“Yaxın Şərqdə təhlükəli gərginlik”

“İran və İsrail arasında son günlər baş verən qarşılıqlı raket və hava zərbələri Yaxın Şərqdəki hərbi-siyasi balansı daha riskli mərhələyə daşıyıb”.

Bu fikirləri politoloq Tural İsmayılov xalqcebhesi.az-a açıqlamasında deyib.

Politoloqun sözlərinə görə, uzun illər davam edən kölgə müharibəsinin açıq hərbi qarşıdurma formasına keçməsi regionda genişmiqyaslı müharibə ehtimalını artırsa da, hadisələrin gələcək inkişafı ilə bağlı müxtəlif ssenarilər mövcuddur: “Mövcud eskalasiyanın idarəolunan və məhdud səviyyədə saxlanılması ehtimalı hələ də qalmaqdadır.Hazırkı mərhələdə tərəflərin hərbi addımları təhlil edildikdə görünür ki, bir çox zərbələr qarşı tərəfə siyasi və hərbi mesaj vermək, çəkindirmə balansını qorumaq məqsədi daşıyır. Hər iki ölkə daxili auditoriyaya güc nümayiş etdirdikdən sonra beynəlxalq vasitəçilərin, xüsusilə ABŞ-ın, region ölkələrinin və digər qlobal aktorların diplomatik səyləri nəticəsində gərginliyin müəyyən həddə dondurulması mümkündür. Çünki genişmiqyaslı müharibə həm İran, həm də İsrail üçün ciddi iqtisadi, hərbi və humanitar nəticələr vəd edir”.

T.İsmayılov bildirib ki, digər ssenari isə prosesin nəzarətdən çıxaraq regional müharibəyə çevrilməsidir:

“Birbaşa hərbi hücumlar tərəflərin qırmızı xətlərini yenidən formalaşdırıb. İstənilən kəşfiyyat səhvi, gözlənilməz böyük insan itkisi və ya daxili siyasi təzyiqlər fonunda veriləcək sərt qərarlar eskalasiyanı sürətləndirə bilər. Bu isə hadisələrin daha geniş coğrafiyaya yayılması riskini artırır. Regiondakı müxtəlif silahlı qrupların və tərəflərin müttəfiqlərinin prosesə daha fəal şəkildə qoşulması vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirə bilər.
Belə bir halda hazırda əsasən İran və İsrail arasında müşahidə olunan qarşıdurma çoxcəbhəli regional müharibəyə çevrilə bilər. Bu isə Yaxın Şərqin təhlükəsizlik arxitekturasına ciddi təsir göstərəcək və beynəlxalq səviyyədə yeni siyasi-hərbi proseslərə yol aça bilər”.

Politoloq vurğulayıb ki, hazırda regionda vəziyyət olduqca kövrək tarazlıq üzərində dayanır:
“Hadisələrin məhdud hərbi əməliyyatlarla yekunlaşması və ya daha böyük müharibəyə çevrilməsi tərəflərin yaxın dövrdə nümayiş etdirəcəyi strateji təmkinlilikdən, eləcə də beynəlxalq diplomatiyanın böhranı idarə etmək imkanlarından asılı olacaq”.

Günel Elxan