Xolesterol sual altındadır: hər gün yumurta yemək olarmı?

...Yumurta onilliklərdir ki, ən mübahisəli qidalardan biri olaraq qalır. Bəziləri onları ideal protein mənbəyi hesab edir, bəziləri isə xolesteroldan qorxur və gündəlik istehlakın ürəyə zərər verə biləcəyinə inanır.

Lakin, rusiyalı mütəxəssislərin hazırkı tövsiyələri göstərir ki, əksər sağlam insanlar üçün yumurta artıq ciddi şəkildə məhdudlaşdırılmalı olan qida hesab edilmir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə 5-tv.ru saytı yazır.

Niyə yumurta uzun müddət zərərli hesab olunurdu…

Yumurtaya qarşı əsas tənqid həmişə xolesterolla əlaqəli olub. Bir yumurta sarısında təxminən 180-200 mq xolesterol var, buna görə də uzun müddət tez-tez yumurta istehlakının ateroskleroz və ürək-damar xəstəlikləri riskini artırdığına inanılırdı.

Lakin son illərdə qida xolesterolu ilə qan xolesterolu səviyyəsi arasındakı əlaqənin anlaşılması əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib.

Rusiya Səhiyyə Nazirliyinin Milli Tibbi Terapiya və Profilaktik Tibb Mərkəzinin mütəxəssislərinin qeyd etdiyi kimi, əksər insanlar üçün qan xolesterolu səviyyəsi qidalardakı xolesteroldan daha az, metabolik amillərdən, irsiyyətdən, həyat tərzindən və ümumi pəhrizdən asılıdır.

Yumurtanın tərkibində nə var...

Yumurta amin turşusu tərkibi baxımından ən tam qidalardan biri hesab olunur. Onların tərkibində asanlıqla həzm olunan protein, A, D, E və B vitaminləri, həmçinin selen, fosfor, dəmir və xolin var.

Xolin xüsusilə sinir sistemi və beyin üçün vacibdir. Rospotrebnadzor (İstehlakçı Hüquqlarının Müdafiəsi və İnsan Rifahı üzrə Federal Nəzarət Xidməti) mütəxəssisləri qeyd edirlər ki, toyuq yumurtasının ağı orqanizm tərəfindən demək olar ki, tamamilə mənimsənilir və tez-tez digər protein məhsullarının keyfiyyətini qiymətləndirmək üçün etalon kimi istifadə olunur.

Bir yumurta təxminən 70-80 kilokalori ehtiva edir ki, bu da onu nisbətən aşağı kalorili tərkibli kifayət qədər qidalı qida halına gətirir.

Hər gün yumurta yemək təhlükəsizdirmi?

Rusiyalı qidalanma mütəxəssislərinin əksəriyyəti sağlam bir insanın gündəlik pəhrizinə yumurta daxil edə biləcəyi ilə razıdır. Qidalanma, Biotexnologiya və Qida Təhlükəsizliyi üzrə Federal Tədqiqat Mərkəzinin tövsiyələri yumurtanı ət, balıq, süd məhsulları və paxlalılarla yanaşı balanslı pəhrizin bir hissəsi hesab edir.

Əksər insanlar üçün gündə bir yumurta təhlükəsiz miqdar hesab olunur. Bundan əlavə, bəzi tədqiqatlar göstərir ki, orta miqdarda yumurta istehlakı sağlam fərdlərdə infarkt və ya insult riskinin artması ilə əlaqəli deyil.

Kimlər ehtiyatlı olmalıdır?

Məhsulun ümumi təhlükəsizliyinə baxmayaraq, istisnalar mövcuddur. Ailəvi hiperkolesterolemiya, ağır lipid metabolizması pozğunluqları və ya müəyyən ürək-damar xəstəlikləri olan insanlar üçün istehlak edilən yumurtaların sayı həkim tərəfindən fərdi olaraq tövsiyə edilə bilər.

Bundan əlavə, yumurta ümumi qida allergenidir.

Allergik reaksiyalar xüsusilə kiçik uşaqlarda yaygındır. İstehlakdan sonra səpgi, qaşınma, şişkinlik və ya digər allergiya simptomları yaranarsa, mütəxəssisə müraciət edin.

Miqdarı, yoxsa bişirmə üsulu?

Dietoloqlar qeyd edirlər ki, sağlamlığa yalnız məhsulun özü deyil, həm də hazırlama üsulu təsir edir.

Çox yağsız qaynadılmış yumurta və ya omlet bir şeydir. Gündəlik donuz əti, kolbasa və çox miqdarda yağda qızardılmış yumurta qarışdırmaq tamamilə başqa bir şeydir. Bu halda əsas problem yumurtaların özündə deyil, yeməyin artıq duzunda, doymuş yağda və ümumi kalori miqdarındadır. Buna görə də, yumurtaların sağlamlığa təsirini pəhrizin qalan hissəsindən təcrid olunmuş şəkildə qiymətləndirmək tamamilə dəqiq deyil.

Rospotrebnadzor mütəxəssisləri çiy yumurtalardan çəkinməyi tövsiyə edirlər.

Sanitariya standartlarına əməl edildikdə belə, salmonella infeksiyası riski qalır.

Buna görə də, yumurtaları bişirməzdən əvvəl yaxşıca yumaq və yaxşıca bişirmək tövsiyə olunur. Bu, xüsusilə uşaqlar, yaşlılar, hamilə qadınlar və zəifləmiş immunitet sistemi olanlar üçün vacibdir.

Əli Babayev