Yeni texnologiya müxtəlif xəstəliklərin erkən aşkarlanmasını dəstəkləyə bilər TƏDQİQAT

Bakı, 21 aprel, AZƏRTAC

“Science Advances” jurnalında yayımlanan tədqiqatda təqdim olunan innovativ geyilə bilən ağıllı altlıq sistemi insanın yerimə tərzini izləyərək fərdi sağlamlıq monitorinqinə yeni yanaşma təqdim edir.

AZƏRTAC “Science Daily” saytına istinadla xəbər verir ki, Ohayo Dövlət Universitetinin Materialşünaslıq və Mühəndislik fakültəsinin dosenti Jinghua Li və tələbəsi Qi Vang rəhbərliyi ilə aparılan tədqiqat nəticəsində hazırlanan bu sistem ayaqqabı altlığına yerləşdirilmiş 22 yüksək həssas təzyiq sensoru vasitəsilə real vaxtda biomexaniki məlumatları toplayır və təhlil edir. Sistem sensorlardan alınan məlumatlara əsasən insanın duruşunu, yeriməsini, qaçışını və digər motor fəaliyyətlərini dəqiqliklə izləyir. Bu texnologiyanın əsas fərqləndirici cəhəti onun enerji təminatında özünü gücləndirən günəş panellərindən istifadə etməsi və maşın öyrənmə alqoritmləri ilə inteqrasiyasıdır. Bu sayədə cihaz səkkiz müxtəlif hərəkət növünü — o cümlədən oturma, ayaq üstə durma, qaçış və çömbəlmə — ayırd edə bilir.

Tədqiqatın müəlliflərinin qeyd etdiyinə görə, ağıllı altlıqlar plantar fasiit, diabetik ayaq xoraları və Parkinson kimi nevroloji xəstəliklərin erkən mərhələlərində hərəkət anomaliyalarının aşkarlanmasına yardımçı ola bilər. J.Li bildirir: “Vücudumuz heç bilmədiyimiz bir çox faydalı məlumat daşıyır. Bu statuslar zamanla dəyişir və bizim məqsədimiz bu siqnalları elektronika vasitəsilə çıxarmaq və deşifrə etməkdir”.

Sensorların ayağın barmaq hissəsindən dabanına qədər bərabər şəkildə yerləşdirilməsi, gəzinti və qaçış zamanı təzyiq bölgüsünün və tətbiq vaxtının fərqliliyini ortaya qoyub. Məsələn, gəzinti zamanı təzyiq ayağın müxtəlif hissələrində ardıcıl olaraq tətbiq olunur və bu proses ümumi zamanın təxminən 50 faizini əhatə edir. Əksinə, qaçış zamanı təzyiqin tətbiqi eyni vaxtda baş verir və bu müddət ümumi vaxtın yalnız 25 faizini təşkil edir. Tədqiqat, həmçinin bu sistemin fərdi sağlamlıq idarəçiliyi üçün imkanlar yaratdığını göstərir. Real vaxtda duruş korreksiyası, zədələrin qarşısının alınması və reabilitasiya monitorinqi kimi funksiyalar bu texnologiyanın praktik tətbiq sahələri arasındadır. Gələcəkdə fərdi fitnes proqramlarının uyğunlaşdırılması və jest tanıma texnologiyasının təkmilləşdirilməsi də nəzərdə tutulur. Altlıqların istehsalında istifadə edilən materialların elastik və təhlükəsiz olması bu cihazın gündəlik istifadəyə yararlılığını artırır. Günəş panelləri ilə toplanan enerji kiçik litium batareyalarda saxlanılır və istifadəçiyə heç bir zərər vermir. Həmçinin cihaz 180 mindən artıq sıxılma və dekompressiya dövründən sonra da performansını qoruyub saxlayaraq uzunmüddətli dayanıqlılığını sübut edib. Tədqiqatçılar bu texnologiyanın 3–5 il ərzində kommersiyalaşdırılacağını proqnozlaşdırırlar. Növbəti mərhələdə müxtəlif populyasiyalarda cihazın funksional imkanlarının test edilməsi və jest tanıma bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi prioritet hədəflər arasındadır.