Venesuela və Rusiya nefti: kim qalib gələcək?

Venesuela neftibazara qayıda və təsir göstərə bilər, amma... - Təəssüf ki, bu, Rusiyanı tez bir zamanda sıxışdırmayacaq

Nikolas Maduronun devrilməsindən sonra ABŞ "yeni neft Venesuelası" haqqında danışmağa başladı. Prezident Donald Tramp Amerika şirkətlərini bu səylərə milyardlarla dollar sərmayə qoymağa çağırdı. Məlumatlara görə, Vaşinqton əlverişli şərtlər daxilində hasilatın 12-24 ay ərzində gündə 200.000-400.000 barel artacağını gözləyir.

Avropalı siyasətçilər geosiyasi ölçü əlavə edirlər: Venesuelanın bazara qayıtması, qlobal tədarükü artırmaqla və qiymətlərə təzyiq göstərməklə Rusiyanın mövqeyini zəiflədə bilər. Bu fonda treyderlər artıq orta müddətli dövrdə potensial əlavə barellərin qiymətini müəyyənləşdirirlər.

Amma siyasi bəyanatlar barellərlə eyni deyil. Ritorikadan başqa, əsas çatışmayan əməliyyat planı barədə suallardır:

Dəqiq kim investisiya qoyur (korporasiyalar və ya fondlar)?

Hansı əmanətlərdə, hansı qanuni şərtlər altında?

Milyard dollarlıq arbitrajlar necə həll olunacaq?

Siyasi və texnoloji riskləri kim öz üzərinə götürəcək?

Siyasətçilərdən fərqli olaraq, biznes rəqəmlərə real baxır. Və reallıq da buradan başlayır.

Venesuelanın potensialı varmı? Bəli. Nəhəng. Onun neft ehtiyatları 300 milyard bareldən çoxdur - dünyada ən böyükdür. Ultra-populist Huqo Çaves hakimiyyətə gəlməzdən əvvəl ölkə gündə 3-3,5 milyon barel neft istehsal edirdi. Amma...

Neft sənayesinin siyasiləşməsi, PDVSA mütəxəssislərinin (əcnəbilər də daxil olmaqla) kütləvi şəkildə işdən çıxarılması, Çavesin dövründə xarici şirkətlərin milliləşdirilməsi və ölkədən çıxarılması, sonradan isə Maduronun dövründə korrupsiya, idarəetmə xaosu və sanksiyalar istehsalın kəskin şəkildə aşağı düşməsinə səbəb oldu. Hazırda hasilat təxminən 7,5 dəfə aşağı - gündə 400.000 bareldir.

Venesuela nefti deyil, qurumları, insanları və investorların etibarını itirib.

Digər bir problem - əsas problem – “Orinoco” xam neftidir. O olduqca qatıdır və emal olmadan sadəcə axıb getmir. Buna görə də, istehsal təkmilləşdirmələr, durulaşdırıcıların daimi təchizatı, sabit elektrik enerjisi və logistika tələb edir. Nəticə etibarilə, istehsal xərcləri yüksəkdir və karbon izi dünyanın ən pislərindən biridir. Bu nefti "istədiyi kimi işə salmaq" və ya tez bir zamanda artırmaq mümkün deyil.

Həqiqətən də, demək olar ki, bütün Qərb analitikləri Venesuela istehsalının həqiqətən artırıla biləcəyi ilə razılaşırlar, lakin əsas məsələ vaxt və əhəmiyyətli investisiyalardır. Daha geniş şəkildə baxdıqda, mütəxəssislər üç mümkün ssenarini təsvir edirlər.

Birincisi, inertial ssenaridir. Minimal investisiya və siyasi qarışıqlıqla istehsal gündə 0,8-1,0 milyon barel ətrafında dəyişəcək və əhəmiyyətli artım olmayacaq. Bu, artım deyil, "sağ qalma" ssenarisidir.

İkincisi isə orta dərəcədə optimistdir. Sanksiyaların qismən aradan qaldırılması, xidmətlərə çıxış və oyun qaydalarının sabitləşdirilməsi ilə Venesuela 1-2 il ərzində gündə 200.000-400.000 barel əlavə edərək gündə 1,2-1,4 milyon barelə çata bilər. Əksər analitiklər bu ssenarini ən real hesab edirlər.

Üçüncüsü siyasi cəhətdən optimistdir. 2030-cu illərin əvvəllərində gündə 2 milyon barelə, hətta uzunmüddətli perspektivdə gündə 3 milyon barelə qayıtmaq yalnız onilliklər boyu davam edən sabitlik və 150-180 milyard dollardan çox investisiya ilə mümkündür ki, bu da onu bazar planından daha çox strateji bir xəyala çevirir.

Hazırda heç bir ciddi ekspert tezliklə möcüzədən danışmır. Venesuela nefti, həqiqətən də, bazara qayıda və gələcəkdə ona qismən təsir göstərə bilər. Amma təəssüf ki, bu, Rusiyanı tez bir zamanda sıxışdırmayacaq.

Müəllif: Maksim Qardus – Ukraynalı analitik, “Razom We Stand” şirkətinin kommunikasiya üzrə mütəxəssisi.

Mənbə: UNİAN

Tərcümə AYNA.AZ-a məxsusdur.