“YouTube”dakı ilk videonun sahibi: Tarixə düşən 18 saniyə

24 aprel 2005-ci il tarixində, gənc Javed Karim San Dieqodakı heyvanat bağının qarşısında dayanıb kameraya baxaraq belə deyir:

“Buradayıq, yəni heyvanat parkında. Fillərin ən gözəl tərəfi, çox uzun burunlarının olmasıdı.”

Sherg.az xəbər verir ki, cəmi 18 saniyəlik bu video, “Me at the zoo” adı ilə tarixə düşdü. YouTube platformasına yüklənən ilk video olaraq 360 milyondan çox baxış əldə etdi. Karim bu videoyla ilk YouTuber olaraq adını tarixə yazdırdı. Bəs indi nə işlə məşğuldur?

Almaniyadan Amerikaya, oradan Silikon vadisi zirvəsinə

Karim 1979-cu ildə Şərqi Almaniyanın Merseburg şəhərində doğulub. 2 yaşında ailəsi ilə birlikdə Qərbi Almaniyaya, 1992-ci ildə isə ABŞ-a köçüblər. Atası elmi tədqiqatlar aparan bir şirkətdə, anası isə Minnesota Universitetində işləyirdi.

Orta məktəbi Minnesota ştatının Saint Paul şəhərində, ali təhsilini isə Illinois Universitetində alıb. Ancaq üçüncü kursda təhsilini yarımçıq qoyub o dövrdə kiçik bir startap olan PayPal-da işləməyə başlayıb. Burada Steve Chen və Chad Hurley ilə tanış olub. Bu dostluq YouTube-un əsasını qoydu.

YouTube ideyası bir kafedə formalaşdı

2005-ci ilin əvvəllərində üçlük tez-tez bir kafedə toplaşaraq iş ideyaları müzakirə edirdi. Karim, internetdə videoları paylaşmaq üçün düzgün bir platforma olmamasından narahat idi. E-poçtla bu ideyanı dostlarına göndərdi və onlar layihəyə başladı. 14 fevral 2005-də YouTube rəsmi olaraq quruldu, 24 aprel tarixində isə ilk video – “Me at the zoo” yükləndi.

Google ilə dev halına gəldi

Başlanğıcda tanışlıq platforması kimi nəzərdə tutulan YouTube, daha sonra amatör videoların paylaşım məkanına çevrildi. 2006-cı ildə Google tərəfindən 1,65 milyard dollara satın alındı. Bu gün 114 milyondan çox kanal və 50 milyard dollardan artıq illik reklam gəliri ilə YouTube dünyanın ən böyük video platformasıdır.

Mediadan uzaq, elmdə aktiv

Karim, digər quruculardan fərqli olaraq, mediya qarşısında nadir hallarda görünür. Şirkətin satışından sonra akademik karyerasına dönərək Illinois Universitetini bitirdi və Stanford Universitetində magistr təhsili aldı. Ticarət deyil, elm və təhsil onu daha çox cəlb edirdi.

Bugünkü sərvəti təxminən 300 milyon dollar olaraq qiymətləndirilir. Steve Chenin təxminən 500 milyon, Chad Hurleynin isə 700 milyon dollarlıq sərvəti olduğu bildirilir.

YouTube qərarlarına qarşı səssiz etirazlar

Karim zaman-zaman “YouTube”dakı dəyişikliklərə münasibət bildirib.

– 2013-cü ildə Google+ hesabı olmadan şərh yazmaq mümkün olmayanda, “Me at the zoo” videosunun açıqlamasını dəyişdi və belə yazdı:

“Bir videoya şərh yazmaq üçün niyə Google+ hesabına ehtiyac var?”

– 2021-də isə “dislike” saylarının gizlədilməsi qərarını sərt şəkildə tənqid etdi.

Səssiz, amma təsirli bir iş adamı

Karim texnologiya dünyasından tamamilə ayrılmadı.

– 2008-ci ildə Youniversity Ventures adlı sərmayə fondu qurdu.

– Airbnb kimi şirkətlərə erkən mərhələdə yatırım etdi.

– Sequoia Capital ilə əməkdaşlıq etdi, Milo Inc. və Eventbrite kimi platformalara məsləhət verdi.

Hazırda 45 yaşında, Palo Altoda yaşayır və ictimaiyyət qarşısına çox az çıxır. Lakin ilk videonun açıqlamasını zaman-zaman dəyişərək platformaya münasibətini bildirməyə davam edir.

Nəticə

YouTube-un 20 illik tarixində yüz milyonlarla istifadəçi və milyardlarla video olsa da, 18 saniyəlik bir klip – “Me at the zoo” – hələ də başlanğıc nöqtəsi olaraq yaddaşlarda qalır. Javed Karim isə səssiz, lakin dərin təsir buraxan bir texnologiya vizyoneri olaraq tarixə düşür.