Məşhur dərman xərçəngin inkişafını sürətləndirir XƏBƏRDARLIQ

Həkim nəzarəti olmadan aspirin qəbulu sağlamlıq üçün təhlükəli ola bilər, mütəxəssislər xəbərdarlıq edir.

ABŞ və Avstraliya alimləri genişmiqyaslı tədqiqat aparıblar və onun nəticələri tibb ictimaiyyətində müzakirə dalğasına səbəb olub. 

Lent.az-ın xarici mediaya istinadla xəbərinə görə, müəyyən şəraitdə aspirin qəbulunun əvvəllər güman edildiyi kimi xərçəngin inkişafının qarşısını ala bilməyəcəyini, əksinə, xərçəngə meylli insanlarda onun inkişafını sürətləndirə biləcəyini tapıblar.

Eksperimentdə ürək problemi və ya demensiya əlamətləri olmayan 70 və daha çox yaşlı 19 mindən çox qoca iştirak edib. Araşdırma təxminən beş il davam edib və bu müddət ərzində iştirakçılara təsadüfi olaraq ya aşağı dozada aspirin (gündə 100 mq-dan çox olmayan) və ya plasebo təyin edilib.

Nəticələr gözlənilməz olub: aspirin qrupunda 981 nəfər xərçəngin müxtəlif formalarını inkişaf etdirib. Plasebo qrupunda 952 iştirakçıda xərçəng diaqnozu qoyulub. İlk baxışdan fərq əhəmiyyətsizdir. Bununla belə, daha dərin təhlillər zamanı məlum olub ki, aspirin qrupunda xərçəngin ağır formalarına daha çox rast gəlinir – 19 faiz hallarda şiş artıq metastaz verib, 22 faizdə isə xəstəlik dördüncü, ən aqressiv mərhələdə aşkar edilib.

Alimlər həyəcan verici bir nəticəyə gəliblər: yaşlı insanlarda birbaşa göstərişlər olmadan asetilsalisil turşusunun qəbulu onkologiyanın inkişafında daha pis nəticələrə səbəb ola bilər. Bu, xüsusilə mövcud, lakin hələ aşkar edilməmiş şişi olan xəstələr üçün doğrudur - aspirin şişin mikromühitinə təsir göstərərək bədənin immun reaksiyasını boğaraq və onun daha sürətli yayılmasına kömək edə bilər.

Əlavə tədqiqatlar göstərir ki, aspirin trombositlərə və iltihaba təsir göstərə bilər ki, bu da öz növbəsində metastaz mexanizmlərinə təsir göstərir. Yaşlı insanlarda xüsusilə gizli xəstəliklərin olması halında dərmanın potensial faydaları və zərərləri arasında balansın pozulduğuna dair təkliflər də var.

Bu gün ekspertlər vurğulayırlar: yaşlı insanlar ilk növbədə həkimə müraciət etmədən aspirin qəbuluna "hər halda" başlamamalıdırlar. Şəxsi tibbi tarix, genetik meyl və ümumi sağlamlığı nəzərə almaq xüsusilə vacibdir. 

Bu araşdırma aspirinin aşağı dozalarının bütün yaşa bağlı xəstəliklərin qarşısının alınmasında faydalı olduğuna dair əvvəlki fikirlərə meydan oxuyur. Ən azı, qocalıqda, hətta aspirin kimi adi bir dərmanı özünüz qəbul etmək ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.