Xərçəng dərmanlarının saxtakarlığı: Bu, Azərbaycanı da narahat etməlidir

Türkiyədə xərçəng xəstələri üçün nəzərdə tutulan dərmanlarla bağlı dəhşətli bir cinayət şəbəkəsi aşkarlanıb.

Məlum olub ki, istifadə müddəti bitmiş onkoloji preparatların qutuları və qablaşdırmaları dəyişdirilərək, son istifadə tarixi yenilənmiş kimi göstərilib və yenidən satışa çıxarılıb. Üstəlik, bu dərmanların təkcə Türkiyədə deyil, xarici ölkələrdə də satıldığı iddia olunur.

Noyabrın 2-də İstanbul mərkəzli 11 vilayətdə eyni vaxtda əməliyyat keçirilib. İstintaq çərçivəsində 24 şübhəli, 4 şirkət və 5 iş yeri müəyyən edilib. Şübhəlilər arasında dövlət qulluqçularının da olduğu bildirilir. 22 nəfər saxlanılıb. Maliyyə araşdırmaları zamanı isə təxminən 650 milyon türk lirəsi həcmində şübhəli əməliyyat aşkarlanıb.

Bu xəbər, ilk növbədə, Türkiyədəki dərman bazarına aid cinayət işi kimi görünə bilər. Amma məsələni yalnız Türkiyənin daxili problemi hesab etmək sadəlövhlük olardı.

Azərbaycanda xeyli insan onkoloji dərmanları Türkiyədən gətirdir. Bu, artıq geniş yayılmış praktikadır. İnsanlar bəzən ölkədə dərmanın tapılmaması, bəzən qiymət fərqi, bəzən də Türkiyədəki dərmanlara daha çox etibar etmələri səbəbindən bu yola əl atırlar. Söhbət adi preparatlardan da getmir. Bunlar qiyməti çox yüksək olan, müalicənin həyati əhəmiyyət daşıyan mərhələlərində istifadə edilən dərmanlardır.

İndi isə ortaya çox ciddi sual çıxır. Bəs Türkiyədən Azərbaycana gətirilən dərmanların təhlükəsizliyinə kim zəmanət verir?

Əgər istifadə müddəti bitmiş onkoloji preparatların qablaşdırması dəyişdirilərək yenidən satışa çıxarılırsa və bu məhsullar xarici bazarlara da yönəldilirsə, Azərbaycan bu riskdən necə sığortalanıb? Dərmanı Türkiyədən gətirən vasitəçinin, kuryerin, yaxud fərdi alıcının onun mənşəyini və saxlanma tarixçəsini yoxlamaq imkanı varmı?

Məsələnin daha təhlükəli tərəfi odur ki, saxtalaşdırılmış dərmanı adi istehlakçı gözlə müəyyən edə bilməz. Qutu orijinala bənzəyə bilər, üzərindəki son istifadə tarixi də qaydasında görünə bilər. Amma dərmanın içində nə olduğunu, hansı şəraitdə saxlandığını və həqiqətən istehsalçının məhsulu olub-olmadığını yalnız müvafiq yoxlama ilə müəyyənləşdirmək mümkündür.

Əgər bu cür hallar genişlənərsə, nəticəsi nə olacaq? İnsanlar minlərlə manat ödəyərək aldıqları dərmanın saxta olduğunu bilmədən müalicələrini davam etdirəcəklər. Ən pisi isə odur ki, belə bir saxtakarlığın nəticəsini sonradan geri qaytarmaq mümkün olmaya bilər.

Burada məsuliyyət təkcə Türkiyə hüquq-mühafizə orqanlarının üzərinə düşmür. Azərbaycan da məsələni ciddi şəkildə araşdırmalı, xaricdən gətirilən onkoloji dərmanların qanuni dövriyyəsinə, mənşəyinə, orijinallığına və saxlanma şəraitinə nəzarət mexanizmlərini gücləndirməlidir.

Müvafiq dövlət qurumları bu xəbərə münasibət bildirməli, Türkiyədən gətirilən onkoloji preparatlarla bağlı risklərin qiymətləndirilməsi istiqamətində konkret addımlar atmalıdır. Xəstələr və onların yaxınları isə dərmanların təhlükəsizliyini yoxlamaq üçün əlçatan mexanizmə malik olmalıdırlar.

Bir ölkədə aşkarlanan cinayət şəbəkəsi başqa ölkədə minlərlə insanın sağlamlığı üçün riskə çevrilə bilər. Dərman alverində sərhədlər var, amma saxtakarlığın və onun nəticələrinin sərhədi yoxdur.

Onkoloji dərman bazarında saxtakarlıq sadəcə ticarət fırıldağı deyil. Bu, insanların həyatına qarşı cinayətdir. Azərbaycan bu təhlükəni öz sərhədlərinə çatandan sonra deyil, indidən ciddiyə almalıdır.

Elmar
Gununesi.info