmək, dostluq və qohumluq bağlarına dəyər, maddi-mənəvi dəstək.

Bütün bu sadaladığım dəyərlər yanında ailənin dini, mədəni, fərd və cəmiyyət olaraq hər bir dəyəri yaşayaraq və öyrədərək gələcəyə ötürülməli bir miras olduğu unutulmamalıdır.

Zaira Akifqızı
Globalinfo.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:253
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 30 Noyabr 2024 16:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see264

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see257

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see253

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see251

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see246

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see239

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see235

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see231

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see222

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see213

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see207

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see202

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see199

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see197

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see197

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see194

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see193

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see186

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri