Icma.az
close
up
RU
Yerdə oksigen səviyyəsi milyon dəfə azala bilər Fəlakət senarisi

Yerdə oksigen səviyyəsi milyon dəfə azala bilər Fəlakət senarisi

Qaynarinfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Alimlər Yer atmosferindəki oksigen səviyyəsinin gələcəkdə təxminən milyon dəfə aşağı düşəcəyini və bu vəziyyətin indiki həyat formalarının demək olar ki, hamısının yox olmasına səbəb olacağını bildiriblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Daily Galaxy" nəşri "Nature Geoscience" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya istinadla yazır.

Tədqiqat göstərir ki, bu dəyişiklik növbəti milyard il ərzində baş verəcək və Yer atmosferini təqribən 2,4 milyard il əvvəlki – "Oksigen fəlakəti” öncəsi dövrə qaytaracaq. Proqnoz Günəşin parıltısının tədricən artması və bu artımın Yer kürəsinin geokimyəvi dövranlarına təsiri əsasında aparılmış modellərə əsaslanır.

Oksigenin azalmasının səbəbləri

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, Günəşin parlaqlığı artdıqca bu, karbon dövranını, xüsusilə karbonat-silikat dövranını dəyişəcək və nəticədə atmosferdəki karbon qazı (CO₂) azalacaq. CO₂ səviyyəsinin azalması isə fotosintez edən orqanizmlərin aktivliyini zəiflədəcək və bununla da oksigenin istehsalını azaldacaq.

Yaponiyanın Toho Universitetindən ekolog Kazumi Ozaki qeyd edib: "Uzun illərdir ki, Yer biosferinin ömrü Günəşin parlaqlığının artması və karbonat-silikat geokimyəvi dövranı ilə əlaqələndirilir. Bu yanaşma atmosferdəki CO₂-nin azalmasına və qlobal istiləşməyə gətirib çıxarır”.

Oksigen kəskin şəkildə azalacaq

Araşdırmanın nəticələrinə əsasən, oksigenin səviyyəsi Yer kürəsində hələ "istixana effekti” başlamadan və səth sularının böyük hissəsi itmədən öncə, sürətlə aşağı düşəcək. Georgia Texnologiya İnstitutunun geoloqu Kris Raynhard bildirib: "Oksigenin azalması olduqca kəskin olacaq. Biz hazırkı səviyyədən təqribən milyon dəfə az oksigen səviyyəsindən danışırıq”.

Belə vəziyyət oksigenlə nəfəs alan canlıların demək olar ki, hamısının yox olması, mürəkkəb ekosistemlərin dağılması və anaerob (oksigensiz yaşayan) orqanizmlərin üstünlük qazanması ilə nəticələnəcək.

Astrobiologiyaya təsiri və həyat meyarlarının dəyişməsi

Tədqiqat həm də astrobiologiya üçün mühüm nəticələr doğurur. Uzun müddət atmosferdə oksigenin olması həyatın əsas göstəricisi hesab olunurdu. Lakin bu nəticələr göstərir ki, oksigenli atmosferlər yalnız müvəqqəti mərhələlər ola bilər. Bu isə alimləri həyatın izlərini axtararkən kriteriyaları yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.

Alimlər qeyd edirlər ki, Yer kürəsinin oksigenli atmosfer dövrü onun yaşama uyğun olduğu ümumi dövrünün cəmi 20-30 faizini təşkil edə bilər. Bu isə o deməkdir ki, aşağı və ya sıfır oksigenli planetlər də başqa növ həyat formalarına ev sahibliyi edə bilər.

Atmosfer necə dəyişəcək?

Gələcəkdə Yer atmosferinin metanla zəngin, CO₂ ilə kasad və ozon təbəqəsiz olacağı proqnozlaşdırılır. Bu şərait yalnız anaerob həyat formaları üçün uyğun olacaq və oksigenin həyat göstəricisi kimi qəbul edilməsinə dair mövcud təsəvvürlərə ciddi təkan verəcək.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:212
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 İyun 2025 22:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see368

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see345

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see333

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see291

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see277

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see255

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see247

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see243

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see243

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see239

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see230

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see228

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see222

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see214

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see214

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see213

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see195

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see194

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see192

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri