Icma.az
close
up
RU
Yas məclisi təşkil etmək əvəzinə məhəlləyə yol çəkdirmək ehsan hesab edilir? AÇIQLAMA

Yas məclisi təşkil etmək əvəzinə məhəlləyə yol çəkdirmək ehsan hesab edilir? AÇIQLAMA

Avtosfer portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Bir çox müsəlman ölkələrində, o cümlədən, Azərbaycanda yas mərasimlərində insanlara yemək verilməsi geniş yayılmış adətdir. Lakin bəzən bu mərasimlərdə israfçılıq, təmtəraq və hətta borca girmək halları da müşahidə olunur. Son zamanlarda isə insanlar bu ənənəni dəyişərək daha faydalı və xeyirxah işlər görməyə üstünlük verirlər.

Məsələn, yas əvəzinə yol çəkmək, kimsəsizlər evinə yardım göstərmək, məktəblərə dəstək olmaq və ya ehtiyacı olan ailələrə ərzaq paylamaq halları genişlənməkdədir.
Din alimlərinin fikrincə, ölən şəxsin adına edilən hər bir savab əməl istər sədəqə, istər yardım, istərsə də ictimai işlər – ona savab kimi yozulur. 

Bu baxımdan, israf və nümayişkarlıqla keçirilən yas süfrələri əvəzinə, daha çox insanların xeyrinə yönələn işlərin görülməsi həm dini, həm də insani baxımdan daha faydalı hesab olunur.

Bəs yas əvəzinə başqa bir xeyirxah əməl həyata keçirmək ölən şəxsin adına verilən ehsanı əvəz edə bilirmi? Dini baxımdan nə qədər doğrudur?

Mövzu ilə bağlı türkkoloq Faiq Ələkbərli Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, türk xalqlarının həyatında ehsan, yas vermək əsasən kasıblara, yəni ehtiyacı olanlara, yoxsullara yönəlmişdir:


“Şübhəsiz ki, burada əsas məqsəd yoxsul və ehtiyaclı ailələr üçün müəyyən mənada ehsan kimi paylamaq olmuşdur. Bununla yanaşı, əlbəttə, başqa xeyirxah işlər də görülmüş, xüsusilə qayğıya ehtiyacı olan insanlara ayrıca yardımlar etmək, onlara maddi dəstək göstərmək də ənənə halını almışdır.

Yəni, ehsan məsələsi yalnız yeməklə məhdudlaşmırdı. Bu, insanların bir-birinə dəstəyini ifadə edirdi. Məsələn, kiminsə yaxınları dünyasını dəyişibsə, ehsan həm də onlara mənəvi dayaq olmaq demək idi. Digər tərəfdən, dünyasını dəyişənin ailəsinin imkanı varsa, onlar da müvafiq xeyirxah işlər görə bilərdilər. Bu, mütləq indiki anlamda yas mərasimi və süfrə açmaqla məhdudlaşmırdı. Əsas məsələ odur ki, türk xalqlarında bu adətlər ifrat forma daşımamış, daha çox mənəvi və insani dəstək üzərində qurulmuşdur”.

Türkkoloq əlavə olaraq qeyd edib ki, son əsrlərdə isə yas mərasimlərinin mahiyyətindən uzaqlaşıb uyğun olmayan istiqamətlərə yönəldilməsi halları müşahidə olunur:

“Halbuki İslamdan öncə də, İslamdan sonra da türk xalqlarının həyatında bu məsələlərə həmişə həssaslıqla yanaşılmış, insanlar bir-birinə həm mənəvi, həm də maddi yardım göstərmişlər. Əslində, bunu başqa formalara yönləndirmək türk xalqları arasında geniş yayılmamışdır.

Sonrakı dövrlərdə müəyyən yanlışlıqlar ortaya çıxmışdır ki, bu da təəssüf doğurur. Ümid olunur ki, gələcəkdə bu məsələlər yenidən öz düzgün məcrasına qayıdacaq”.

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin Qazılar Şurasının üzvü, İçərişəhər “Cümə” məscidinin axundu Hacı Surxayın fikrincə isə, “ehsan” sözünün ərəb dilindən tərcüməsi “yaxşılıq” deməkdir. Ənənəyə əsasən, başqasına edilən təmənnasız hədiyyəni, sədəqəni, ehtiyacı olan insanlar üçün açılmış yemək süfrəsini ehsan adlandırırlar:

“Ümumiyyətlə dini anlamda Allahın razılığına səbəb olan bütün əməllər, xüsusilə, insanın başqalarına münasibətdə göstərdiyi hər cür xeyirxahlıq ehsan sayılır. Qurani-Kərimdə buyurulur: “Həqiqətən, Allah ədalətli olmağı, yaxşılıq etməyi, qohumlara (haqqını) verməyi buyurur, zina etməyi, pis işlər görməyi və zülm etməyi isə qadağan edir…” (Nəhl, 90). İslamda ehsan – həm Allah tərəfindən öz bəndələrinə ünvanlanmış sonsuz nemətlər mənasında, həm də insanların bir-birinə münasibətdə nümayiş etdirdikləri qarşılıqlı yardım və qayğı anlamında başa düşülür. Başqa bir ayədə isə Allah buyurur: “Allah sənə yaxşılıq etdiyi kimi, sən də yaxşılıq et” (Qəsəs, 77)”. 
Ehsan vermək istər yeməklə olsun istərsə də hər hansı bir xeyir əməllərlə yol çəkmək, su çəkmək və.s kimi İslam dinində hər zaman təqdir olunur.

Qeyd: Material Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin (MEDİA) maliyyə dəstəyi ilə “dini və milli tolerantlıq, millətlərarası münasibətlərin inkişaf etdirilməsi” istiqaməti üzrə hazırlanıb.

Eltac Zülfüqaroğlu

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:488
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 11 Sentyabr 2025 12:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri