“Yeni flotiliya Qəzzaya doğru hərəkət edir“ “TRT Global

"Qəzzanın blokadası beynəlxalq hüquqa ziddir və bütün dünyada İsrailə qarşı kütləvi etirazlara səbəb olub..."

Qəzza istiqamətində hərəkət edən yeni "Azadlıq flotiliyası"nın  yola çıxması artıq təkcə humanitar məsələ deyil, həm də beynəlxalq siyasətdə böyük rezonans doğurub. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "trt.global" nəşri yazıb.

Avropada və dünyada etiraz dalğası güclənir

Flotiliyanın məqsədi İsrailin 2007-ci ildən tətbiq etdiyi blokadanı yarmaq və Qəzzaya rəmzi də olsa humanitar yardım çatdırmaqdır.

Amma məsələnin ən diqqətçəkən tərəfi Avropada və dünyada baş qaldıran etiraz dalğasıdır. Hökumətlərin rəsmi mövqeləri fərqli olsa da, ictimai rəy getdikcə daha çox İsrailin blokadasını beynəlxalq hüququn açıq-aşkar pozuntusu kimi qiymətləndirir.

Flotiliyanın tərkibi və marşrutu

Flotiliya İtaliyadan çıxaraq Aralıq dənizi üzərindən hərəkət edir. Tərkibində Türkiyə, Fransa və İtaliyadan olan 11 gəmi, 25 ölkədən 100-ə yaxın iştirakçı var. Aralarında həkimlər, jurnalistlər və hüquq müdafiəçiləri də var.

Ən böyük 68 metrlik "Conscience" gəmi Türkiyənin "Mavi Marmara Foundation" fonduna məxsusdur. Fond 2010-cu ildə baş verən məşhur "Mavi Marmara "hadisəsindən sonra yaradılıb. Həmin vaxt İsrail xüsusi qüvvələrinin flotiliyaya hücumu nəticəsində 10 fəal öldürülmüş, bu isə beynəlxalq aləmdə kəskin qınağa səbəb olmuşdu.

Təşkilatçılar bildirir ki, bu dəfə də əsas məqsəd Qəzzanın blokadasına diqqət çəkməkdir. Gəmilərdə olan 18 ton humanitar yük rəmzi sayılsa da, bu, həm də beynəlxalq hüquqa zidd blokadanın ifşası üçün bir jestdir.

Avropada siyasi rezonans və İsrailin sərt cavabı

İsrail hökuməti artıq sərt addımlar atmağa başlayıb. Əvvəlki flotiliyaya qatılan dörd italiyalı deputat - Marko Kroatti, Annaliza Korrado, Arturo Skotto və Benedetta Skuderi deportasiya olunub. Onların azad edilməsinə İtaliyanın xarici işlər naziri Antonio Tajani şəxsən müdaxilə edib.

Hadisə İtaliyada geniş rezonans doğurub. Ölkənin həmkarlar ittifaqları flotiliya iştirakçılarına həmrəylik məqsədilə elan etdikləri ümumi tətili dayandırmaq məcburiyyətində qalsalar da, aksiyalar tamamilə səngiməyib. Bir çox şəhərdə İsrailin Qəzza siyasətinə qarşı nümayişlər keçirilib.

Fransa, İspaniya, Almaniya və Skandinaviya ölkələrində də yüzlərlə insan küçələrə çıxaraq blokadanın dərhal qaldırılmasını və Qəzzanın azadlığını tələb edib.

Beynəlxalq hüquq və İsrailin blokadası

Beynəlxalq hüquq normalarına görə, dinc əhaliyə qarşı kollektiv cəzalandırma qadağandır. BMT-nin müxtəlif qurumları dəfələrlə Qəzza blokadasının beynəlxalq humanitar hüquqa zidd olduğunu bildirib.

Amma İsrail öz mövqeyini dəyişmir, "təhlükəsizlik tədbirləri" arqumentinə istinad edərək bölgəyə sərt giriş-çıxış nəzarətini davam etdirir. Halbuki humanitar təşkilatlar Qəzzada aclıq, dərman çatışmazlığı və infrastruktur böhranının daha da dərinləşdiyini vurğulayır.

Bu şəraitdə flotiliyalar bir növ beynəlxalq ictimaiyyətin vicdan sınağına çevrilir. Çünki blokadanın davam etməsi təkcə İsrail-Fələstin münaqişəsinin deyil, həm də beynəlxalq hüququn etibarlılığının sual altında qalması deməkdir.

Dünyada artan təzyiq və perspektivlər

İsrailin sərt reaksiyası gözlənilsə də, Qəzzaya yönələn flotiliyaların sayı artmaqdadır. Analitiklərin fikrincə, hər dəfə yeni iştirakçıların qoşulması beynəlxalq həmrəyliyin genişlənməsini göstərir. Bir çox ekspert hesab edir ki, İsrailin hərbi cavabları əksinə, Avropada və dünyada ictimai rəyi daha da radikallaşdırır. Nəticədə İsrail özünü siyasi təcrid vəziyyətinə salır.

ABŞ-ın rəsmi mövqeyi isə ənənəvi olaraq Təl-Əvivi dəstəkləsə də, amerikalı vətəndaşlar arasında da Qəzzaya humanitar yardımın qarşısının alınmasına qarşı etirazlar artır. Qəzzaya doğru hərəkət edən yeni flotiliya sadəcə bir humanitar aksiya deyil, həm də beynəlxalq ictimaiyyətin İsrailin siyasətinə verdiyi cavabın güzgüsüdür.

Blokada davam etdikcə flotiliyalar da davam edəcək. Hər yeni gəmi beynəlxalq hüququn, insan haqlarının və azadlığın sınağa çəkildiyi bir rəmzə çevrilir. Əgər dünya ictimaiyyəti susmağa davam edərsə, Qəzzanın blokadası yalnız bir bölgənin faciəsi olaraq qalmayacaq, həm də beynəlxalq hüququn zəifliyinin və ikili standartların rəmzinə çevriləcək.