Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Yas məclisi təşkil etmək əvəzinə məhəlləyə yol çəkdirmək ehsan hesab edilir? AÇIQLAMA

Yas məclisi təşkil etmək əvəzinə məhəlləyə yol çəkdirmək ehsan hesab edilir? AÇIQLAMA

Avtosfer portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Bir çox müsəlman ölkələrində, o cümlədən, Azərbaycanda yas mərasimlərində insanlara yemək verilməsi geniş yayılmış adətdir. Lakin bəzən bu mərasimlərdə israfçılıq, təmtəraq və hətta borca girmək halları da müşahidə olunur. Son zamanlarda isə insanlar bu ənənəni dəyişərək daha faydalı və xeyirxah işlər görməyə üstünlük verirlər.

Məsələn, yas əvəzinə yol çəkmək, kimsəsizlər evinə yardım göstərmək, məktəblərə dəstək olmaq və ya ehtiyacı olan ailələrə ərzaq paylamaq halları genişlənməkdədir.
Din alimlərinin fikrincə, ölən şəxsin adına edilən hər bir savab əməl istər sədəqə, istər yardım, istərsə də ictimai işlər – ona savab kimi yozulur. 

Bu baxımdan, israf və nümayişkarlıqla keçirilən yas süfrələri əvəzinə, daha çox insanların xeyrinə yönələn işlərin görülməsi həm dini, həm də insani baxımdan daha faydalı hesab olunur.

Bəs yas əvəzinə başqa bir xeyirxah əməl həyata keçirmək ölən şəxsin adına verilən ehsanı əvəz edə bilirmi? Dini baxımdan nə qədər doğrudur?

Mövzu ilə bağlı türkkoloq Faiq Ələkbərli Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, türk xalqlarının həyatında ehsan, yas vermək əsasən kasıblara, yəni ehtiyacı olanlara, yoxsullara yönəlmişdir:


“Şübhəsiz ki, burada əsas məqsəd yoxsul və ehtiyaclı ailələr üçün müəyyən mənada ehsan kimi paylamaq olmuşdur. Bununla yanaşı, əlbəttə, başqa xeyirxah işlər də görülmüş, xüsusilə qayğıya ehtiyacı olan insanlara ayrıca yardımlar etmək, onlara maddi dəstək göstərmək də ənənə halını almışdır.

Yəni, ehsan məsələsi yalnız yeməklə məhdudlaşmırdı. Bu, insanların bir-birinə dəstəyini ifadə edirdi. Məsələn, kiminsə yaxınları dünyasını dəyişibsə, ehsan həm də onlara mənəvi dayaq olmaq demək idi. Digər tərəfdən, dünyasını dəyişənin ailəsinin imkanı varsa, onlar da müvafiq xeyirxah işlər görə bilərdilər. Bu, mütləq indiki anlamda yas mərasimi və süfrə açmaqla məhdudlaşmırdı. Əsas məsələ odur ki, türk xalqlarında bu adətlər ifrat forma daşımamış, daha çox mənəvi və insani dəstək üzərində qurulmuşdur”.

Türkkoloq əlavə olaraq qeyd edib ki, son əsrlərdə isə yas mərasimlərinin mahiyyətindən uzaqlaşıb uyğun olmayan istiqamətlərə yönəldilməsi halları müşahidə olunur:

“Halbuki İslamdan öncə də, İslamdan sonra da türk xalqlarının həyatında bu məsələlərə həmişə həssaslıqla yanaşılmış, insanlar bir-birinə həm mənəvi, həm də maddi yardım göstərmişlər. Əslində, bunu başqa formalara yönləndirmək türk xalqları arasında geniş yayılmamışdır.

Sonrakı dövrlərdə müəyyən yanlışlıqlar ortaya çıxmışdır ki, bu da təəssüf doğurur. Ümid olunur ki, gələcəkdə bu məsələlər yenidən öz düzgün məcrasına qayıdacaq”.

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin Qazılar Şurasının üzvü, İçərişəhər “Cümə” məscidinin axundu Hacı Surxayın fikrincə isə, “ehsan” sözünün ərəb dilindən tərcüməsi “yaxşılıq” deməkdir. Ənənəyə əsasən, başqasına edilən təmənnasız hədiyyəni, sədəqəni, ehtiyacı olan insanlar üçün açılmış yemək süfrəsini ehsan adlandırırlar:

“Ümumiyyətlə dini anlamda Allahın razılığına səbəb olan bütün əməllər, xüsusilə, insanın başqalarına münasibətdə göstərdiyi hər cür xeyirxahlıq ehsan sayılır. Qurani-Kərimdə buyurulur: “Həqiqətən, Allah ədalətli olmağı, yaxşılıq etməyi, qohumlara (haqqını) verməyi buyurur, zina etməyi, pis işlər görməyi və zülm etməyi isə qadağan edir…” (Nəhl, 90). İslamda ehsan – həm Allah tərəfindən öz bəndələrinə ünvanlanmış sonsuz nemətlər mənasında, həm də insanların bir-birinə münasibətdə nümayiş etdirdikləri qarşılıqlı yardım və qayğı anlamında başa düşülür. Başqa bir ayədə isə Allah buyurur: “Allah sənə yaxşılıq etdiyi kimi, sən də yaxşılıq et” (Qəsəs, 77)”. 
Ehsan vermək istər yeməklə olsun istərsə də hər hansı bir xeyir əməllərlə yol çəkmək, su çəkmək və.s kimi İslam dinində hər zaman təqdir olunur.

Qeyd: Material Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin (MEDİA) maliyyə dəstəyi ilə “dini və milli tolerantlıq, millətlərarası münasibətlərin inkişaf etdirilməsi” istiqaməti üzrə hazırlanıb.

Eltac Zülfüqaroğlu

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:490
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 11 Sentyabr 2025 12:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see383

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see312

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see292

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see291

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see285

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see282

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see266

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see265

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see260

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see255

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see249

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see248

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see239

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see237

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see231

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see225

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see203

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see200

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri