Yay fəsli uzanır... 6 ay davam edəcək

Uzunmüddətli müşahidələr göstərir ki, yay hər il bir gün uzanır.

Qlobal istiləşmə səbəbindən Avropa tədricən ənənəvi mövsümi dövrünü itirir. Yay uzanır, yaz və payız isə qısalır. 

Lent.az xarici mediaya istinadən bildirir ki, bu barədə İspaniya Milli Meteorologiya Agentliyi (AEMET) məlumat yayıb.

1980-ci illərdən bəri İspaniyada yayın uzunluğu hər on ildə təxminən 10 gün artır. Ölkənin şimal-şərqi və Pireney dağları iqlim dəyişikliyindən ən çox əziyyət çəkir. Lakin bu tendensiya, ümumiyyətlə, digər Avropa ölkələrində də müşahidə olunur.

Yayın uzanması qeyri-bərabərdir. İsti mövsümün yaz və payızı eyni dərəcədə geri çəkdiyinə dair geniş yayılmış inancın əksinə olaraq, əsas təsir yaz aylarına düşür. Bu, 1971-ci ildən 2018-ci ilə qədər 44 hava stansiyasının məlumatlarına əsaslanan bir araşdırma ilə təsdiqlənir.

"Yayın başlanğıcı hər on ildə orta hesabla 6,76 gün dəyişir, sonu isə hər on ildə 2,74 gün gecikir", - məlumatda vurğulanır.

AEMET-in məlumatına görə, İspaniyanın mərkəzi və şimalındakı bəzi ərazilərdə "yaz-yay" (primaverano) adlanan fəsil artıq bir aydan çoxdur davam edir. Bu arada, payız hazırda istiliyin başlanğıcına daha yaxşı tab gətirir. Bu mövsümün ən nəzərəçarpacaq qısalması Kantabriya və Aralıq dənizi sahillərində müşahidə olunur, burada son onilliklərdə yay təxminən iki-üç həftə uzanıb. Ölkənin qərb hissəsində dəyişikliklər daha az nəzərə çarpır.

Ən çox müşahidə olunan iqlim dəyişiklikləri Pireney dağlarında və şimal-şərqdə qeydə alınır. Xüsusilə, La Molina meteoroloji rəsədxanası isti yay günlərinin sayında əhəmiyyətli dərəcədə artım göstərir: 1979-2000-ci illərdə orta hesabla 49 gün olduğu halda, son dörddə bir əsrdə bu rəqəm 69-a yüksəlib.

Qlobal istiləşmənin sürətlənməsi 1979-cu ildən bəri xüsusilə nəzərə çarpır. Geophysical Research Letters jurnalında dərc olunan bir araşdırmadakı proqnozlara görə, Şimal yarımkürəsində istixana qazı tullantılarında əhəmiyyətli azalmalar olmadan yayın uzunluğu 2100-cü ilə qədər təxminən altı aya çata bilər.