Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Yadplanetlilər haradadır?

Yadplanetlilər haradadır?

Azpost portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Kainatda milyardlarla qalaktika, hər qalaktikada isə milyardlarla ulduz var. Bu qədər böyük kosmik miqyasda Yer kürəsindən başqa həyatın olub-olmaması hələ də elmin cavablandırmadığı əsas suallardan biridir.

Maraqlısı budur ki, astronomlar artıq Günəş sistemindən kənarda minlərlə planet aşkar ediblər. NASA-nın Ekzoplanet Arxivinə görə, təsdiqlənmiş ekzoplanetlərin sayı 6 mini keçib.

Bəs belə böyük sayda planet olduğu halda niyə indiyə qədər yadplanetli sivilizasiyanın dəqiq siqnalını almamışıq?

Bu sual Fermi paradoksu kimi tanınır.

Fermi paradoksu nədir?

Fizik Enriko Fermi ilə əlaqələndirilən bu paradoks sadə sual üzərində qurulur: Əgər kainatda ağıllı həyatın yaranması kifayət qədər mümkün görünürsə, onda həmin sivilizasiyalar haradadır?

Elm bunun dəqiq cavabını bilmir.

Mümkün izahlardan biri həyatın çox nadir olmasıdır. Bəlkə də Yer kimi planetlər çox azdır. Başqa ehtimal isə sadə həyat formalarının geniş yayılması, lakin ağıllı həyatın son dərəcə nadir olmasıdır.

Bəlkə də biz səhv axtarırıq?

Yadplanetli həyat mütləq filmlərdə göstərildiyi kimi inkişaf etmiş sivilizasiya və kosmik gəmi formasında olmaya bilər.

Alimlər ilk növbədə həyat üçün uyğun mühitləri araşdırırlar. Mars, Yupiterin peyki Europa və Saturnun peyki Enceladus bu baxımdan xüsusi maraq doğurur.

Europa və Enceladusun buz qatlarının altında maye su okeanlarının mövcud ola biləcəyinə dair güclü elmi dəlillər var. Su isə bildiyimiz həyat üçün əsas şərtlərdən biridir.

Amma su olan yerdə mütləq həyat var demək olmaz.

Yerə siqnal göndərilibmi?

SETI layihələri uzun illərdir kosmosdan gələn mümkün süni radio siqnallarını araşdırır. Lakin indiyə qədər heç bir siqnalın yadplanetli sivilizasiyadan gəldiyi təsdiqlənməyib.

Bu, “kainatda heç kim yoxdur” demək deyil.

Kainatın ölçüsü və məsafələr o qədər böyükdür ki, başqa sivilizasiyanın siqnalının Yerə çatması üçün minlərlə, hətta milyonlarla il lazım ola bilər.

Məsələn, 1000 işıq ili uzaqlıqdakı bir sivilizasiyadan gələn siqnal bizə çatdığı zaman həmin siqnalın göndərildiyi sivilizasiya artıq tamamilə dəyişmiş ola bilər.

Ən böyük problem məsafədir

Günəş sistemindən ən yaxın ulduz sistemlərindən biri olan Proksima Sentavr təxminən 4,24 işıq ili uzaqdadır. Bu o deməkdir ki, həmin ulduzdan işıq belə Yerə 4 ildən çox vaxta çatır.

İndiki texnologiya ilə başqa ulduz sistemlərinə insan göndərmək isə son dərəcə mürəkkəb məsələdir.

Ona görə yadplanetlilərin axtarışı hazırda daha çox uzaqdan müşahidəyə əsaslanır: planetlərin atmosferində həyatın mümkün kimyəvi izləri, radio siqnalları və digər texnoloji göstəricilər araşdırılır.

Bəs nəticə?

Bu gün elmin əlində yadplanetlilərin mövcudluğunu təsdiqləyən sübut yoxdur. Eyni zamanda onların mövcud olmadığını göstərən sübut da yoxdur.

Əslində bu sualı maraqlı edən də budur.

İnsanlıq ilk dəfə öz planetindən kənarda minlərlə dünyanı müşahidə edə bilir. Qarşıdakı illərdə daha güclü teleskoplar həmin planetlərin atmosferlərini araşdırdıqca “Kainatda təkikmi?” sualına cavab vermək imkanımız da arta bilər.

Bəlkə ən böyük kəşf yadplanetli sivilizasiyanın tapılması yox, başqa bir planetdə həyatın ilk sadə izlərinin aşkar edilməsi olacaq.

AzPost.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:143
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 04 Oktyabr 2026 16:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see400

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see321

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see300

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see299

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see296

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see291

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see289

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see275

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see273

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see269

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see259

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see254

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see253

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see247

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see235

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see230

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see210

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see207

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see188

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri