Yeni tədqiqat metabolik mexanizmanı aydınlaşdırır

Bakı, 21 may, AZƏRTAC

“Təbiət Xərçəngi” (“Nature Cancer”) jurnalında dərc edilən yeni tədqiqat yaşlanmanın CAR-T hüceyrə terapiyasının effektivliyini azaltdığını və bunun əsas səbəbinin immun hüceyrələrin metabolik disfunksiyası olduğunu ortaya qoyur. Lozan Universiteti (UNIL), Lozanna Universitet Xəstəxanası (CHUV), Cenevrə Universitet Xəstəxanaları (HUG) və Lozanna Federal Politexnik Məktəbinin (EPFL) alimləri tərəfindən aparılan bu tədqiqat yaşla əlaqəli immun zəifliyin xərçəng immunoterapiyasında mühüm təsirə malik olduğunu vurğulayır.

AZƏRTAC “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, CAR-T terapiyası xəstənin T hüceyrələrinin genetik mühəndisliyi yolu ilə xərçəng hüceyrələrini tanımaq və məhv etmək üçün hazırlanır. Lakin tədqiqat göstərib ki, yaşlı siçanlardan əldə olunan CAR-T hüceyrələri zəif mitoxondrial funksiyaya, aşağı “gövdəliyə” və zəif antitümör aktivliyə malikdir. Bu funksional azalma hüceyrə enerjisi və mitoxondrial metabolizm üçün həyati əhəmiyyət daşıyan nikotinamid adenin dinukleotidin (NAD) səviyyəsinin azalması ilə əlaqələndirilir.

Tədqiqatın aparıcı müəlliflərindən Helen Carrasco Hope qeyd edir: “Yaşlı fərdlərin CAR-T hüceyrələri metabolik cəhətdən pozulmuş vəziyyətdədir və antitümör təsirləri əhəmiyyətli dərəcədə zəifdir. Maraqlıdır ki, biz bu qocalmış hüceyrələrin NAD səviyyələrini bərpa etməklə onların funksional vəziyyətini preklinik modellərdə canlandıra bildik”.

Alimlər NAD səviyyəsini artırmaq üçün klinik tədqiqat mərhələsində olan bəzi birləşmələrdən istifadə edərək bu strategiyanın insanlara tətbiq potensialını da nümayiş etdiriblər. Tədqiqatın baş müəllifi Nicola Vannini bunun fərdiləşdirilmiş və yaşa uyğunlaşdırılmış immunoterapiyaya doğru atılmış mühüm addım olduğunu bildirib: “Yaşla əlaqəli metabolik qüsurların hədəflənməsi, xərçəng xəstələrinin böyük bir hissəsində müalicə nəticələrinin yaxşılaşdırılmasına töhfə verə bilər”.

Tədqiqat, həmçinin vurğulayır ki, yaş yalnız xronoloji göstərici deyil, eyni zamanda, terapiya reaksiyasını formalaşdıran mühüm bioloji amildir. Müəlliflər hüceyrə əsaslı immunoterapiyaların hazırlanması və qiymətləndirilməsində yaş faktorunun sistematik şəkildə nəzərə alınmasının vacibliyini bildirirlər. Bu tapıntılar yaşlanmanın immun hüceyrə funksiyası və maddələr mübadiləsində əsaslı dəyişikliklər yaratdığına dair sübut bazasını genişləndirir və yaşlı pasiyentlər üçün daha effektiv, fərdiləşdirilmiş müalicə yanaşmalarının hazırlanmasına zəmin yaradır.