WSJ: İranın dağıdılmış iqtisadiyyatı ölkəni Qərblə dialoqa sövq edir..?

...İran iqtisadiyyatı müharibədən bəri ciddi təzyiq altındadır və bu da Tehranın sanksiyaların aradan qaldırılması üçün danışıqlar aparmaq həvəsini artırır.

ABŞ və İsraillə qarşıdurmadan sonra hökumətin “qələbə” iddialarına baxmayaraq, ölkə böyük bir yenidənqurma vəzifəsi ilə üzləşir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə “The Wall Street Journal” (WSJ) yazır.

İran mediasının hesablamalarına görə, beş həftəlik döyüşlərdən dəyən ziyan 270 milyard dollara çata bilər.

Bu dövrdə fabriklərdən və enerji obyektlərindən tutmuş nəqliyyat infrastrukturuna və hökumət binalarına qədər ən azı 17.000 hədəfə zərbə endirilib.

Mütəxəssislər faktiki itkilərin daha da çox ola biləcəyini qeyd edirlər.

Hücumların fərqli bir xüsusiyyəti onların sistemli təbiətidir. Yalnız infrastruktur deyil, həm də yenidənqurmanı dəstəkləyən sənaye sahələri məhv edilib.

Ölkə üçün xarici valyuta gəliri yaradan neft-kimya və metallurgiya da daxil olmaqla əsas ixrac sektorlarına zərbə endirilib.

Bu, ölkənin yenidənqurmanı maliyyələşdirmək imkanlarını ciddi şəkildə məhdudlaşdırır. İqtisadi vəziyyət mövcud böhran, inflyasiya, valyutanın dəyərdən düşməsi və sosial iğtişaşlar səbəbindən daha da ağırlaşır.

Analitiklər hesablayırlar ki, xüsusilə istehsal və əlaqəli sektorlarda 12 milyona qədər iş yeri risk altındadır. Təchizatda fasilələr və artan işsizlik artıq qeydə alınır. İxrac blokadası təzyiqi artırır.

Zərərlər gündə yüz milyonlarla dollara çata bilər, daşan neft anbarları isə istehsalı dayandırmaqla təhdid edir və bu da sənayeyə uzunmüddətli ziyan vura bilər.

Bu fonda İran və ABŞ arasında danışıqlar çıxılmaz vəziyyətə düşüb, lakin hər iki tərəf, o cümlədən nüvə proqramı ilə bağlı güzəştə getməyə hazır olduqlarını bildirirlər.

Tezliklə yeni məsləhətləşmələr mərhələsinin keçirilməsi gözlənilir.

Ekspertlər hesab edirlər ki, sanksiyaların aradan qaldırılması olmadan İran iqtisadiyyatını bərpa etmək olduqca çətin olacaq.

Bu arada, daxili narazılıq və aşağı düşən həyat səviyyəsi hökumətə təzyiqi artırır.

Əhəmiyyətli ehtiyatlarına və inkişaf etmiş sənaye bazasına baxmayaraq, siyasi vəziyyət bərpada əsas amil olaraq qalır və hökumətə olan ictimai inamı azalmaqda davam edir.

Əli Babayev