Yaxın Şərqdə daha bir eranın SONU

Suriyada hakimiyyətə gələn qüvvələr ölkədə siyasi partiyaların fəaliyyətini qadağan edib. 

Modern.az-ın məlumatına görə, sabiq prezident Bəşər Əsədin rəhbərlik etdiyi Bəəs partiyasının da fəaliyyəti dayandırılıb.

"Şərqə baxış" analitik platforması Bəəsin ləğv olunmasını Yaxın Şərqdə bir eranın sonu hesab edir:

"Bəəs ideologiyası millətçiliyin zirvədə olduğu İkinci Dünya müharibəsi dövründə suriyalı intellektuallar tərəfindən ortaya atılmış, sekulyar ərəb millətçiliyi və sosializmin qəribə sintezi ilə təkmilləşdirilmiş və ötən əsrin ikinci yarısında Ərəb siyasətində dominantlıq etmişdi. Bütün ərəbləri vahid missiya üçün vahid milli dövlət ətrafında birləşdirməyi hədəfləyən Bəəsçilər, azadlığın və sosial ədalətin təmin edildiyi cəmiyyət qurmaq arzusunda idilər. Təbii ki, bir çox siyasi ideologiyalardakı kimi, Bəəsçilikdə də nəzəriyyə praktikaya keçdikdə tamamilə zidd nəticələr ortaya çıxardı. 

Bəəs tarixinin ən unikal hadisəsi şübhəsiz ki, 1958-ci il ildə Suriya dövləti ilə Misir dövlətini birləşdirərək, Birləşmiş Ərəb Respublikasını (BƏR) yaratmaq idi. Bəəsçilər ərəbləri birləşdirmək arzusuna çatmışdılar, əslində bu nəticə bir növ ideologiyanın zəfəri kimi də qəbul olunmuşdu. Lakin zəmini yaxşı hazırlanmamış və siyasi məqsədlərə hesablanmış bu birləşmə Bəəs üçün sonun başlanğıcı idi. Daha böyük dövlət olan və daha xarizmatik liderə malik  Misir yeni yaranmış respublikada dominantlıq etməyə başladı və suriyalı elitalar dövlət vəzifələrindən sıxışdırıldı. Misir prezidenti Camal Əbdül Nasirin BƏR-dəki siyasətindən narazı qalan suriyalı hərbçilər 1961-ci ildə Suriyada çevriliş edərək, ölkəni BƏR-dən çıxardılar. Əlbəttə ki, uğursuz BƏR təcrübəsi vahid Ərəb dövləti arzusunun da sonu oldu".

Bildirilib ki, 1960-cü illərdə Bəəsçilər həm Suriyada, həm də İraqda çevriliş edərək, hakimiyyəti ələ keçirdilər.

"Lakin 30 il boyunca nə Səddam Hüseynin İraqı, nə də Hafiz Əsədin Suriyası Bəəsin ideoloqlarının vəd etdiyi birliyi, azadlığı və sosial ədaləti təmin edə bilmədi:

Bəəsçilik uğursuz layihə olsa da, burada əsas rol oynamış kənar faktor da xüsusilə qeyd olunmalıdır. Kiçik və orta ölkələri birləşdirərək yeni bir böyük güc yaratmağı vəd edən ideologiyalar təbii olaraq mövcud böyük güclər tərəfindən təhdid kimi görülür. Bu mənada, Yaxın Şərqdə köklü maraqları olan Qərb gücləri Bəəsçiliyin gözdən salınmasında və bir ölkənin sərhədləri daxilində avtoritarizmə çevrilməsində önəmli rol oynayıblar".