Xərçəngin inkişafını nə sürətləndirir? ARAŞDIRMA

İspaniyanın "Centre for Genomic Regulation" tədqiqatçıları müəyyən ediblər ki, müxtəlif növ şişlər iki ümumi RNT redaktə mexanizmindən istifadə edir. Onlardan biri həddindən artıq aktivləşərək şişin böyüməsini sürətləndirir, digəri isə zəifləyərək xərçəngin inkişafını əngəlləməyi dayandırır.

Redaktor.az xəbər verir ki, nəticələr "Nature Communications" jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatçılar bu mexanizmləri müəyyən etmək üçün VIPER analitik metodundan istifadə edərək 14 növ xərçəngdən götürülmüş təxminən 10 000 biopsiya nümunəsini araşdırıblar. Hər nümunə üçün müvafiq sağlam toxuma da analiz olunub ki, hüceyrə sistemlərində baş verən dəyişiklikləri müqayisə etmək mümkün olsun.

Alimlər aşkar ediblər ki, iki RNT redaktə proqramı demək olar ki, bütün xərçəng növlərində müşahidə olunur. Birincisi “sürətləndirici” rolunu oynayır: şişlərdə hiperaktiv olur və müalicənin proqnozuna mənfi təsir göstərir. Digəri isə “əyləc” funksiyasını daşıyır – xərçəngdə onun fəaliyyəti azalır və xəstəliyin irəliləməsi asanlaşır.

Bu yanaşmadan istifadə edərək tədqiqatçılar hüceyrələrdə bu proqramların balansını bərpa etmək üçün səviyyəsi artırıla və ya azaldıla biləcək təxminən 120 potensial terapevtik hədəf müəyyən ediblər.

Ən vacib namizədlərdən biri FUS gene geni olub. Əvvəllər əsasən nevroloji xəstəliklər kontekstində öyrənilən bu gen xərçəng tədqiqatlarında nadir hallarda nəzərdən keçirilirdi. Analiz göstərib ki, bu genin fəaliyyəti şişlərin inkişafı üçün yüksək proqnostik əhəmiyyətə malik ola bilər.

Nuriyyə NATİQQIZI