Vergilər azaldıldı Sahibkarlar kirayə müqaviləsi bağlayacaqmı? AÇIQLAMA

Xəbər verdiyimiz kimi, fiziki şəxslərə məxsus yaşayış sahələrinin digər fiziki şəxslərə kirayəyə verilməsindən əldə olunan gəlirlərin vergiyə cəlb olunması ilə bağlı qanunvericiliyə dəyişiklik edilib. Bu, “Azərbaycan Respublikasının 2026-cı il dövlət büdcəsi haqqında” qanun layihəsində öz əksini tapıb.

Layihəyə əsasən, fiziki şəxslərə məxsus yaşayış sahələrinin (mehmanxanalar və mehmanxana tipli obyektlərdə yerləşən yerləşmə vasitələri istisna olmaqla) fiziki şəxslərə kirayəyə verilməsindən əldə olunan gəlirlərdən ödəmə mənbəyində 10 faiz dərəcə ilə vergi tutulacaq.

Bəs, Bakıda kirayə bazarında vəziyyət necədir? Yeni vergi dərəcəsinin tətbiqi qiymətlərə təsir göstərəcəkmi?

Mövzu ilə bağlı Bakupost.az -a açıqlama verən əmlak eksperti Elnur Azadov bildirib ki, bu dəyişiklik ümumilikdə müsbət qiymətləndirilməlidir:

“Bildiyimiz kimi, hər bir vətəndaş gəlirindən vergi ödəməlidir. Hazırda gəlir mənbəyindən 14 faiz vergi tutulur. Mən belə başa düşürəm ki, yeni ildən sonra bu vergi 10 faizə qədər azaldılacaq. İndiyədək ölkədə 95 faizə yaxın vətəndaş yaşayış sahələrini qeyri-leqal yolla icarəyə verirdi və vergi daha yüksək idi. Mən şəxsən bu istiqamətdə təşəbbüskar olmuşam və aidiyyəti dövlət qurumlarına verginin azaldılması ilə bağlı təkliflər vermişdim. Çünki bu, kölgə iqtisadiyyatının böyük bir hissəsini təşkil edir və vətəndaşlar vergi ödəməkdən yayınırdılar. Bu baxımdan, heç olmasa, 10 faizə qədər azaldılması müsbət addımdır. Ola bilər, bu, qeyri-leqal bazara az da olsa, təsir etsin. Amma ümumi daşınmaz əmlak bazarına bunun heç bir təsiri olmayacaq. Yaxşı olardı ki, rəqəm bir qədər də azaldılsın və vətəndaşlar bu vergidən daha az yayınsınlar”.

Əmlak eksperti Ramil Osmanlı isə hesab edir ki, burada məqsəd mülkiyyətçiləri bu prosesə stimullaşdırmaq və qanunvericiliklə qoyulmuş tələbin maksimum dərəcədə təmin olunmasına nail olmaqdır:

“Amma açığı, 14 faizlə 10 faiz arasında ciddi fərq olmadığına görə hesab etmirəm ki, bu dəyişiklik bazarda kirayə müqavilələrinin notarial qaydada bağlanmasında əhəmiyyətli dönüş yaradacaq.

Əslində azaldılma təklifini müsbət qiymətləndirirəm və hesab edirəm ki, bu, doğru yanaşmadır. Amma mənim düşüncəmə görə, 10 faiz həddi yenə də çoxdur. Çünki bu gün faktiki olaraq bazarda təqribən 300 mindən artıq mənzil kirayəyə verilir, amma həmin yaşayış sahələri üzrə bağlanan müqavilələrin sayı kifayət qədər azdır. Mən deyərdim ki, bu, 10 faizdən də azdır. Hətta 5 faiz həddinə çatıb-çatmadığını dəqiq söyləmək mümkün deyil. Bunu yaxşı olardı ki, Vergilər Nazirliyi və ya Ədliyyə Nazirliyi açıqlasın.

Bu mənada hesab edirəm ki, vergi dərəcələrinin 2-4 faiz həddinə qədər azaldılmasına ehtiyac var. Ümumiyyətlə, mikro və kiçik sahibkarların mənfəət vergisinə cəlb olunması ilə bağlı güzəştlərin tətbiqinə ehtiyac var. Belə halda düşünürəm ki, bu, ciddi şəkildə dəyişikliklərə gətirib çıxara bilər”.

Ekspertin sözlərinə görə, xüsusilə söküntü ərazilərinin artması hesabına kirayə bazarında tələb yüksəkdir, təklif isə azalmaqda davam edir:

“Bilirsiniz ki, söküntü əraziləri daha çox köhnə yaşayış fondlarını əhatə edir. Nəticədə, ucuz mənzillər dövriyyədən çıxır, onların yerini isə daha bahalı, yeni yaşayış fondları tutur. Bu istiqamətdə gedən proseslər ümumilikdə mürəkkəb tendensiya formalaşdırır. Ev tapmaq istəyən, xüsusilə ucuz mənzil axtaran təbəqə – tələbələr və s. üçün problemlər yaranır”.

Lalə Novruz,

BakuPost