Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxuların SİRRİ: niyə gördüyümüz xəyallar bizə təsir edir? ARAŞDIRMA

Yuxuların SİRRİ: niyə gördüyümüz xəyallar bizə təsir edir? ARAŞDIRMA

Sia Az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Yuxu, insan həyatının ayrılmaz bir hissəsidir və bədənimizin və beynimizin bərpası üçün vacibdir. Yuxu zamanı beyin müxtəlif görüntülər, səslər və hisslər vasitəsilə fərqli “xəyallar” təqdim edir. Bu xəyallar bəzən çox real, bəzən isə tamamilə məntiqsiz və qəribə olur. Yuxuların mənası, səbəbləri və zehni təsirləri elmi tədqiqatların əsas mövzularından biridir.

Yuxu nədir?

Yuxu zamanı beyində sinir hüceyrələrinin fəaliyyəti davam edir, amma bu fəaliyyət günün hadisələrinə, hisslərə və yaddaşlara bağlı olaraq dəyişir. Yuxular REM (Rapid Eye Movement) yuxu fazasında daha çox görülür. Bu mərhələdə beyin aktivliyi artar və insan daha çox rəngli, təsirli və emosional yuxular görür.

Yuxuların niyə belə olduğu haqqında nəzəriyyələr

Freydin nəzəriyyəsi: Sigmund Freud yuxuları insanın şüursuz arzularının ifadəsi kimi qiymətləndirmişdir. O, yuxuları gizli istəklərin simvolları kimi görürdü.

Jungun nəzəriyyəsi: Carl Jung isə yuxuları kollektiv şüuraltı simvolların və arxetiplərin təzahürü kimi qiymətləndirmişdir.

Beyin fəaliyyəti və sinir elmi nəzəriyyələri

Yuxular beynin yaddaşı emal etməsi, öyrənilən məlumatların sintez olunması və zehni sağlamlığın qorunması üçün vacibdir.

Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, yuxular stresin azaldılması və emosional tarazlığın bərpası üçün əhəmiyyətlidir.

Problem həlli və kreativlik

Yuxular insanların gündəlik problemlərə yeni baxış bucağı ilə yanaşmasına və yaradıcılığın inkişafına kömək edir.

Yuxu zamanı beynin müxtəlif hissələri sərbəst əlaqə quraraq qeyri-adi ideyalar yarada bilər.

Yuxuların zehni təsirləri

Emosional təsirlər: Yuxular insanın duyğusal vəziyyətini əks etdirir və bəzən qorxu, həyəcan, sevinc kimi güclü emosiyalar yarada bilər. Kabuslar isə stress və narahatlığı artırır.

Psixoloji sağlamlıq: Yuxular şüuraltını ifadə etdiyi üçün zehni sağlamlıq problemlərinin diaqnozunda və müalicəsində əhəmiyyətli rol oynaya bilər.

Yaddaş və öyrənmə: Yuxu yaddaşın möhkəmlənməsində və məlumatların işlənməsində mühüm funksiyaya malikdir. Yuxular insanın öyrəndiyi biliklərin beynində sistemləşdirilməsinə yardım edir.

Kreativlik və innovasiya: Yuxular insanların yeni ideyalar və həll yolları tapmasına yardımçı olur, bir çox məşhur ixtiraçı və sənətkar yuxulardan ilham almışdır.

Dünya praktikasına nəzər yetirdikdə isə...

Dünya praktikasında yuxular insan psixologiyası, nevrologiyası və ümumi sağlamlıq üçün önəmli araşdırma sahəsidir. Yuxular həm elmi, həm də praktik səviyyədə müxtəlif üsullarla tədqiq edilir və istifadə olunur. Psixoterapiyada, tibb sahəsində və yaradıcılıqda yuxuların dəyəri və təsiri geniş şəkildə tanınır və bu sahədə yeni texnologiyalar gündəlik həyatı daha da yaxşılaşdırmaq məqsədilə tətbiq olunur. Beynəlxalq elmi ictimaiyyət REM yuxu fazasında yuxuların yaranması və onların neyrofizioloji əsasları üzərində çoxsaylı tədqiqatlar aparır. ABŞ, Avropa və Yaponiya kimi ölkələrdə aparılan tədqiqatlar göstərir ki, yuxular yaddaşın möhkəmlənməsi, emosiyaların işlənməsi və psixoloji sağlamlığın qorunmasında vacib rol oynayır.

Neuroimaging (beyin görüntüləmə): MRI, PET kimi metodlarla yuxu zamanı beynin müxtəlif sahələrinin aktivliyi izlənilir.

Yuxu klinikaları: Dünyanın bir çox yerində yuxu pozuntularının diaqnozu və müalicəsi üçün ixtisaslaşmış klinikalar mövcuddur.

Psixoloji terapiyada yuxuların istifadəsi

Psixoanalitik və psixodinamik terapiya: Sigmund Freud və Carl Jung-un təsirləri ilə yuxular terapiya prosesində şüuraltı konfliktlərin aşkarlanmasında istifadə olunur.

Koqnitiv davranış terapiyası (CBT): Xüsusilə kabusların müalicəsində yuxu təlimləri və yuxu reallığının dəyişdirilməsi metodları tətbiq edilir.

İdarəolunan yuxu (Lucid Dreaming) terapiyası: İdarəolunan yuxu texnikaları ilə xəyalın nəzarətinin öyrənilməsi, kabusların azaldılması və psixoloji problemlərin aradan qaldırılması üçün istifadə olunur.

Yuxular və kreativlik

İxtiraçılar və sənətkarlar: Dünya praktikasında çox məşhur sənətkar və alimlərin yuxulardan ilham aldıqları məlumdur. Məsələn, Albert Eynşteyn, Salvador Dali və Paul McCartney yuxularının onlara yaradıcılıqda kömək etdiyini bildiriblər.

Yaradıcılıq laboratoriyaları: Bəzi şirkətlər və institutlar yuxu və yuxu texnologiyalarından istifadə edərək yaradıcılığı artırmaq üçün proqramlar təşkil edir.

Bəs, yuxular niyə bu qədər müxtəlif olur?

Yuxuların məzmunu və təbiəti insanın fiziki vəziyyəti, zehni durumu, gündəlik həyat təcrübələri və hətta genetikasından təsirlənir. Stressli və ya emosional günlərdə daha çox narahat yuxular görülə bilər. Həmçinin, yuxular bəzən beynin təsadüfi siqnallara cavab verməsi kimi də izah olunur.

Yuxular insan həyatının maraqlı və hələ tam başa düşülməmiş hissəsidir. Onlar həm şüuraltının əks-sədası, həm də beynin yaddaş və emosional proseslərinin bir parçasıdır. Yuxuların tədqiqi insan psixologiyasını, nevrologiyanı və bədən sağlamlığını daha dərindən anlamağa kömək edir. Yuxuların həm zehni, həm də emosional təsirləri gündəlik həyatımıza təsir göstərir və onların öyrənilməsi bizim psixoloji rifahımıza müsbət təsir edə bilər.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:174
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 14 Oktyabr 2025 14:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see404

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see324

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see303

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see302

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see299

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see291

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see280

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see277

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see273

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see259

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see255

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see251

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see237

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see232

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see216

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see212

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see195

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see185

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see176

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri