Icma.az
close
up
RU
Yerdə oksigen səviyyəsi milyon dəfə azala bilər Fəlakət senarisi

Yerdə oksigen səviyyəsi milyon dəfə azala bilər Fəlakət senarisi

Qaynarinfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Alimlər Yer atmosferindəki oksigen səviyyəsinin gələcəkdə təxminən milyon dəfə aşağı düşəcəyini və bu vəziyyətin indiki həyat formalarının demək olar ki, hamısının yox olmasına səbəb olacağını bildiriblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Daily Galaxy" nəşri "Nature Geoscience" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya istinadla yazır.

Tədqiqat göstərir ki, bu dəyişiklik növbəti milyard il ərzində baş verəcək və Yer atmosferini təqribən 2,4 milyard il əvvəlki – "Oksigen fəlakəti” öncəsi dövrə qaytaracaq. Proqnoz Günəşin parıltısının tədricən artması və bu artımın Yer kürəsinin geokimyəvi dövranlarına təsiri əsasında aparılmış modellərə əsaslanır.

Oksigenin azalmasının səbəbləri

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, Günəşin parlaqlığı artdıqca bu, karbon dövranını, xüsusilə karbonat-silikat dövranını dəyişəcək və nəticədə atmosferdəki karbon qazı (CO₂) azalacaq. CO₂ səviyyəsinin azalması isə fotosintez edən orqanizmlərin aktivliyini zəiflədəcək və bununla da oksigenin istehsalını azaldacaq.

Yaponiyanın Toho Universitetindən ekolog Kazumi Ozaki qeyd edib: "Uzun illərdir ki, Yer biosferinin ömrü Günəşin parlaqlığının artması və karbonat-silikat geokimyəvi dövranı ilə əlaqələndirilir. Bu yanaşma atmosferdəki CO₂-nin azalmasına və qlobal istiləşməyə gətirib çıxarır”.

Oksigen kəskin şəkildə azalacaq

Araşdırmanın nəticələrinə əsasən, oksigenin səviyyəsi Yer kürəsində hələ "istixana effekti” başlamadan və səth sularının böyük hissəsi itmədən öncə, sürətlə aşağı düşəcək. Georgia Texnologiya İnstitutunun geoloqu Kris Raynhard bildirib: "Oksigenin azalması olduqca kəskin olacaq. Biz hazırkı səviyyədən təqribən milyon dəfə az oksigen səviyyəsindən danışırıq”.

Belə vəziyyət oksigenlə nəfəs alan canlıların demək olar ki, hamısının yox olması, mürəkkəb ekosistemlərin dağılması və anaerob (oksigensiz yaşayan) orqanizmlərin üstünlük qazanması ilə nəticələnəcək.

Astrobiologiyaya təsiri və həyat meyarlarının dəyişməsi

Tədqiqat həm də astrobiologiya üçün mühüm nəticələr doğurur. Uzun müddət atmosferdə oksigenin olması həyatın əsas göstəricisi hesab olunurdu. Lakin bu nəticələr göstərir ki, oksigenli atmosferlər yalnız müvəqqəti mərhələlər ola bilər. Bu isə alimləri həyatın izlərini axtararkən kriteriyaları yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.

Alimlər qeyd edirlər ki, Yer kürəsinin oksigenli atmosfer dövrü onun yaşama uyğun olduğu ümumi dövrünün cəmi 20-30 faizini təşkil edə bilər. Bu isə o deməkdir ki, aşağı və ya sıfır oksigenli planetlər də başqa növ həyat formalarına ev sahibliyi edə bilər.

Atmosfer necə dəyişəcək?

Gələcəkdə Yer atmosferinin metanla zəngin, CO₂ ilə kasad və ozon təbəqəsiz olacağı proqnozlaşdırılır. Bu şərait yalnız anaerob həyat formaları üçün uyğun olacaq və oksigenin həyat göstəricisi kimi qəbul edilməsinə dair mövcud təsəvvürlərə ciddi təkan verəcək.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 İyun 2025 22:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see286

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see275

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see272

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see266

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see266

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see255

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see250

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see249

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see245

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see243

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see230

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see225

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see224

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see224

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see221

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see217

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see213

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see212

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see206

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see205
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri