XƏBƏRDARLIQ! Rusiyadan Azərbaycana gələn pul azalacaq

Son 3 il ərzində Rusiyadan Azərbaycana edilən pul köçürmələrinin həcmində kəskin azalma özünü göstərir. Statistikaya əsasən, pul köçürmələrinin həcmi 2022-cü ildə 3.6 milyard dollar, 2023-cü 1 milyard 47 milyon dollar, 2024-cü ildə isə 410 milyon dollar təşkil edib. Xüsusən 2023 və 2024-cü illər arasında radikal azalma diqqət çəkir. 

Mövzu ilə bağlı Yenisabah.az-a danışan iqtisadçı-ekspert Akif Nəsirli bildirib ki, Rusiyadan gələn pul köçürmələrinin kəskin azalması və miqrantların bir çoxunun Azərbaycana qayıtması bir sıra problemlərə səbəb ola bilər:

“Əlbəttə, hər bir amil müəyyən təsirə malikdir. Rusiyadan gələn pul köçürmələrinin kəskin azalması və miqrantların bir çoxunun Azərbaycana qayıtması sözsüz ki, sosial təzyiq, problemlərin çoxalması kimi hallar yarada bilər. Düzdü, hələki Rusiyadan Azərbaycana birdəfəlik köçən miqrantların sayı o qədər də çox deyil. Amma məsələ burasındadır ki, bir tərəfdən Rusiyadan gələn vəsait azalır, digər tərəfdən, ölkə daxilində əhalinin gəlirləri azalır. 

Yəni statistikaya baxanda, gəlirlər nominal olaraq artsa da, burada real dəyərdən söhbət gedir. Məsələn, bir pensiyaçı bu ilin yanvar ayında ödənilən pensiyasına aldığı vasitələri gələn ilin eyni dövründə indeksasiya edilmiş vəsaitlə ala bilmir. Əslində gəlirlər ildən-ilə artır. Amma məsələ burasındadır ki, həmin gəlirlər real inflyasiyadan geri qalır. Tutaq ki, real inflyasiya 10 faizdir, hökumət isə bunu 3-4 faiz elan edir. İndeksasiya da buna uyğun şəkildə 34-4 faiz aparılır. Təəssüf ki, nə inflyasiyanı, nə də orta-aylıq əməkhaqqını alternativ ölçmə praktikası Azərbaycanda yoxdur. Real inflyasiya ilə rəsmi inflyasiya arasında böyük fərq var. Ona görə də əhalinin nominal gəlirləri ildən-ilə artsa da, real gəlirləri azalır”.

Ekspert qeyd edib ki, Rusiyadan Azərbaycana pul köçürmələrinin həcmi bu il də azalmağa davam edəcək:

“Sözsüz ki, Rusiyadan Azərbaycana pul köçürmələrinin həcmi bu il də azalmağa davam edəcək. Ola bilsin ki, bu il azalma daha çox hiss olunsun. Bu həm də geosiyasi proseslərdən asılı olacaq. Əgər Rusiyaya qarşı sanksiyalar ciddiləşəcəksə, gəlirlər təbii olaraq, azalacaq. Amma Trampın vəd etdiyi kimi sanksiyalarda yumşalmalar olarsa, ola bilsin ki, köçürmələrin həcmi yenidən arta bilsin. Amma fikrimcə, Rusiyaya olan təzyiqlər daha da artacaq. Hazırda dünya bazarında neftin qiymətinin ucuzlaşdırılması istiqamətində də işlər gedir. Məlum olduğu kimi, Rusiyanın əsas gəlir mənbəyi neft və qazdır. Bunlara qarşı sanksiyalar güclənəcəksə, Rusiyada vəziyyət bir az da gərginləşəcək. Rusiyada vəziyyətin gərginləşməsi isə Azərbaycana pul köçürmələri ilə tərs mütənasibdir. Orada vəziyyət gərginləşdikcə, pul köçürmələri də azalacaq”.

Nazim Hacıyev