Yaşlıların yuxusunu yaxşılaşdırmağın sadə yolu müəyyən edilib

Axşam vannaları yaşlı yetkinlərin daha yaxşı yatmasına kömək edir.

Yaponiyalı alimlər yatmazdan əvvəl isti vanna qəbul etməyin yaşlı yetkinlərdə yuxu keyfiyyətini yaxşılaşdırdığını aşkar ediblər. Yatmazdan əvvəl isti vanna qəbul edən iştirakçılar yatmayan həmyaşıdlarından daha dərin yatıblar. Təsir xüsusilə qış aylarında özünü göstərib. Tədqiqat "Yuxu Sağlamlığı: Milli Yuxu Fondunun Jurnalı"nda dərc edilib.

Tədqiqatda Yaponiyanın Nara şəhərinin təxminən 69 yaşında 2252 sakini iştirak edib ki, bunların 64%-i qadınlar olub. Bir həftə ərzində könüllülər biləklərinə hərəkəti qeyd edən və yuxunun müddətini və keyfiyyətini qiymətləndirməyə imkan verən bir cihaz olan aktograf taxıblar. Eyni zamanda, iştirakçılar axşam vərdişlərini gündəlikdə qeyd ediblər: yatmazdan əvvəl isti vanna qəbul ediblərmi, duş alıblarmı, yoxsa ümumiyyətlə duş qəbul etməyiblərmi, həmçinin vannalarının müddətini də göstəriblər.

İsti vannalar ənənəvi Yapon mədəniyyətinin bir hissəsidir. Suyun temperaturu adətən 40–41°C-yə (104–108°F) çatır və vannanın özü 10 dəqiqədən 30 dəqiqəyə qədər davam edir.

Yatmazdan əvvəl isti vanna qəbul edənlərin yuxu keyfiyyətinin aşağı olması ilə bağlı şikayətlərinin daha az olduğu və aktoqrafiyaya görə daha təsirli yuxu olduğunu bildirdikləri məlum olub. Lakin duş qəbulu oxşar təsir göstərməyib.

Tədqiqatçılar müsbət təsirlərin orta su temperaturu və 18 dəqiqəyə qədər batırılma müddətinin artması ilə artdığını qeyd ediblər. Digər tərəfdən, daha isti su (41,7°C-dən yuxarı) və ya daha uzun vannalar yuxunun faydalarını azaldır.

Tədqiqat həmçinin çimməklə yatmaq arasındakı optimal intervalın bir-iki saat olduğunu aşkar edib. Bu dövrdə bədən temperaturu tədricən azalır və təbii yuxunun başlamasına kömək edir.

Müəlliflər bu təsiri isti suya batırılmanın əzələləri rahatlatması, qan dövranını yaxşılaşdırması və stressdən məsul olan simpatik sinir sisteminin fəaliyyətini azaltması ilə izah edirlər. Bundan əlavə, isti vanna sirkadian ritmləri sabitləşdirməyə kömək edir və yuxuya keçidi asanlaşdırır.

Alimlər belə bir nəticəyə gəliblər: "Nəticələrimiz göstərir ki, yatmazdan 60-120 dəqiqə əvvəl isti vanna qəbul etmək yuxunun səmərəliliyini artıra və xüsusilə qışda oyanmaların sayını azalda bilər".

Rifahı yaxşılaşdırmağın sadə bir yolu əvvəllər müəyyən edilmişdi.

Əziz MUSTAFA